Uzasadnienie
Wyrokiem z 9 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem ustawy o transporcie drogowym. Postanowieniem z 14 października 2015 r. odrzucono skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Skarżąca złożyła zażalenie od powyższego postanowienia, w którym zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Postanowieniem z 15 lutego 2016 r. odrzucono zażalenie Spółki na postanowienie z 14 października 2015 r. W zażaleniu od tego postanowienia skarżąca uzupełniła wniosek o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o zwolnienie także od uiszczenia wpisu od złożonego zażalenia.
15 marca 2016 r. wpłynął do Sądu sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku Spółka powołała się na trudną sytuację finansową oraz brak środków finansowych.
Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłane przez skarżącą dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z 18 marca 2016 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni rocznego sprawozdania finansowego spółki za 2014 r., dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r. oraz wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w tym terminie.
Postanowieniem z 13 maja 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z powodu niemożliwości dokonania oceny sytuacji finansowej skarżącej na skutek nieuzupełnienia przez nią informacji o finansach Spółki. Skarżąca pismem z 25 maja 2016 r. (data stempla pocztowego) w ustawowym terminie złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że transakcje dokonywane na rachunku bankowym skarżącej są próbą ratowania Spółki, która w celu dalszego funkcjonowania musi otrzymywać pomoc finansową z zewnątrz. Skarżąca zaznaczyła, że w obecnej sytuacji finansowej wydatkowanie nawet najdrobniejszych kwot jest dla Spółki dotkliwe i może prowadzić do dotkliwych konsekwencji, w tym do likwidacji Spółki. Skarżąca podniosła ponadto, że wezwanie do uzupełnienia informacji o stanie majątkowym Spółki zostało nieprawidłowo uznane za skutecznie doręczone 9 kwietnia 2016 r., gdyż skarżąca nie otrzymała awizo przesyłki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), która wprowadziła szereg zmian w tym również w zakresie przyznawania prawa pomocy. Jednocześnie w myśl postanowień art. 2 przywołanej ustawy przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a w pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym.
W konsekwencji powyższego, w związku z wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego przed 15 sierpnia 2015 r., w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym.
Stosownie do postanowień art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z treści przytoczonego przepisu wynika wprost, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy, odnotować należy, że informacje przekazane przez Spółkę we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do dokonania oceny czy skarżąca nie ma możliwości pokrycia kosztów postępowania, w związku z czym okazało się konieczne uzupełnienie przekazanych wcześniej informacji o roczne sprawozdanie finansowe spółki za 2014 r., dokument wskazujący na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r. oraz wyciągi z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w tym terminie. Spółka w wyznaczonym terminie ani wraz ze sprzeciwem od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie przedstawiła żadnych dokumentów, co powoduje, że brak jest możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy.
Odnotować w tym miejscu należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy na podstawie innych przesłanek niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne jako nieznajdujące uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 118/05). Z uwagi na niewykazanie pełnej informacji o stanie majątkowym Spółki w niniejszej sprawie niemożliwe ustalenie, czy skarżąca wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy.
Na marginesie powyższego odnosząc się do zarzutu Spółki, zgodnie z którym doręczenie wezwania do uzupełnienia informacji o stanie majątkowym skarżącej zostało nieprawidłowo uznane za skutecznie dokonane 9 kwietnia 2016 r. z uwagi na nieotrzymanie przez Spółkę zawiadomienia o możliwości odbioru korespondencji, wskazać należy, że przedmiotowe wezwanie zostało odebrane przez prezesa zarządu skarżącej, o czym świadczy podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – karta nr 254 akt sądowych). Powyższe oznacza, że wezwanie do nadesłania dokumentów obrazujących stan finansowy Spółki zostało doręczone bezpośrednio skarżącej i nie zachodziła potrzeba uznania korespondencji za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. W świetle powyższego argument strony dotyczący nieprawidłowego uznania wezwania za doręczone w ocenie Sądu należało uznać za bezzasadny.
W związku z powyższym Sąd działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.