Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Michała D. jest decyzja z dnia 29 kwietnia 1982 r. KR-04/1535/82 wydana z upoważnienia Wojewody Jeleniogórskiego i utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Miasta K. z dnia 16 marca 1982 r. nr 8381/44/41/75/1/81, stwierdzającą utratę ważności decyzji z dnia 7 sierpnia 1975 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalno-usługowego w K. przy ul. M.B. nr 48. Organy administracji uzasadniły swoje stanowisko tym, że od trzech lat prace przy budowie obiektu są przerwane i stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ pozwolenie na budowę utraciło ważność. Skarżący natomiast podniósł że przyczyną niewykończenia wznoszonego budynku był brak środków finansowych, spowodowany inflację i kryzysem gospodarczym, oraz brak materiałów budowlanych, wobec czego decyzje unieważniające pozwolenie na budowę są bezzasadne.
Odpowiadając na skargę organ administracji II instancji wnosił o jej oddalenie i stwierdził, że obiekt jest wybudowany i otynkowany, lecz wewnątrz budynku przerwano roboty wykończeniowe i stan taki trwa od października 1978 r. W tej sytuacji na podstawie przepisów prawa budowlanego pozwolenie na budowę utraciło ważność z mocy prawa i zarzuty Michała D. są bez znaczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podstawowym zadaniem postępowania administracyjnego jest urzeczywistnienie porządku prawnego wyrażonego w przepisach administracyjnego prawa materialnego. W myśl kodeksu postępowania administracyjnego decyzja administracyjna to akt stosowania materialnej normy ustawowej. Uregulowanie administracyjnego stosunku prawnego w formie decyzji administracyjnej może zatem nastąpić tylko wówczas, gdy w ustawie lub w akcie wykonawczym do ustawy istnieje przepis, stanowiący podstawę do takiego działania organu administracji. W tych wszystkich wypadkach, w których prawodawca ustanowił formę decyzji jako właściwą dla załatwienia określonego typu spraw, w treści przepisów jest używana zazwyczaj formuła, że organ administracji załatwia sprawę przez wydanie decyzji albo jest stosowane określenie, wskazujące wyraźnie, że ma nastąpić tu jednostronne rozstrzygnięcie /np. organ "zezwala", "nakazuje", "przyznaje", "stwierdza" itp./.
Regulacja w sferze stosunków administracyjnoprawnych może również nastąpić bezpośrednio z mocy ustawy, w razie zaistnienia stanu faktycznego lub zdarzeń, z którymi przepisy ustawy wiążą bezpośrednio skutki prawne. W tych przypadkach wydawanie decyzji jest nie tylko zbędne, lecz także brak jest materialnoprawnej podstawy do ich wydania.
Zagadnienie utraty ważności pozwolenia na budowę jest unormowane w art. 32 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./. Ustęp 1 tego artykułu stanowi, że pozwolenie na budowę traci ważność, jeżeli budowa nie została rozpoczęta w ciągu dwóch lat od daty wydania pozwolenia lub w terminie ustalonym w pozwoleniu /pkt 1/ albo jeżeli budowa została przerwana na czas dłuższy niż dwa lata /pkt 2/. O ważności pozwolenia na budowę przesądza zatem stan faktyczny, który wypełnia hipotezę art. 32 ust. 1 prawa budowlanego lub nie odpowiada kryteriom ustalonym w tych przepisach. Prawo budowlane przewiduje także możliwość orzeczenia przez właściwy terenowy organ administracji o utracie ważności pozwolenia na budowę przez wydanie stosownej decyzji administracyjnej, ale tylko w wypadku samowolnego odstąpienia od istotnych warunków pozwolenia /art. 32 ust. 2/.
Z zebranego w sprawie materiału wynika, że Michał D. przerwał prowadzoną budowę domu mieszkalno-usługowego i przerwa ta trwa już trzy lata. Udzielone skarżącemu pozwolenie na budowę z dnia 7 sierpnia 1975 r. utraciło ważność z mocy samego prawa, albowiem została spełniona przesłanka z art. 32 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego: budowę przerwano na czas dłuższy niż dwa lata. Przepis ten natomiast nie stanowi podstawy do wydania decyzji administracyjnej, gdyż nie upoważnia on organu administracji do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę w razie przerwy w budowie.
Powyższe ustalenia wykazały, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu administracji I instancji zostały wydane bez podstawy prawnej, a w tej sytuacji należało stwierdzić ich nieważność na podstawie art. 207 par. 1 i 3 w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.