Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2013 r. nakazującą [...] Spółka Jawna zwrot kwoty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w kwocie 91796,66 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych poczynając od dnia 7 października do dnia zapłaty oraz zwrot refundacji składek na ubezpieczenie społeczne pracowników niepełnosprawnych w roku 2008 w kwocie 2294,23 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
W dniach od 4 do 7 października 2011 r. PFRON przeprowadził w Spółce kontrolę doraźną. W związku z jej wynikami i ustaleniami poczynionymi w ramach postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Prezes Zarządu PFRON nakazał Spółce w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji zwrot środków przekazanych przez Fundusz tytułem dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w łącznej kwocie 91796,66 zł za okres od stycznia 2004r. do grudnia 2007 r. z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od daty wykrycia nieprawidłowości tj. 7 października 2011 r. do dnia zapłaty oraz kwoty refundacji składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 2294,22 zł. Prezes Zarządu PFRON wskazał w decyzji w pkt. od nr 1 do 24 poszczególne kwoty składające się na kwotę nienależnie pobranego dofinansowania, jak również w pkt od nr 25 do 28 kwotę refundacji wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne oraz wyjaśnił dlaczego kwoty te podlegają zwrotowi.
W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 104 kpa, przepisy art. 45 ust.3a, 25d ust. 1, art. 26a ust. 10 i 11 pkt 1, art. 49e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. poz. 721 ze zm.), § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. 232 poz. 2330 ze zm.) w zw. z art. 26c ust. 6 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2007 r.
Odwołaniem z dnia 4 listopada 2013 r. pełnomocnik Spółki zaskarżył decyzję Prezesa Zarządu w części dotyczącej nakazania zapłaty odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od kwoty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, wskazanej w pkt od nr 1 do 24 decyzji liczonych od daty wykrycia nieprawidłowości do dnia zapłaty.
W odwołaniu wskazał, że Spółka co do zasady, nie kwestionuje decyzji w związku z czym 24 października 2013 r. przelała na rachunek organu żądane do zwrotu kwoty dofinansowania i refundacji składek. Zarzucił natomiast, że Prezes zastosował przepisy nie obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania w zakresie dotyczącym zasądzenia odsetek, co miało wpływ na rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy wniósł o uchylenie decyzji Prezesa w zaskarżonym zakresie.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Minister ustalił stan faktyczny sprawy i uznał, że przepisy prawa wskazane jako podstawa rozstrzygnięcia przez organ I instancji mają zastosowanie.
Wskazał, że przekazanie Spółce kwot dofinansowań do wynagrodzeń miało miejsce od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2007 r. W tym czasie obowiązywało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. 232 poz. 2330 ze zm.), którego § 6 ust. 1 stanowił, że jeżeli dofinansowanie zostało wypłacone pracodawcy w wysokości wyższej od należnej, pracodawca informuje Fundusz o wysokości nienależnie pobranej kwoty dofinansowania oraz dokonuje zwrotu tej kwoty w terminie 14 dni od dnia jej ujawnienia, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Rozporządzenie to weszło w życie 1 stycznia 2004 r. i obowiązywało do 31 grudnia 2007 r., po czym zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. nr 240, poz. 1755). którego § 6 ust. 1 brzmiał "Jeżeli dofinansowanie zostało wypłacone pracodawcy w wysokości wyższej od należnej, pracodawca informuje Fundusz o wysokości nienależnie pobranej kwoty dofinansowania oraz dokonuje zwrotu tej kwoty w terminie 14 dni od dnia jej ujawnienia".
Rozporządzenie to zostało uchylone przez art. 9 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 poz. 1652) z dniem 21 stycznia 2009 r. Zastąpiło je aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 9 stycznia 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. nr 8 poz. 43), które nie reguluje kwestii zwrotu dofinansowania. Kwestie te reguluje obowiązujący od 1 stycznia 2009 r. art. 49e ust. 1 i 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Minister wskazał, że organ I instancji prawidłowo uznał, że zastosowanie powinno mieć rozporządzenie obowiązujące w czasie, w którym wypłacano dofinansowanie a nie rozporządzenie późniejsze, które ponadto już nie obowiązuje. Minister podkreślił, że biorąc pod uwagę przytoczone przepisy, oprocentowanie nie mogłoby być żądane jedynie za okresy sprawozdawcze od 1 stycznia do 31 grudnia 2008 r. i podkreślił ponadto, że zastosowanie przepisów obecnie obowiązujących byłoby dla skarżącego bardziej niekorzystne.
Od decyzji tej Pełnomocnik Spółki złożył skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w całości w części dotyczącej nakazania zapłaty odsetek od kwot dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych i zarzucił naruszenie:
- - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 i art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji w sposób wszechstronny i wyczerpujący podstawy naliczenia odsetek, w tym dlaczego zastosowanie obecnie obowiązujących przepisów byłoby dla skarżącej bardziej niekorzystne i względem jakich przepisów,
- - art. 6 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 poz. 1652) polegający na zastosowaniu względem adresata decyzji nieobowiązującego w dniu wszczęcia postępowania § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. poz. 2330) pomimo tego, że winien zastosować § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 13 grudnia 2007 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. nr 240, poz. 1755) i w konsekwencji nie naliczyć odsetek od żądanych kwot,
- - art. 49e ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (w wersji obecnie obowiązującej Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 t.j. ze zm.) polegający na zastosowaniu względem skarżącej przepisu, który na mocy art. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r., nr 237, poz. 1652), nie ma zastosowania do przedmiotowej sprawy.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej szczegółowo uzasadnił postawione w skardze zarzuty i podkreślił, że jedynym przepisem, który określa stosowanie przepisów wstecznych, jest art. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji. Z treści tego przepisu jasno wynika, że do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie przepisów t.j. przed 1 stycznia 2009 r. należy stosować przepisy dotychczasowe, co powoduje, że art. 49e ustawy o rehabilitacji, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona a jej zarzuty są trafne.
Nie ulega wątpliwości, że w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2007 r. skarżąca Spółka pobierała dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, które w związku z naruszeniem przez Spółkę zasad obowiązujących przy ubieganiu się o dofinansowanie, zostało uznane za nienależnie pobrane w toku kontroli przeprowadzonej przez PFRON w dniach od 3 do 7 października 2011 r. Spółka uznała za zasadny nakaz zwrotu wyliczonego w decyzji Prezesa Zarządu PFRON kwoty dofinansowania do wynagrodzeń i refundacji składek na ubezpieczenie społeczne i zwróciła je na konto PFRON, co jest bezsporne.
Kwestią sporną w sprawie jest to, czy istniała podstawa prawna pozwalająca na naliczenie w decyzji organu I instancji odsetek od pobranych kwot dofinansowania nakazanych do zwrotu liczonych jak dla zaległości podatkowej poczynając od dnia wykrycia nieprawidłowości tj. od 7 października 2011 r. do dnia ich zwrotu.
Wyjaśniając tę okoliczność należy wskazać, że w okresie wypłacania Spółce przez PFRON kwot dofinansowania obowiązywało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. 232 poz. 2330 ze zm.), którego § 6 ust. 1 stanowił, że jeżeli dofinansowanie zostało wypłacone pracodawcy w wysokości wyższej od należnej, pracodawca informuje Fundusz o wysokości nienależnie pobranej kwoty dofinansowania oraz dokonuje zwrotu tej kwoty w terminie 14 dni od dnia jej ujawnienia, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Rozporządzenie to weszło w życie 1 stycznia 2004 r. i obowiązywało do 31 grudnia 2007 r., po czym zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. nr 240, poz. 1755), które obowiązywało do 21 stycznia 2009 r., i którego przepisy nie przewidywały oprocentowania zwracanych, nienależnie pobranych kwot dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych.
W związku z ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 poz. 1652), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. z tym dniem zaczął obowiązywać art. 49e ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.), który stanowi w ust. 1, że: "Środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych oraz w ust. 2, że zwrotu, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu".
Jednocześnie w art. 6 ustawy z 5 grudnia 2008 r. zmieniającej ustawę o rehabilitacji z 27 sierpnia 1997r. określono, że "Do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe".
Nie ulega wątpliwości, że w związku z w.w. przepisem treść art. 49e ustawy o rehabilitacji jako odnosząca się do stosunków powstałych po tym dniu, nie ma zastosowania w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Należy uznać ponadto, że skoro art. 49e ustawy o rehabilitacji, nie może obowiązywać do stosunków prawnych powstałych przed wejściem w życie ustawy z 5 grudnia 2008 r., bo został wprowadzony w życie przez tę ustawę a zatem, nie może być uznany za przepis dotychczasowy, to argument, że jego zastosowanie pogorszyłoby sytuację skarżącej w porównaniu do treści § 6 rozporządzenia z 30 grudnia 2003 r., nie może przemawiać za prawidłowością stanowiska organu w tym zakresie – co trafnie zarzuciła skarżąca.
W okresie przekazywania kwot dofinansowania, które były nienależne obowiązywało rozporządzenie z dnia 30 grudnia 2003 r., które przewidywało oprocentowanie od kwot nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Obowiązku takiego nie przewidywało natomiast rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 1997 r., które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2008 r. i obowiązywało do 21 stycznia 2009 r. Zatem to właśnie rozporządzenie zdaniem Sądu, który podziela pogląd skarżącej w tym względzie, musi być uznane za dotychczasowe, które w myśl art. 6 ustawy zmieniającej ustawę o rehabilitacji, ma zastosowanie do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 5 grudnia 2008 r. Treść art. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. należy rozumieć bowiem jako dotyczący przepisów "dotychczasowych", czyli obowiązujących co najmniej do daty jej wejścia w życie.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a, zaś o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.