Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia 3 lutego 1994 r. nr (...), wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa i art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach /Dz.U. 1991 nr 2 poz. 5/, po rozpatrzeniu odwołania Jana J. utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia 10 grudnia 1993 r. nr SO.V.5123/26/93 o unieważnieniu paszportu serii PT nr (...), wydanego przez Komendę Wojewódzką Policji w (...). W uzasadnieniu decyzji podał, że przeciwko Janowi J. toczy się postępowanie przygotowawcze w sprawie popełnienia przestępstwa z art. 212 par. 1 Kk. Wynika to z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) z dnia 4 grudnia 1993 r. nr P-251/93 o unieważnienie paszportu, skierowanego do organu paszportowego I instancji. Stosownie do art. 10 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach organ paszportowy wydaje na wniosek organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego przeciwko osobie posiadającej paszport decyzję o unieważnieniu paszportu. Wobec spełnienia przytoczonych wyżej ustawowych przesłanek unieważnienie paszportu zdaniem organu odwoławczego było obligatoryjne.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jan J., kwestionując zaskarżoną decyzję, zarzucił, że unieważnienie paszportu jest wyrazem "szykany ze strony organów ścigania". Zawiadomienie organów ścigania o uszkodzeniu samochodu stanowiło akt zemsty ze strony właściciela samochodu za ujawnienie Policji przestępstw dokonanych przez syna i córkę pokrzywdzonego. W rzeczywistości samochód ten uszkodził nie skarżący, lecz zięć właściciela samochodu D.D.
W odpowiedzi na skargę odwoławczy organ paszportowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do wkraczania w kompetencje organów administracji państwowej i merytorycznego rozstrzygania w kwestiach będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Uprawnienia sądu ograniczają się do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem /art. 16 par. 2 i art. 196 par. 1 Kpa/, przy czym w badaniach tych sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi /art. 206 Kpa/.
Postępowanie dotyczące unieważnienia paszportu jest nowym postępowaniem, w którym mają zastosowanie wszystkie podstawowe zasady procedury administracyjnej, a zwłaszcza zasada wyrażona w art. 7 Kpa, nakładająca na organ administracji państwowej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wiąże się to z niezbędnością zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego /art. 77 Kpa/.
W rozpoznawanej sprawie dokładnego wyjaśnienia wymagało wystąpienie przesłanek obligatoryjnego unieważnienia paszportu, określonych w art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach /Dz.U. 1991 nr 2 poz. 5/. W szczególności należało wyjaśnić, czy przeciwko skarżącemu było prowadzone w czasie wydania decyzji postępowanie przygotowawcze w sprawie karnej o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Obowiązkom tym uchybiono.
Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że podstawę unieważnienia paszportu stanowił wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) z dnia 4 grudnia 1993 r., zawierający informację, że skarżący jest "osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa z art. 212 par. 1 Kk" w sprawie prowadzonej przez Komendę Rejonową Policji w Ł. Informacja ta, w świetle dokumentów złożonych przez skarżącego na rozprawie sądowej dnia 25 kwietnia 1996 r., budzi poważne wątpliwości.
W ustawie paszportowej z 1990 r. brak jest bliższego określenia, kogo należy uznać za osobę, przeciwko której prowadzone jest postępowanie przygotowawcze. Kwestia ta została uregulowana w kodeksie postępowania karnego, gdzie odróżnia się prowadzenie postępowania przygotowawczego "w sprawie" od prowadzenia postępowania przygotowawczego przeciwko konkretnej osobie. W związku z tym należy stwierdzić, że osobą, przeciwko której prowadzone jest postępowanie przygotowawcze w sprawie karnej o przestępstwo ścigane z urzędu w rozumieniu art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy o paszportach, jest osoba podejrzana, to znaczy taka, wobec której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów /art. 61 par. 1 i art. 269 Kpk/; w sprawach podlegających rozpoznaniu w trybie uproszczonym, w którym nie jest wymagane wydanie takiego postanowienia, jest to osoba, która została przesłuchana co do treści stawianych jej zarzutów /art. 422 Kpk/.
Z dokumentów złożonych przez skarżącego, a zwłaszcza z postanowienia Prokuratury Rejonowej w Ł. z dnia 14 lutego 1995 r. o umorzeniu dochodzenia wynika, że w listopadzie 1992 r. wszczęte zostało jedynie postępowanie przygotowawcze "o czyn z art. 212 par. 1 Kk", mające na celu wyjaśnienie okoliczności uszkodzenia samochodu, po czym postępowanie to zostało zawieszone z powodu niemożności ustalenia miejsca pobytu skarżącego, którego pokrzywdzony wskazał jako sprawcę występku. Przesłuchano go w charakterze podejrzanego pod zarzutem uszkodzenia samochodu dopiero w dniu 19 stycznia 1995 r. i wobec stwierdzenia, że nie popełnił on przestępstwa, postępowanie karne zostało w stosunku do niego umorzone w dniu 14 lutego 1995 r. na podstawie art. 280 Kpk.
Na tle powyższych okoliczności zastrzeżenia budzi stanowisko organów paszportowych, że w czasie wydawania decyzji o unieważnieniu paszportu toczyło się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Kwestia ta nie została należycie wyjaśniona.
Wobec tego, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ należało orzec jak w sentencji oraz rozstrzygnąć o kosztach w myśl art. 208 Kpa.