Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 września 1997 r. Prezes Najwyższej Izby Kontroli wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o wydanie orzeczenia stwierdzającego, że przepisy zamieszczone w Instrukcji Nr 3 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 kwietnia 1990 r. określającej postępowanie w sprawach należących do właściwości komórek alimentów w oddziałach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych /nie publikowana/ pozostają w sprzeczności:
par. 22 Instrukcji z art. 105 par. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./;
par. 23 - z art. 10 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym oraz naruszają postanowienia art. 75 par. 1 Kpa;
par. 30 - z art. 104 Kpa oraz modyfikują postanowienia art. 64 Kpa;
par. 40 - z art. 8 ustawy o funduszu alimentacyjnym.
Zdaniem Wnioskodawcy wymienione przepisy Instrukcji zobowiązują pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do żądania od osób uprawnionych dokumentów nie wymaganych przez prawo, do orzekania na podstawie przesłanek materialnoprawnych nie wymienionych w ustawach oraz do rozstrzygania o uprawnieniach wnioskodawców do świadczeń w formach innych niż decyzja, nakładając tym samym na obywateli dodatkowe obowiązki i pozbawiają ich uprawnień określonych w przepisach prawa materialnego i procesowego, przez co naruszają konstytucyjne zasady wywodzone z art. 1 utrzymanych w mocy przepisów konstytucyjnych o demokratycznym państwie prawnym /w tym wymóg publikacji aktów prawnych oraz prawo do sądów/ oraz zasadę legalizmu wyrażoną w art. 3 tychże przepisów.
Wyniki wstępnej kontroli wskazują, iż wniosek nie odpowiada wymaganiom wynikającym z ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Zgodnie z art. 24 tej ustawy wniosek o wszczęcie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, wniesiony po upływie pięciu lat od ustanowienia aktu Trybunału kieruje, w trybie art. 6, do organu, który wydał akt objęty wnioskiem.
Zaskarżona Instrukcja Nr 3 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych /nie publikowana/ wydana została 30 kwietnia 1990 r. Wniosek do Trybunału Konstytucyjnego skierowany został przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli 5 września 1997 r. Wniesienie wniosku nastąpiło zatem po upływie 5 lat od momentu wydania aktu.
Z tych względów należało postanowić, jak w sentencji.