Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1417/11

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia... maja 2011 r., nr... Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Wojewody P. z dnia... listopada 2010 r., znak... w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych, które obciążają zobowiązanego – J. L. "...".

Do skargi na powyższe postanowienie Ministra Środowiska, J. L. dołączył zgłoszenie przystąpienia do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia "B.". W zgłoszeniu tym wskazano, że zgodnie z §1 statutu Stowarzyszenia, jego celem jest m.in.:

1. - wspieranie społecznej aktywności obywateli,
2. - działania mające na celu umacnianie porządku publicznego, bezpieczeństwa i praworządności, a zwłaszcza walka z bezprawiem, korupcją i innymi patologiami życia publicznego.

Zgodnie natomiast z §2 statutu, Stowarzyszenie realizuje swoje cele zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności poprzez:

1. - prowadzenie działalności informacyjnej, promocyjnej, szkoleniowej, badawczej, interwencyjnej i wydawniczej służącej realizacji celów statutowych.

Zarządzeniem z dnia... lipca 2011 r. wezwano Stowarzyszenie do złożenia odpisu z KRS oraz aktualnego statutu.

W odpowiedzi Stowarzyszenie "B." nadesłało statut i zgłoszenie zawiadomienia o zawiązaniu stowarzyszenia złożone do Starosty S. Stowarzyszenie wyjaśniło również, że działa jako stowarzyszenie zwykłe i nie podlega obowiązkowemu wpisowi do KRS.

Postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Stowarzyszeniu "B." dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Następnie postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II GZ 176/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zaskarżone postanowienie zostało podjęte w składzie sprzecznym z przepisami prawa, bowiem w przypadku wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, ustawodawca nie przewidział możliwości orzekania w tym przedmiocie na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym należało przyjąć, iż rozstrzygnięcie o dopuszczeniu (odmowie dopuszczenia) do udziału w postępowaniu osoby, która złożyła wniosek na podstawie art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. następuje na posiedzeniu jawnym.

Pismem z dnia... kwietnia 2012 r. Stowarzyszenie "B." złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu wskazano, iż do Stowarzyszenia zgłosił się Pan J. L. właściciel... z siedzibą w Ł..... Skarga dotyczy niezgodnego z prawem działania organów administracji publicznej w szczególności Ministra Środowiska, który wydając postanowienie... z... maja 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucji naruszył jego prawa. Zatem działając na podstawie zapisów prawa Stowarzyszenie wnosi o dopuszczenie do udziału w powyższym postępowaniu zgodnie z wnioskiem Pana J. L. Do wniosku załączono statut Stowarzyszenia, zaświadczenie Starosty S. z dnia... sierpnia 2011 r. o wpisie podmiotu w rejestrze stowarzyszeń zwykłych prowadzonym przez Starostwo Powiatowe w S.pod numerem: Sz nr...Regulamin Wewnętrzny Pracy Zarządu Stowarzyszenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną do orzekania w przedmiocie dopuszczenia podmiotów do toczącego się postępowania sądowego stanowi art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270) – dalej: ustawy p.p.s.a.

Generalną zasadą wyrażoną w art. 32 ustawy p.p.s.a. jest, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Rozszerzeniem tej zasady jest art. 33, który w § 1 stanowi, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym.

Z kolei w myśl art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. udział w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.

Organizacja społeczna Stowarzyszenie "B." wnosząc o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym podniosło, iż sprawa dotyczy zakresu jego statutowej działalności.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, z art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. nie wynika zasada obligatoryjnego udziału każdej organizacji społecznej występującej w sprawach innych osób, a dotyczących działalności statutowej tej organizacji. Sąd uwzględniając bowiem wskazane kryteria, bada dopuszczalność udziału wnioskującej organizacji w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd administracyjny badając wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie winien sprawdzić, czy spełnione są warunki formalno - prawne, tj. organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego tj. sprzyja realizacji "sądowej kontroli administracji" i wreszcie, czy organizacja realizuje cel publiczny do którego została powołana (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OZ 759/10, ogólnodostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA).

Ponadto wskazać należy, iż udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 1996 r., str. 226).

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest postanowienie Ministra Środowiska wydane na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych, które obciążają zobowiązanego J. L. Analiza złożonych przez organizację społeczną Stowarzyszenie "B." dokumentów dotyczących celów i zakresu jej działania tj. statutu oraz Regulaminu Wewnętrznego Pracy Zarządu prowadzi do wniosku, iż przedmiotowa sprawa nie dotyczy jej statutowej działalności.

W Rozdziale II Statutu Stowarzyszenia zatytułowanym Cele i formy działania Stowarzyszenia w § 1 wskazano, iż Celem Stowarzyszenia jest:

1. • wspieranie społecznej aktywności obywateli,
2. • przyczynianie się do tworzenia tożsamości środowiskowej organizacji pozarządowych,
3. • pomoc w wymianie informacji, wiedzy i doświadczeń między organizacjami,
4. • promowanie współdziałania z samorządem terytorialnym, sektorem państwowym i gospodarczym oraz politykami,
5. • działania mające na celu umacnianie porządku publicznego, bezpieczeństwa i praworządności, a zwłaszcza walka z bezprawiem, korupcją i innymi patologiami życia publicznego,
6. • propagowanie idei tolerancji, humanizmu oraz sprawiedliwości społecznej,
7. • udział w wyborach do Rad Gmin, Rad Powiatów i Sejmików samorządowych oraz Sejmu.

W § 2 określono natomiast, iż Stowarzyszenie realizuje swoje cele, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności poprzez:

1. • współpracę z polskimi i zagranicznymi organizacjami pozarządowymi o tym samym lub podobnym charakterze;
2. • współpracę z władzami samorządowymi, państwowymi, sektorem gospodarczym, środkami masowego przekazu oraz z osobistościami życia publicznego, zainteresowanymi rozwojem społeczeństwa obywatelskiego;
3. • prowadzenie działalności informacyjnej, promocyjnej, szkoleniowej, badawczej, interwencyjnej i wydawniczej służącej realizacji celów statutowych,
4. • pomoc w zdobywaniu funduszy organizacjom i osobom współorganizującym i koordynującym spotkania stowarzyszenia.

Sąd wskazuje, iż powyższe cele nie pozwalają uznać by przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne wpisywało się w zakres statutowej działalności Stowarzyszenia "B.". Również pisma Stowarzyszenia nie precyzują, który ze statutowych celów miałby realizować udział w niniejszym postępowaniu sądowym.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.