Uzasadnienie
W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca M. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że od czasu zakończenia aplikacji nie osiąga żadnych dochodów. Za rok 2010 skierowała do właściwego urzędu skarbowego "zerowy PIT". Skarżąca została zmuszona wyprowadzić się z W. do rodziny, na utrzymaniu której aktualnie pozostaje, ponieważ nie stać jej na dalsze wynajmowanie mieszkania we W. Zatem obecnie zamieszkuje w rodzinnej miejscowości jej matki. W miejscowości tej mieszka również jej babcia, u której skarżąca spożywa posiłki i którą skarżąca się opiekuje. We wniosku skarżąca wskazała też, iż nie posiada żadnego majątku.
Pismem z dnia [...] marca 2011 r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- a) wyjaśnienie, czy skarżąca jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna (w takim przypadku Sąd wezwał skarżącą do przedłożenia zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy o zarejestrowaniu w ewidencji osób bezrobotnych),
- b) dokumentu potwierdzającego, iż w roku 2010 nie osiągnęła żadnego dochodu,
- c) wyciągów z rachunków bankowych skarżącej z okresu ostatnich 3 miesięcy (w przypadku braku rachunków bankowych, Sąd wezwał skarżącą do złożenia stosownego oświadczenia).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w dniu [...] kwietnia 2011 r. nadesłała pismo, w którym poinformowała Sąd, że nie jest zarejestrowana jako bezrobotna, ponieważ zamieszkuje w miejscowości odległej o 300 km od miejsca jej zameldowania i koszty przejazdu w celu comiesięcznego podpisania listy przerosłyby potencjalne korzyści. Podała również, iż nie dysponuje dokumentem wskazującym na brak dochodów, bo nie złożyła w tym roku PIT-u do urzędu skarbowego ze względu na brak jakichkolwiek przychodów. Oświadczyła, że na rachunku bankowym nie ma zgromadzonej nawet kwoty niezbędnej do pokrycia opłaty od skargi w niniejszej sprawie. Z miejscowości, w której mieszka, odległość do najbliższego punktu świadczącego usługi poligraficzne wynosi 20 km, dlatego skarżąca nie ma możliwości dokonania wydruku i niniejsze pismo napisała odręcznie.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zwrócić uwagę na sprzeczności w oświadczeniach skarżącej w kwestii złożenia zeznania za rok podatkowy 2010. Otóż w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, iż "za cały 2010 r. wystawia >>zerowy<< PIT do urzędu skarbowego", a w ww. piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. podała, że "nie złożyła w tym (...) roku PIT-u do urzędu skarbowego, właśnie przez wzgląd na brak jakichkolwiek przychodów".
W dalszej kolejności podkreślić należy, iż skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu potwierdzającego jej oświadczenia zawarte we wniosku czy w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. W szczególności nie przedstawiła wyciągu z rachunku bankowego, ograniczając się do stwierdzenia, że "nie ma zgromadzonej nawet kwoty niezbędnej do pokrycia opłaty od skargi w niniejszej sprawie". Nadto jeżeli skarżąca nie złożyła deklaracji podatkowej za rok 2010, to powinna przedłożyć stosowne zaświadczenie z urzędu skarbowego potwierdzające ten fakt.
Również negatywnie trzeba ocenić założenie skarżącej, które legło u podstaw rezygnacji z ubiegania się o status osoby bezrobotnej. Według skarżącej, koszty przejazdów w celu comiesięcznego podpisania listy przerosłyby w jej przypadku potencjalne korzyści. Taka postawa, zdaniem referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, może świadczyć o tym, iż skarżąca w istocie nie jest zainteresowana znalezieniem zatrudnienia czy choćby uzyskaniem zasiłku dla bezrobotnych.
W świetle powyższego nie jest możliwe uznanie, że skarżąca wypełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. To bowiem sprawą skarżącej jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony skarżącej nie są znane.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.