Uzasadnienie
R. P. pismem z dnia (...) marca 2012 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na działanie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w sprawie wybiórczego publikowania treści pism złożonych w postępowaniu niejawnym przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Prezes Trybunału Konstytucyjnego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że skarga nie mieści się wśród aktów administracyjnych i czynności administracji które kontrolowane są przez sądy administracyjne na podstawie przepisu zawartego w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a., gdyż jej przedmiot dotyczy publikowania niektórych dokumentów, w tym pism procesowych sporządzonych w sprawach rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny, na jego stronie internetowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, gdyż Trybunał Konstytucyjny nie jest organem administracji państwowej którego działalność poddana jest kontroli sądu admnistracyjnego.
Zgodnie z art. 173 Konstytucji RP Sądy i Trybunały są władzą niezależną i odrębną od innych władz. Wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej (art. 174 Konstytucji RP). Natomiast zgodnie z art. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1997 r., Nr 102, poz. 643 ze zm.) Trybunał Konstytucyjny jest organem władzy sądowniczej, powołanym do badania zgodności z Konstytucją aktów normatywnych i umów międzynarodowych oraz wykonywania innych zadań określonych w Konstytucji. Nie jest zatem organem administracji państwowej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że z treści skargi z dnia 24 marca 2012 r. wynika, iż jej przedmiotem jest wybiórcze publikowanie treści pism złożonych w postępowaniu niejawnym przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz naruszenie prywatności uczestników postępowania i naruszenie praw autorskich do treści zbioru pism.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Ramy tej kontroli zakreśla przepis art. 3 § 2 tej ustawy stanowiąc, iż kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z mocy art. 3 § 3 w/w ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, a stosownie do art. 4 rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami.
Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach.
Wskazane regulacje prawne określają właściwość rzeczową sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli nad działalnością organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje (jak wynika z cyt. normy prawnej) w szczególności orzekanie w sprawach skarg na indywidualne akty administracyjne (takie jak decyzje, postanowienia).
Działanie Trybunału Konstytucyjnego, zaskarżone w niniejszej sprawie nie należy do żadnej z kategorii spraw wymienionych w treści art. 3 ustawy o p.p.s.a. Przedmiot skargi bez wątpliwości wskazuje, że w niniejszej sprawie nie można mówić o bezczynności w uzewnętrznieniu przejawu woli organu administracyjnego w państwie, wydanego na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygającym konkretną sprawę, indywidualnie określonej osoby fizycznej i prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne (por. uchwałę Izby Cywilnej i Administracji Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1988 r. sygn. akt III AZP 1/88, publ. OSPiKA 1989, z. 3, poz. 59). A tylko właśnie uzewnętrznione wyrażenie woli organu spełniające podane warunki przesądzałoby o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Ponadto wskazać należy, że informacje o sprawach publicznych są udostępniane przez Trybunał m.in. poprzez publikacje niektórych dokumentów, w tym pism procesowych sporządzonych w sprawach rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny, na jego stronie internetowej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Publikacje te są realizowane w oparciu o zarządzenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego nr 1/2011 z dnia 5 września 2011 r. wydane na podstawie § 11 ust. 3 pkt 3 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 października 2006 r. -Regulamin Trybunału Konstytucyjnego (M.P. Nr 72, poz. 720) w związku z art. 35 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. Uszczegółowienie procedury publikacji zawarte zostało w opublikowanym - również na stronie internetowej Trybunału - komunikacie Biura Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 września 2011 r.
Na marginesie Sąd zaznacza, że każde naruszenie praw autorskich może być dochodzone na drodze sądowej, ale przed sądem powszechnym, a nie sądem administracyjnym.
W związku z powyższym, działanie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego jako nieobjęte zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanych wyżej przepisach, nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, a to oznacza, że skargę której jest przedmiotem należało odrzucić jako niedopuszczalną.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy o p.p.s.a., skarga, podlega odrzuceniu przez sąd, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.