Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwana dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Z. T. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], opisaną wyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., na podstawie art. 157 § 3 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Z. T. z dnia [...] marca 2009 r., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 1998 r., znak: [...], nakazującej Z. T. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku kuchni letniej, zlokalizowanej na terenie posesji nr [...] w m. [...], gm. [...].
Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 1998 r., znak: [...], była już przedmiotem postępowania administracyjnego w trybie nadzorczym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 1998 r., znak: [...]. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2005 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1181/04) oddalił skargę Z. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r., znak: [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jeżeli już na żądanie Z. T. toczyło się postępowanie nadzorcze, w którym odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania administracyjnego w tej samej sprawie, chociażby skarżący powoływał się na inne przyczyny nieważności. Wobec czego uznać należy za zasadną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Powyższa decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. adresowana do Z. T. została w dniu [...] maja 2009 r. odebrana przez syna adresata M. T.. W dniu tym Z. T. już nie żył, gdyż zmarł w dniu [...] maja 2009 r.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła S. T. żona zmarłego Z. T., wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podniosła jedynie "że wszystkie orzeczenia w tej sprawie były bezprzedmiotowe. Dowody potwierdzające te zarzuty znajdują się w aktach spraw. W tym stanie skarga posiada prawne uzasadnienie".
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Nadto podniósł, że przedmiotowa skarga została złożona przez osobę nieuprawnioną, tj. S. T., która nie występowała w charakterze strony tak na etapie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak i przez organ drugiej instancji. Tymczasem prawo do złożenia skargi przysługuje stronom postępowania administracyjnego. Z. T., jedyna strona postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], zmarł w dniu [...] maja 2009 r., czego dowodem jest kserokopia odpisu skróconego aktu zgonu załączonego przez S. T. do przedmiotowej skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny (art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a). Istotę legitymacji skargowej stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w celu doprowadzenia jej do stanu zgodnego z obiektywnym porządkiem prawnym. W takim ujęciu należy stwierdzić, że żona zmarłego Z. T., S. T. taki interes prawny posiada. Wraz ze zmarłym mężem, z którym łączyła ją ustawowa wspólność małżeńska, była właścicielem samowolnie wybudowanego budynku – kuchni letniej, zlokalizowanej na terenie posesji nr [...] w m. [...], gm. [...], w której zresztą zamieszkuje (powyższe wynika z jej pism dołączonych do skargi).
W niniejszej sprawie okazało się, że wnioskodawca Z. T. po złożeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., zmarł w dniu [...] maja 2009 r., a więc na kilka tygodni przed wydaniem zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. Wobec powyższego nie ma najmniejszych wątpliwości, że zaskarżona decyzja została skierowana do osoby, która nie żyła już w momencie orzekania. Z. T. umierając utracił zdolność prawną (administracyjnoprawną), a w konsekwencji zdolność procesową.
Tym samym z chwilą śmierci przestał być stroną postępowania. Przedmiotowa więc decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. skierowana została do osoby nieistniejącej, co pociąga za sobą nieważność zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Powyższe stanowisko znajduje swoje uzasadnienie w dotychczasowej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i w literaturze przedmiotu (między innymi zawartych w wyrokach: z dnia 17 grudnia 1998 r., sygn. akt IV SA 2272/97, niepublikowany; w wyroku z dnia 20 września 2002 r., sygn. akt I SA 428/08 z pozytywna glosą Artura Gilla, OSP 2004/3/33; w wyroku z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1959/06 oraz w glosie Małgorzaty Stahl do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA 261/83, opubl. OSPiKA 1994 r., z.5, poz. 108 oraz B. Adamiak: Zagadnienie decyzji nieistniejących w postępowaniu administracyjnym, AUWr nr 1022, Prawo CLXVIII, Wrocław 1990, s.11-12).
Ponadto wypada odnieść się do okoliczności, że zaskarżona decyzja nie została doręczona, bowiem trudno mówić o skuteczności doręczenia zastępczego, skoro adresat decyzji nie żył. Uznać jednak należy, że okoliczność ta powoduje również nieważność decyzji, bowiem była ona niewykonalna (art. 156 § 1 pkt. 5 K.p.a.). Należy bowiem przyjąć, że z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Zasada związania decyzją rozciąga się zatem na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem (por. W. Dawidowicz Postępowanie administracyjne. Zarys Wykładu, Warszawa 1983 r. oraz M.Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Zakamycze 2000, str.642).
W tym stanie rzeczy, skoro skarga okazała się uzasadniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 1 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).