Uzasadnienie
W dniu 16 grudnia 2008r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez D. i M. W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2009r. wezwano D. i M. W. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie, gdzie obecnie wnioskodawcy zamieszkują (dom, mieszkanie, należało podać wielkość w m ²), gdyż w piśmie z dnia 23 sierpnia 2007r. wnioskodawcy wskazali, że jeszcze mieszkają w mieszkaniu o powierzchni 57 m ², ale zostało ono w maju 2007r. sprzedane, jakie wnioskodawcy ponoszą koszty stałe związane z utrzymaniem lokalu, mieszkania lub domu, gdzie obecnie zamieszkują, należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość, czy wnioskodawcy podejmują prace dodatkowe np. umowy zlecenia, dorywcze, sezonowe, a jeśli tak, to jakie uzyskują z tego tytułu dochody, czy wnioskodawcy uzyskują pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, czy wnioskodawcy posiadają pojazdy mechaniczne (osobowe lub ciężarowe), jeśli tak, należało podać jakie oraz ich wartość rynkową i rok produkcji. Ponadto zobowiązano wnioskodawców do nadesłania wyciągów z kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, jeśli wnioskodawcy je posiadają.
W dniu 9 lutego 2009r. (data stempla biura podawczego) przy piśmie z dnia 5 lutego 2009r. do Sądu wpłynęły wyjaśnienia wnioskodawców.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.195,00 złotych brutto miesięcznie.
Wnioskodawcy wskazali, że są współwłaścicielami działki nr [...] i nr [...] w N. o powierzchni 2488 m ².
Z nadesłanych do sprawy w dniu 9 lutego 2009r. dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawcy mieszkają w mieszkaniu w którym zamieszkiwali dotychczas. Z akt sądowych (k-27) wynika jednak, co potwierdzili również w nadesłanych wyjaśnieniach wnioskodawcy, że ich mieszkanie zakładowe o powierzchni 57 m ² zostało w maju 2007r. sprzedane. Wnioskodawcy nie podali zatem, gdzie obecnie zamieszkują(dom, mieszkanie, należało podać wielkość w m ²), jak również jakie ponoszą koszty związane z utrzymaniem lokalu, mieszkania lub domu, gdzie obecnie zamieszkują, należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość.
Wnioskodawcy oświadczyli, że nie pracują i nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów oprócz emerytury. Wskazali, że nie otrzymują żadnej pomocy od organizacji społecznych lub państwowych oraz rodziny. Wnioskodawcy podali, że nie posiadają żadnych pojazdów mechanicznych i samochodów oraz kont bankowych.
Oceniając sytuację materialną wnioskodawców, uznano, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi na to, że wnioskodawcy posiadają stałe źródło dochodu i samodzielnie prowadzą gospodarstwo domowe uznano, że nie zachodzi konieczność przyznania im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Z tego względu, celem zapewnienia wnioskodawcom prawa do Sądu, zwolniono ich od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100,00 złotych. Rozstrzygnięcie takie zabezpiecza bowiem wnioskodawcom prawo do Sądu, a jednocześnie nie skutkuje przerzuceniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia.
Jednocześnie oceniono, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawcy nie mogą ponieść ewentualnych pozostałych kosztów sądowych samodzielnie i w tym zakresie wniosek oddalono.
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
W przedmiotowej sprawie mając na względzie dane przedstawione we wniosku uznano, że wnioskodawcy poprzez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania będą w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie. Wskazać bowiem należy, że skarżący od lat inicjują liczne postępowania sądowe i powinni liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów z tym związanych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.