Uzasadnienie
Skarżący – M. M., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego sprzeciwem wobec prowadzenia kontroli.
Postanowieniem referendarza sądowego z 8 marca 2010 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że skoro skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu dokumentów obrazujących stan jego dochodów i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów wskazujących na poziom dochodów w roku 2009 i 2010, to brak było możliwości ustalenia, czy skarżący wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji wobec niewykazania stanu majątkowego skarżącego i jego rodziny, odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z [...] marca 2010 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie. Nadmienił, że przedłożył Sądowi wszystkie dokumenty, będące w jego posiadaniu, a także udzielił niezbędnych informacji co do swojej sytuacji finansowej. Wobec nienadesłania dokumentów dotyczących dochodu w latach 2009 – 2010 wskazał, że do dnia złożenia sprzeciwu nie dokonał rozliczenia za rok 2009 r., zaś w roku 2010 nie osiągnął żadnych dochodów z tytułu działalności gospodarczej.
Zarządzeniem z [...] kwietnia 2010 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez przedłożenie między innymi dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku 2009 oraz w roku 2010 przez skarżącego i jego żonę.
Z informacji nadesłanych przez skarżącego wynikało, że jest on wraz ze swoją żoną posiadaczem gruntu o powierzchni 4,5 ha, co stanowi 3,08 ha przeliczeniowych, zaś przeciętny dochód z tej powierzchni przeliczeniowej zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 23 września 2009 r. wyniósł [...] złotych. Załączył także zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2009, a także deklarację na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za marzec 2010 roku. Nadto przesłał rachunki potwierdzające ponoszenie miesięcznych wydatków z tytułu prowadzenia gospodarstwa domowego oraz decyzję w sprawie wymiaru zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a. stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca posłużył się zwrotem "gdy osoba ta wykaże", co oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności pozwalających sądowi dokonać oceny warunków ewentualnie uzasadniających skorzystanie z tego prawa. Innymi słowy rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
Jeżeli trudna sytuacja materialna, o której strona pisze we wniosku, znajduje pokrycie w aktach sprawy i nie pozostaje w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o jej stanie majątkowym, istnieją wówczas, w ocenie Sądu, podstawy do przyznania prawa pomocy.
Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzy (art. 252 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy oświadczenie takie okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, sąd może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami swojej sytuacji materialnej przedstawionej we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Biorąc pod uwagę zarówno informacje ujęte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i zakres przedstawionych przez skarżącego dokumentów, stwierdzić należy, że uprawdopodobnił on w wystarczający sposób okoliczności świadczące o zasadności przyznania mu tego prawa. Przede wszystkim skarżący przedstawił dokumenty obrazujące poziom jego dochodów, a także stałe, miesięczne wydatki konieczne dla utrzymania życia i zdrowia (opłaty za wodę, prąd, rachunek za telefon) oraz związane z prowadzoną produkcją rolną. Nadto, zdaniem Sądu, skarżący ponosząc regularnie, tj. raz w miesiącu, wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, czy też zakupem żywności dla potrzeb czteroosobowej rodziny, nie jest w stanie z pozostającej do dyspozycji kwoty poczynić oszczędności, a tym samym ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.