Uzasadnienie
Prawno-ustrojową podstawę ustawowego upoważnienia Rady Ministrów do wydawania rozporządzeń zawiera art. 41 pkt 8 Konstytucji. Wymieniony przepis wyraźnie określa zakres oraz dopuszczalne granice wydanego na jego podstawie rozporządzenia. Stanowią je unormowania ustawy zawierającej wymienione upoważnienie, gdyż z treści powołanego przepisu Konstytucji wprost wynika, że udzielenie Radzie Ministrów owego upoważnienia może nastąpić jedynie w celu wykonania ustawy.
Rozporządzenia Rady Ministrów są aktami wykonawczymi wydawanymi przez ten organ w celu wykonania zadań nałożonych przez Sejm /określonych w konkretnej ustawie/, wobec którego Rada Ministrów jest organem wykonawczym i zarządzającym.
W ujęciu obowiązującego ustawodawstwa upoważnienie ustawowe uprawniające Radę Ministrów do wydania rozporządzenia może być obligatoryjne lub fakultatywne. Oznacza to, że ustawodawca bądź przewiduje obowiązek wydania rozporządzenia /stanowi to niemal regułę/ bądź kwestię tę pozostawia do uznania Radzie Ministrów. W wypadku upoważnienia fakultatywnego Rada Ministrów wydając rozporządzenie jest związane co do treści udzielonym jej upoważnieniem, które w tym zakresie ma charakter wiążący.
Ustawodawca, udzielając w ustawie upoważnienia /delegacji/ do wydania aktu wykonawczego, określa
- a) organ upoważniony do wydania takiego aktu,
- b) materię przekazaną do uregulowania tym aktem
- c) formę w jakiej akt wykonawczy ma być wydany.
Ustawodawca dokonując wyboru organu, któremu powierz wydanie aktu wykonawczego wybiera taki, którego pozycja w systemie organów państwowych, funkcje, zadania i charakter uzasadniają przekonanie, że udzielone upoważnienie zostanie wykorzystane zgodnie z zamiarem i oczekiwaniem ustawodawcy.
W praktyce legislacyjnej dochodzi niekiedy również do udzielenia subdelegacji, która nie znajduje wyraźnego uzasadnienia w treści ustawy. Odróżnić tu należy dwie następujące sytuacje:
- a) gdy przedmiotem subdelegacji są essentialia tego, co ma być unormowane aktem wykonawczym,
- b) gdy tym przedmiotem mają być elementy wtórne, pochodne, porządkowe.
Organ ten nie może - bez upoważnienia ustawy - przekazać udzielonego mu upoważnienia do wydania aktu wykonawczego, obejmującego essentialia aktu ustawowego, innemu organowi. Za dopuszczalną należy natomiast uznać subdelegację opartą wyraźnie na ustawie, a ponadto iż brak jest wystarczających podstaw do wyłączenia możliwości stosowania subdelegacji obejmującej wyłącznie elementy wtórne, o charakterze porządkowym. Jednak udzielanie subdelegacji nawet w tak wąskim zakresie nie jest zjawiskiem pożądanym.