Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. i T. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...] nakazującej B. i T. L. likwidację otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku mieszkalno – usługowego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w P., usytuowanej od strony granicy z działką sąsiednią nr ew. [...] – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, nakazał B. i T. L. likwidacji otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku mieszkalno – usługowego, zlokalizowanego na działce nr ew. [[...], położonej przy ul. [...] w P., usytuowanej od strony granicy z działką sąsiednią nr ew. [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia decyzji.
W uzasadnieniu organ podał, iż na działce nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w P. znajduje się budynek mieszkalno – usługowy, w którego ścianie zewnętrznej, usytuowanej w odległości ok. 0,50 m od granicy sąsiedniej działki nr ew. [...], znajduje się otwór okienny o wymiarach 1,00 x 0,60 m. Według oświadczenia właścicieli obiektu B. i T. L., złożonego do protokołu oględzin z dnia 16 października 2006 r., otwór okienny istniał już w dacie zakupu przez nich nieruchomości, tj. w 1994 r., a wykonany został razem z całym budynkiem, w latach 1947 – 1948. Okno znajduje się na poddaszu użytkowym. Poprzedni właściciele obiektu nie przekazali żadnej dokumentacji budowlanej związanej z budową i utrzymaniem obiektu. Natomiast właściciele sąsiedniej nieruchomości E. i R. Z. oświadczyli do protokołu, że otwór okienny wybito w 1999 r.
W związku z rozbieżnościami dotyczącymi daty wykonania okna przesłuchano szereg świadków oraz w dniu 21 maja 2007 r. przeprowadzono kolejne oględziny.
Po przeprowadzeniu powyższych czynności organ przyjął, iż budynek wybudowany został w latach 1945 – 1948, a sporne okno powstało w dacie budowy obiektu. Ponieważ ani obecni właściciele budynku, ani Urząd Gminy w P. nie posiadają żadnych dokumentów budowy organ przyjął, iż wybudowano go w oparciu o pozwolenie na budowę.
Odnosząc się do kwestionowanego przebiegu granicy między działkami nr ew. [...] i [...] organ przyjął, iż co najmniej od 1961 r. budynek na działce nr ew. [...] usytuowany jest ścianą szczytową w odległości 0,50 m od granicy z działką nr ew. [...] oraz, że granica ta od tej daty nie uległa zmianie.
Zgodnie z powyższymi ustaleniami organ uznał, iż obiekt należy doprowadzić do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego, a nie jak przyjął organ I instancji art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli B. i T. małżonkowie L. Skarżący podnieśli, iż organ orzekał ponownie po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 908/08 w związku z czym był związany wytycznymi zawartymi w wyroku, których nie wykonał.
Organ powinien w sposób jednoznaczny ustalić stan faktyczny w sprawie, a nie opierać się na przypuszczeniach nie popartych żadnymi dowodami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję w aspekcie jej zgodności z prawem – stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) – uznał, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego – a także art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wadliwość ta dotyczy także decyzji organu I instancji.
W niniejszej sprawie, jak słusznie podnieśli skarżący, organy orzekały po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 908/08, którym Sąd uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Zawarte w wyroku wytyczne zobowiązywały organ administracji publicznej do ustalenia, czy sporny otwór okienny zlokalizowany 0,5 m od granicy z działką sąsiednią powstał w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, czy też jest wynikiem samowoli budowlanej, a jeżeli tak, to w jakiej dacie powstał.
Nadto, w ocenie Sądu nader istotne było ustalenie, jak w dacie wykonania otworu okiennego przebiegały granice sąsiadujących działek, bowiem dopiero ustalenie tej okoliczności pozwoli na ocenę, czy jego posadowienie było zgodne z obowiązującymi wówczas przepisami techniczno – budowlanymi.
Przypomnieć tylko należy, iż zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniach sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Nie wykonanie wytycznych zawartych w wyroku Sądu powoduje, że decyzja jest wadliwa i już z tej przyczyny podlega uchyleniu.
Podnieść nadto należy, iż przyjęcie przez organ legalności powstania całego budynku oraz spornego otworu okiennego (wobec braku dokumentacji budowlanej z lat 1945 – 1948) nie może prowadzić do wniosku, iż obiekt należy doprowadzić do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w czasie orzekania, w sytuacji, gdy nie ustalono przebiegu granicy między działkami nr ew. [...] a [...] w dacie budowy. Ustalenie przez organ, iż co najmniej od 1983 r. granica między działkami nie uległa zmianie pozostaje bez znaczenia wobec twierdzenia skarżących, iż w dacie realizacji obiektu obie wyżej wymienione działki stanowiły jedną nieruchomość. Organ w tym względzie nie poczynił żadnych ustaleń, a jego twierdzenie, że strona postępowania, która wywodzi skutki prawne z określonego faktu ma obowiązek go udowodnić, pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami k.p.a. wyrażonymi w art. 7, 8, i 77 § 1 k.p.a.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 września 2008 r. "ustalenie powyższej okoliczności jest istotne bowiem, jeżeli w chwili realizacji powyższego obiektu budowlanego działki nr ew. [...] i [...] stanowiły jedną nieruchomość, wówczas budynek mógł być wzniesiony zgodnie z obowiązującym prawem, w szczególności w zgodzie z mającymi zastosowanie przepisami techniczno – budowlanymi, w zakresie wymagań dotyczących usytuowania ścian budynku w przepisanej prawem odległości od granicy działki.
Nie można bowiem twierdzić, że umieszczenie otworu okiennego w ścianie zbliżonej do granicy działki na odległość mniejszą niż 4 m, niezależnie kiedy powstał budynek lub kiedy otwór został wykonany lub powiększony w sposób oczywisty narusza obowiązujące przepisy techniczno – budowlane."
Oznacza to, że ewentualna zmiana okoliczności wynikła z podziału działki dokonanego po wzniesieniu budynku nie uzasadnia przyjęcia naruszenia przepisów techniczno – budowlanych, a tym samym konieczności doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.
Nakaz doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, wydany na podstawie art. 51 ust. 1 cyt. ustawy może być orzeczony wyłącznie po ustaleniu przez organ okoliczności, o których mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
W niniejszej sprawie wobec nie ustalenia, iż budynek powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę, bądź w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oznacza, iż brak było podstaw do podejmowania czynności naprawczych na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.