Uzasadnienie
W dniu 1 czerwca 2011 r. wpłynął do Sądu formularz wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż J. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 2997,84 zł. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany na wsi liczący 63 lata, dwie działki na wsi (V klasa użytku rolnego) o łącznej pow. 0,35 ha.
Kwota jaka pozostaje wnioskodawczyni do spłaty z tytułu kredytu na koniec kwietnia 2011 r. stanowiła 592,72 zł. Miesięczne wydatki poniesione w miesiącu kwietniu przez skarżącą to: czynsz 553,77 zł., telewizor 126 zł., PZU 113,97, artykuły spożywcze i środki czystości oraz kosmetyki 830 zł., leki 317,94 zł., telefon 207,87 zł., znaczki pocztowe 92,55 zł., ksero 113,16 zł., materiały biurowe 14,48 zł., odsetki i prowizje bankowe 12,78, trzy wpisy do WSA w Białymstoku 300 zł., podróż do Hajnówki w celu przejrzenia akt 13 zł. Podała, że są z mężem osobami schorowanymi i nie czerpią dochodów z działek. Wskazała, że ponosi wysokie koszty prowadzenia postępowań administracyjnych i sądowych. Dodała, iż korzysta z płatnych porad prawnych.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2011 r. odmówiono J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 29 lipca 2011 r. (data prezentaty Sądu: 03.08.2011 r.) skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia.
Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, że jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego samodzielnie. Podała, iż w każdym miesiącu pojawiają się nowe tytuły wydatków, np. w maju poniosła wydatki z tytułu: opłaty za działkę – 264,30 zł, spłaty kredytu – 483,63 zł, wyjazdów do Warszawy – 276 zł, opłaty za usługę prawną – 600 zł, czynszu – 553,77 zł. Wskazała, że w czerwcu poza typowymi wydatkami uregulowała zaległy czynsz za maj w kwocie 553,77 zł, a także poniosła wyższe koszty: lekarstw o 198,34 zł, telefonu – o 86,48, ksera – o 27,02 zł. Ponadto skarżąca, uiściła opłatę za przedłużenie umowy kredytowej w kwocie 52,20 zł oraz poniosła wydatki z tytułu zakupu obuwia dla męża i drobnych artykułów gospodarstwa domowego w kwocie 84,80 zł. Podniosła, że w miesiącu lipcu sytuacja finansowa jej rodziny była gorsza oraz skorzystała z kredytu bankowego w kwocie ok. 500 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z ww. przepisów, ciężar udowodnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie. Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania i wiedzy należy zaś ocena, czy takie okoliczności zachodzą.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W niniejszej sprawie oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni należy uznać, że nie wykazała ona, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Przesłankę zwolnienia strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych może zatem stanowić sytuacja finansowa, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawczyni uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku uczestniczenia w kosztach postępowania sądowego.
Zarówno z formularza wniosku, jak i okoliczności sprawy nie wynika, aby strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany (remont aktualnie przerwany), dwie działki. Utrzymuje się wraz z mężem z dochodu w kwocie 2997,84 zł. Skarżąca zaznaczyła, że potrafi wygospodarować środki finansowe m.in. na korzystanie z płatnych porad prawnych. A zatem, stwierdzić należy, iż posiada ona płynność finansową, umożliwiającą gromadzenie oszczędności. Ponadto, nie wszystkie wydatki, które wskazała skarżąca, można zaliczyć do niezbędnych i służących zaspokojeniu potrzeb życiowych, jak np. wydatki związane ze sporządzaniem kserokopii. Jednocześnie zauważyć trzeba, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem w sprawie jest wpis sądowy w wysokości 200 zł.
Zdaniem Sądu, wnioskodawczyni uzyskując wraz z mężem stały dochód miesięczny nie pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nie może być bowiem nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.