Uzasadnienie
Pismem z 9 lutego 2016 r. spółka C. sp. z o.o. z siedzibą we W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] stycznia 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy dokonania zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Pismem z 21 czerwca 2016 r. Z. z siedzibą w W. złożył stanowisko w niniejszej sprawie, wnosząc jednocześnie o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Wnioskodawca podniósł że zapewnia swoim członkom ochronę przed nadużyciami władz oraz rozwój biznesowy. Inicjuje i wspiera wszelkie działania zmierzające do wyeliminowania z polskiego prawodawstwa ograniczeń działalności gospodarczej przekraczających wymagania Unii Europejskiej. Wnioskodawca wskazał również, że jest zwolennikiem wolnego rynku oraz że dopuszcza ograniczenia wolności gospodarczej w tych przypadkach, gdzie przemawia za tym ważny interes publiczny, konkretny i należycie uzasadniony, a pożądanych celów nie da się osiągnąć w inny sposób.
Rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie przesądzi w jego ocenie o losie wielu aptek w Polsce. Utrzymanie stanowiska organu oznaczało będzie likwidację setek placówek, może doprowadzić do bankructwa wielu przedsiębiorców aptecznych - w tym polskich placówek notowanych na giełdzie - zwolnieniu tysięcy pracowników oraz stanowiącego zagrożenie dla pacjentów zaburzenia w systemie zaopatrywania w leki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Kwestię udziału organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej w charakterze uczestnika reguluje art. 33 § 2 p.p.s.a, zgodnie z którym udział w tym postępowaniu może zgłosić organizacja społeczna o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Jest to regulacja wyczerpująca (art. 9 w zw. z art. 33 § 2 p.p.s.a.).
Z zacytowanego wyżej przepisu wynika, że norma ta opiera dopuszczenie organizacji społecznej na wystąpieniu przesłanki - sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej. Jednakże nie wystarczy samo proste zestawienie zakresu działalności statutowej organizacji społecznej z przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej. Organizacja bowiem nie ma zapewnionego z mocy prawa udziału w postępowaniu przed sądem dotyczącym innej osoby, ale może brać udział w postępowaniu w zakresie swojej działalności statutowej, w przypadkach określonych w ustawie (art. 9 p.p.s.a.). Organizacja społeczna może zatem zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli jej udział ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego. Tylko wyprowadzenie wartości ochrony obiektywnego porządku prawnego przez organizację społeczną uzasadnia przyznanie jej przez sąd administracyjny statusu uczestnika postępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym (v: postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09, opubl.
ONSAiWSA z 2010 r. Nr 2, poz. 23 oraz B. Adamiak. Glosa do ww. postanowienia NSA, opubl. OSP z 2011 r., z 11, poz. 108). Nadto, zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej.
Rozpoznanie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. wymaga również wyjaśnienia, czy organizacja ta w postępowaniu realizuje tylko indywidualne interesy osób należących do niej, czy też te działania mają lub mogą mieć znaczenie dla interesu ogólnospołecznego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem organów administracji (v: M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 33 p.p.s.a, LEX 2013).
Sąd z urzędu posiada informację, iż wnioskodawca, w ostatnim czasie, wystąpił z tożsamym wnioskiem m.in. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 3197/15. Orzekając w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela argumentację zaprezentowaną przez Sąd w treści postanowienia z 7 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 3197/15.
Na gruncie niniejszej sprawy, Sąd doszedł do konstatacji, że wnioskodawca nie wykazał, aby jego udział w niniejszym postępowaniu miał na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego i był bezpośrednio związany z jego działalnością statutową.
Z. z siedzibą w W. nie przywołał żadnych zapisów statutowych, które uzasadniałyby jego udział w niniejszym postępowaniu, podnosząc jedynie, że zapewnia swoim członkom ochronę przed nadużyciami władz oraz rozwój biznesowy.
Przy wykładni pojęcia interesu organizacji społecznej i oceny celu statutowego należy mieć na uwadze to, że interes organizacji społecznej nie może być stawiany ponad interes stron biorących udział w postępowaniu. Udział organizacji społecznej nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Tak rozumiany cel statutowy powinien w sposób ścisły łączyć się z przedmiotem postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Tylko w takiej sytuacji można uznać żądanie organizacji za uzasadnione (v: Robert Suwaj w glosie aprobującej do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1499/06, Lex nr 490153).
Wykazanie przez wnioskodawcę jako okoliczności przemawiającej za uwzględnieniem wniosku, podejmowanie działań mających na celu zapewnianie członkom ochrony przed nadużyciami władz oraz rozwój biznesowy, w ocenie Sądu, nie przemawia za przystąpieniem wnioskodawcy do toczącego się postępowania sądowego, którego przedmiotem jest odmowa dokonania zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Działalność statutowa wnioskodawcy nie ma związku z przedmiotem kontrolowanego postępowania.
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli jej udział ma na celu ochronę porządku prawnego. Zatem tylko wyprowadzenie wartości ochrony obiektywnego porządku prawnego przez organizację społeczną uzasadnia przyznanie jej przez sąd administracyjny statusu uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie ulega wątpliwości, że w treści wniosku w ogóle nie podjęto próby wykazania, na czym konkretnie ta ochrona obiektywnego porządku prawnego w niniejszej sprawie miałaby polegać. Z pewnością przesłanki tej nie spełniło powoływanie się przez wnioskodawcę na cele statutowe
Tym samym uznać należało, że wniosek Z. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi spółki C. sp. z o.o. z siedzibą we W. nie uzasadnia, że za udziałem wnioskodawcy przemawia interes społeczny.
W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. odmówił dopuszczenia do udziału w charakterze uczestników postępowania.