Uzasadnienie
Samer T., obywatel Syryjskiej Republiki Arabskiej, studiujący w Polsce od 1985 r., zaskarżył decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (...) z 17 marca 2000 r., stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Wojewody Z. (...) z 12 października 1999 r., orzekającej o wydaniu skarżącemu dokumentu podróży. Zaskarżona decyzja zawierała pouczenie o możliwości złożenia skargi do NSA, pod warunkiem wszakże, że skarżący przebywa w Polsce legalnie, z powołaniem się na art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm.
Jak wynika z niepełnych akt administracyjnych /brak w nich decyzji, której dotyczy stwierdzenie nieważności/, skarżący w dniu 27 września 1999 r. złożył wniosek o wydanie mu dokumentu podróży zgodnie z art. 28 ustawy o cudzoziemcach z 1997 r., ponieważ uprzednio mu wydany dokument podróży w 1994 r. (...) został zniszczony na skutek zamoczenia. Dokument taki skarżący otrzymał. Z dalszej korespondencji wynika, że była to decyzja Wojewody Z. (...) z 12 października 1999 r., zaś dokument nią przyznany nosił numer (...), był wydany 19 października 1999 r. i był ważny do 19 października 2009 r. Samej decyzji brak w aktach administracyjnych. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja stwierdza z urzędu nieważność decyzji przyznającej dokument podróży. Przyczyną był brak ustawowych przesłanek do wystawienia dokumentu podróży, ponieważ z brzmienia art. 28 ustawy o cudzoziemcach wynika, iż wydanie dokumentu, o którego wydanie ubiegał się skarżący, wymaga, aby skarżący miał zezwolenie na osiedlenie się.
Takiego zezwolenia skarżący nie miał. Działając zgodnie z treścią pouczenia w zaskarżonej decyzji, skarżący złożył skargę do NSA w dniu 15 maja 2000 r., przy czym nie można stwierdzić, czy został zachowany termin do jej wniesienia, ponieważ w aktach brak dowodu doręczenia zaskarżonej decyzji. W skardze podniesiono, że skarżący działał w nieświadomości, iż nie może legalizować swego pobytu w Polsce poprzez ubieganie się o dokument podróży. Zaznaczyć należy, że skarżący w roku 1994 r. na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów otrzymał dokument podróży, ponieważ uzyskanie syryjskiego paszportu okazało się niemożliwe. Zgodnie ze stanowiskiem MSWiA, wyrażonym w odpowiedzi na skargę (...), dokument z 1994 r. był wydany zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem.
Odpowiedź na skargę wskazuje /wynika to z nagłówka, gdzie wskazano datę i numer decyzji, której dotyczy odpowiedź, jak również oznaczenia decyzji poprzedzającej/, że organ administracji odnosi ją do innej sprawy administracyjnej z udziałem skarżącego. Niniejsza skarga dotyczy bowiem decyzji MSWiA stwierdzającej nieważność decyzji o wydaniu dokumentu podróży w trybie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa /a więc decyzji wydanej w nadzwyczajnym postępowaniu nadzorczym/, zaś odpowiedź na skargę dotyczy decyzji MSWiA dotyczącej utrzymania w mocy decyzji o odmowie wydania skarżącemu wizy pobytowej na czas oznaczony /postępowanie zwykłe, w innej sprawie, niż ta, której dotyczy skarga, odnoszące się do decyzji MSWiA z 7 czerwca 2000 r. (...) i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Z. z 19 kwietnia 2000 r. (...)/. W odpowiedzi na skargę wnosi się o odrzucenie skargi, na podstawie art. 19 pkt 5 ustawy o NSA. Wniosek ten przedstawiciel organu administracji podtrzymał, także na rozprawie w dniu 23 marca 2001 r., w sytuacji, gdy wyjaśniono wątpliwość co do tego, co jest przedmiotem skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest przedwczesna. Skarżący został pouczony o możliwości złożenia skargi do NSA i z możliwości tej skorzystał, gdy w rzeczywistości należało go pouczyć o konieczności złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w kwestii stwierdzenia nieważności /art. 127 par. 3 Kpa/. W tej sytuacji, z mocy art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało skargę odrzucić jako niedopuszczalną. Ponieważ jednak skarżący został wadliwie pouczony i nie może z tego tytułu ponieść uszczerbku, powinien w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku /był obecny przy jego ogłoszeniu/, zgodnie z art. 58 Kpa, złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i jednocześnie złożyć taki wniosek.
Jednocześnie należy stwierdzić, w związku z twierdzeniem organu administracji, uważającego, że skargę należy odrzucić jako dotyczącą osoby przebywającej w Polsce nielegalnie, iż przepis art. 19 pkt 5 ustawy o NSA nie dotyczy wszystkich spraw cudzoziemców przebywających w Polsce nielegalnie, lecz tych tylko, które są wyliczone w enumeratywnie wyliczonej hipotezie przepisu. Przepis jako ograniczający prawo do sądu nie może być poddany wykładni rozszerzającej. Sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej dokumentu podróży nie należy do żadnej z kategorii spraw wskazanych w art. 19 pkt 5 ustawy o NSA. Dlatego też nie jest dopuszczalne stosowanie tego przepisu w tych sprawach.
W tej sytuacji, na podstawie art. 34 oraz art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzeczono jak w sentencji postanowienia.