Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 października 2009 r. odrzucił skargę M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką.
M. G. w dniu 7 grudnia 2009 r. złożył skargę kasacyjną na ww. postanowienie, dołączając do niej sporządzony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z przedmiotowej skargi.
Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym razem z żoną i dwoma synami (w tym jednym pełnoletnim). Skarżący wskazywał iż uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2000 zł brutto miesięcznie, natomiast jego żona świadczenie rentowe w wysokości 650 zł brutto miesięcznie. Wskazał także, iż jest zobowiązany do spłaty kredytu bankowego.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 9 grudnia 2009 r. wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni:
- a) zeznania podatkowego skarżącego oraz jego żony za rok 2008, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,
- b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku bieżącym z działalności gospodarczej przez skarżącego (w zależności od formy opodatkowania np. kopia księgi przychodów i rozchodów czy też ewidencję przychodów),
- c) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia renty żony skarżącego, ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanego świadczenia rentowego,
- d) dokumentów potwierdzających ciążący na skarżącym obowiązek spłaty kredytu bankowego,
- e) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- f) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń,
Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. 2, Warszawa 2006 s. 504).
W niniejszej sprawie skarżący wskazał we wniosku, iż uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2000 zł brutto miesięcznie natomiast jego żona pobiera rentę w wysokości 650 zł brutto miesięcznie. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie referendarza sądowego dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających dochody skarżącego i jego żony, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego).
Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.