Uzasadnienie
W. P. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miasta i Gminy J. z dnia [...] marca 2026 r., nr [...] w przedmiocie zmiany numeru porządkowego budynku.
W uzasadnieniu wskazała, że organ w zaskarżonej uchwale ograniczył się do ogólnego stwierdzenia, że nadane adresy mają charakter obowiązujący i nie przewiduje się wyjątków, nie dokonując jednak indywidualnej analizy sytuacji skarżącej. Takie działanie stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązku dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz rozpatrzenia interesu strony. Według skarżącej uzasadnienie uchwały ma charakter ogólny i nie odnosi się w sposób konkretny do argumentów przedstawionych przez skarżącą, co uniemożliwia kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia. Według skarżącej uchwała została podjęta w sposób arbitralny, bez należytego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta i Gminy J. wniosła o jej odrzucenie. Organ w uzasadnieniu przytoczył przebieg postępowania wskazując, że pismo skarżącej składane było w trybie skargowym na podstawie działu VIII Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej "k.p.a."), które nie podlega kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), a tym samym wniesiona skarga podlega odrzuceniu. Postępowanie skargowo-wnioskowe ma charakter uproszczony i jednoinstancyjny oraz nie prowadzi do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej. Nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej, lecz czynnością materialno-techniczną w postaci zawiadomienia o sposobie załatwienia sprawy.
W jego toku nie dochodzi do rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach strony, co wyklucza możliwość skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Organ na poparcie powyższego przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach enumeratywnie przez ustawę wymienionych. Innymi słowy, skarga wniesiona na akt lub czynność, które nie zostały wymienione w wymienionym katalogu podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż zainicjowana taką skargą sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.
Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie skarżąca uczyniła uchwałę Rady Miasta i Gminy J. w sprawie rozpatrzenia jej wniosku o zmianę numeru porządkowego budynku znajdującego się na działce nr ew. [...] w miejscowości S..
Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie art. 18b ust. 1 Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 i 1436, dalej: u.s.g.) oraz zawartych w dziale VIII k.p.a. - art. 223 § 1 i art. 244 § 2 k.p.a.
Mając to na uwadze należy wyjaśnić, że zaskarżona uchwała organu została wydana na podstawie postępowania toczącego się w trybie tzw. postępowania wnioskowego, uregulowanego w dziale VIII k.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski".
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż w sprawach dotyczących postępowania tak skargowego, jak i wnioskowego, unormowanych przepisami działu VIII k.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 180/23 i z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1968).
Zaskarżona w rozpoznawanej sprawie uchwała stanowi w istocie zawiadomienie o sposobie załatwienia wniosku, które nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1899/15).
Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem jest zawiadomienie o sposobie załatwienia wniosku wniesionego w trybie działu VIII k.p.a. Postępowanie skargowo-wnioskowe, uregulowane w dziale VIII k.p.a., ma bowiem charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów działu II k.p.a., ponieważ - w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienia NSA z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3045/15 oraz z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3207/17).
Skarżącej nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, lecz skarga przewidziana w art. 246 § 1 k.p.a., czyli skarga na sposób załatwienia wniosku - do organu wyższego stopnia lub organu sprawującego nadzór zgodnie z przepisami o postępowaniu skargowym.
Skoro zatem postępowanie prowadzone przez Radę Miasta i Gminy J. mające na celu rozpoznanie złożonego przez skarżącą wniosku jest prowadzone w ramach odrębnego - aniżeli jurysdykcyjne postępowanie administracyjne - postępowania, którego zakończenie następuje w formie aktu niepodlegającego w świetle art. 3 p.p.s.a. kognicji sądu administracyjnego, to oczywistym być musi, że w konsekwencji takiego uznania, brak jest po stronie sądu administracyjnego podstaw do kontroli podejmowanych w ramach tegoż postępowania skargowo-wnioskowego czynności Rady Miasta i Gminy J. i ich oceny z punktu widzenia legalności, co w konsekwencji musi skutkować stwierdzeniem braku podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi na uchwałę Rady Miasta i Gminy J. w przedmiocie rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku z dnia 9 lutego 2026 r.
Sąd, mając powyższe na względzie, z uwagi na to, iż przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie nie mieścił się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 p.p.s.a., działając na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.