Uzasadnienie
W dniu 11 września 2015 r. P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca"), reprezentowana przez adwokata, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" położonej w S. przy ul. [...].
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2015 r., pismem z dnia 10 listopada 2015 r., doręczonym pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 25 listopada 2015 r. (k. 11 akt sądowych), skarżąca spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez:
- 1. złożenie dokumentu określającego umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej na dzień wniesienia skargi, w postaci wydanego przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego oryginału pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego lub odpisu powyższego dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez pełnomocnika strony skarżącej;
- 2. złożenie oryginału pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii, jeżeli jej zgodność z oryginałem została poświadczona przez pełnomocnika strony skarżącej.
Na wykonanie wezwania zakreślono stronie termin 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Przy piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej spółki przedłożył odpis pełnomocnictwa udzielonego mu przez stronę skarżącą w dniu 5 września 2015 r. oraz wydruk komputerowy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców skarżącej pobrany w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, obrazujący stan na dzień 2 grudnia 2015 r. Z powyższego wydruku wynika, że w dniu 8 października 2015 r. został dokonany ostatni wpis.
Jednocześnie skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została kompleksowo uregulowana w przepisach art. 243-263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej: "p.p.s.a."). Ustawodawca ukształtował w powołanych przepisach zarówno pozytywne, jak i negatywne przesłanki przyznania prawa pomocy.
Odmowa przyznania prawa pomocy może nastąpić w sytuacji, gdy nie są spełnione pozytywne przesłanki, bądź w sytuacji, w której co prawda pozytywne przesłanki są spełnione, ale jednocześnie stwierdza się zaistnienie przesłanki negatywnej.
Pozytywne przesłanki uregulowane zostały w przepisach art. 246 § 1 i § 2 p.p.s.a. Z kolei, negatywne przesłanki, wyłączające dopuszczalność przyznania prawa pomocy, sformułowane zostały w art. 246 § 3 i w art. 247 p.p.s.a.
Art. 247 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza to, że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi.
W szczególności, dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a., jeśli Sąd wydał postanowienie o odmowie przyznania stronie prawa pomocy przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 210, podobnie: M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, P. Wajda /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 343, nb 2 lit. o; s. 904, nb 6). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez Sąd, że w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi, powoduje odmowę przyznania prawa pomocy.
W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na nieprawidłowe uzupełnienie braku formalnego skargi (przedłożony przez pełnomocnika skarżącej odpis KRS nie obejmuje swym zakresem dnia, w którym zostało udzielone pełnomocnictwo).
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., każde pismo procesowe strony, w tym również skarga, powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.
W przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa - stosownie do art. 29 p.p.s.a. Złożenie pełnomocnictwa, bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony, nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu, a umocowanie do dokonywania czynności w imieniu strony musi istnieć w dniu dokonywania tej czynności (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 147/08 LEX nr 484878).
Warunki formalne skargi zostały określone w art. 57 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z nim, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym - przewidzianym w art. 46 p.p.s.a.
Nieuzupełnienie braków formalnych skargi w zakreślonym terminie skutkuje jej odrzuceniem, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Art. 49 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
W przypadku skargi, rygorem właściwym dla nieuzupełnienia jej braków jest odrzucenie, o czym stanowi powołany wyżej przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W sytuacji, gdy składającym skargę jest osoba prawna, skardze nie można nadać prawidłowego biegu, mimo podpisania jej przez pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4) i dołączenia pełnomocnictwa, jeżeli budzi wątpliwości, czy pełnomocnictwo to zostało prawidłowo udzielone. Jeżeli bowiem przytoczony art. 46 § 2 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny wskazuje, że warunkiem formalnym wnoszonej przez pełnomocnika skargi jest dołączenie tego pełnomocnictwa, to jedynym logicznym i racjonalnym rozwiązaniem jest przyjęcie, że pełnomocnictwo to musi spełniać prawem przewidziane wymogi. Tym samym - na co wskazuje regulacja zawarta w art. 37 § 1 p.p.s.a. - pełnomocnictwo to (do złożenia którego pełnomocnik zobligowany jest przy pierwszej czynności procesowej) ma być zaopatrzone w podpis mocodawcy.
Regulacja ta jest ściśle związana z treścią przepisu art. 28 oraz art. 29 p.p.s.a., albowiem w przypadku, gdy mocodawcą jest strona będąca osobą prawną (jak w rozpatrywanym przypadku) pełnomocnictwo podpisane musi być przez osoby pełniące funkcje organów zgodnie z przepisami regulującymi sposób reprezentacji lub przez inne osoby upoważnione do reprezentowania takich osób - na co wskazuje art. 28 § 1 p.p.s.a. W art. 29 powołanej ustawy procesowej ustawodawca wskazał przy tym jednoznacznie, że organ albo inna osoba upoważniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie dokumentem.
Tym samym, złożenie pełnomocnictwa - bez wykazania dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana w dacie udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania strony - nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu.
Umocowanie do dokonywania czynności w imieniu strony musi istnieć w dniu dokonywania tej czynności. Stosowny dokument z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego zawierać winien zatem wpisy aktualne na ten właśnie dzień.
Stwierdzona niedopuszczalność skargi, z uwagi na art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., oznacza w konsekwencji oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., zaś w takiej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - orzekając w oparciu o powołany przepis art. 247 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.