Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 stycznia 2026 r. R. C. (dalej: "skarżący", "strona"), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. skargę na pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 grudnia 2025 r. w przedmiocie zmiany terminu leczenia uzdrowiskowego. W uzasadnieniu wskazał, że skarga dotyczy odmownej decyzji Narodowego Funduszu Zdrowia w Z. G. o przesunięcie terminu wyjazdu i zmianę miejscowości leczenia uzdrowiskowego na bliższą miejscu jego zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "organ") wniósł o odrzucenie skargi, zaś w przypadku uznania, że skarga jest dopuszczalna - o oddalenie skargi w całości.
Postanowieniem z dnia 24 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako sądowi miejscowo właściwemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie, inny akt lub czynność administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Postępowanie przed sądem administracyjnym regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej "p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu z punktu widzenia kryterium legalności jest pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 grudnia 2025 r., w którym organ ten potraktował żądanie strony o zmianę terminu i miejsca leczenia jako rezygnację strony z leczenia uzdrowiskowego.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Należy także wskazać, że merytoryczne rozpatrzenie skargi przez sąd poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych.
W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07).
W orzecznictwie sądowym, w szczególności w uchwale (7 sędziów) Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II GPS 2/13 zostało przesądzone, że czynność organu polegająca na potwierdzeniu skierowania na leczenie uzdrowiskowe, wydane na podstawie przepisu art. 33 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest czynnością, o której stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jednocześnie NSA we wskazanej uchwale orzekł, iż odmowa potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe nie jest czynnością przewidzianą w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Tymczasem w niniejszej sprawie nie ulega jednak wątpliwości, że skarżący kwestionuje stanowisko Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o uznaniu jego żądania zmiany terminu i miejsca leczenia za rezygnację z leczenia uzdrowiskowego, które zostało wyrażone w piśmie z dnia 17 grudnia 2025 r.
Sąd wskazuje, że procedura dotycząca kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową została uregulowana w przepisie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1461), zgodnie z którym skierowanie na leczenie uzdrowiskowe wymaga potwierdzenia Funduszu. Do potwierdzenia oraz odmowy potwierdzenia skierowania na leczenie uzdrowiskowe nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto procedurę tę regulują postanowienia rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 557), które zostało wydane w oparciu o delegację ustawową wynikającą z ust. 5 art. 33 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.
Zarówno w przepisach ustawy o świadczeniach, jak również wśród aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, Sąd nie znalazł przepisów uprawniających świadczeniobiorcę (ubezpieczonego) do indywidualnego określania terminu i miejsca realizacji przez NFZ leczenia uzdrowiskowego. Żaden przepis prawa powszechnie obowiązujący nie daje świadczeniobiorcom – przy skierowaniu ich na leczenie uzdrowiskowe w trybie stacjonarnym – możliwości współdecydowania o terminie i miejscu realizacji takiego leczenia. Przepisy prawa nie normują także w żadnym miejscu możliwości zmiany przez uprawionego do uprzednio wyznaczonego terminu leczenia uzdrowiskowego.
Wobec braku takich regulacji prawnych, pismo informujące o skutkach rezygnacji z potwierdzonego skierowania na leczenie uzdrowiskowe wynikającej z żądania zmiany terminu leczenia, nie może być uznane jako informacja o czynności podjętej przez organ w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 236/15, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w postanowieniu z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 189/17).
Wobec powyższego zaskarżone pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 grudnia 2025 r. jest jedynie informacją organu o skutkach nieskorzystania przez skarżącego w określonym terminie z potwierdzonego skierowania na leczenie uzdrowiskowe. Sąd uznał, że zaskarżone pismo nie podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem skarga w niniejszej podlega odrzuceniu.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, czyniąc to na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Dlatego orzekł, jak w sentencji.