Wyrok NSA oz. we Wrocławiuz 11 czerwca 1985 r., sygn. akt SA/Wr 278/85

Tezy

1. Wprawdzie wykonywanie obowiązku meldunkowego polega na zameldowaniu lub wymeldowaniu się stosownie do zmian miejsca pobytu stałego lub czasowego, to jednak dokonanie czynności meldunkowej bez oświadczenia woli /zgłoszenia/ osoby, na której ciąży ten obowiązek, może nastąpić tylko w sytuacjach określonych ustawą z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/.

Taką możliwość wymeldowania na wniosek osoby trzeciej mającej w tym interes prawny /strony/ albo też z urzędu przewiduje jedynie przepis art. 15 ust. 2 ustawy.

Ponieważ pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania /art. 6 ust. 1 ustawy/ przeto takie działanie oznacza w konsekwencji wkroczenie w sferę podstawowych wolności obywatelskich a mianowicie swobody wyboru miejsca zamieszkania.

Z tego też względu omawiany przepis ustawy musi być wykładany ściśle i stosowany tylko w sytuacjach dokładnie odpowiadających hipotezie normy prawnej wyartykułowanej z treści tego przepisu, którego rozszerzająca interpretacja byłaby nadużyciem rozwiązania prawnego o charakterze wyjątkowym, stanowiącego odstępstwo od ogólnej zasady działania organów prowadzących ewidencję ludności wyłącznie na wniosek osób wykonujących własny obowiązek meldunkowy.

2. Obowiązkiem organów nałożonym przepisami postępowania administracyjnego oraz materialnym przepisem art. 15 ust. 2 ustawy jest jedynie dokładne ustalenie, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego, a osoba której wniosek dotyczy, nie korzysta aktualnie z postępowania prawnego zmierzającego do przeciwdziałania przeszkodom w możliwości korzystania z lokalu stanowiącego dotąd miejsce stałego pobytu.

3. Możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego wynikająca z przeszkód faktycznych stwarzanych przez najemcę lub właściciela lokalu nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego art. 15 ust. 2 ustawy.