Uzasadnienie
Wnioskiem z 22 lipca 2024 r. (data wpływu 25 lipca 2024 r.) R. S. (dalej: wnioskodawca, skarżący) wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego w Świdnicy (dalej: organ) o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie informacji dotyczących sędziego Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie:
"1. Proszę o przesłanie na mój adres do korespondencji informacji dotyczącej składu kolegium Sądu Okręgowego (imię i nazwisko sędziego) wydającego opinię o kandydacie na zaszczytny urząd Sędziego Rzeczypospolitej Polskiej, tj. pana B. S. SSR;
- 2. Wnoszę o przesłanie na mój adres do korespondencji kopii opinii kolegium SO dotyczącej kandydata na zaszczytny urząd Sędziego Rzeczypospolitej Polskiej, tj. SSR pana B. S.;
- 3. Ponadto proszę o przesłanie na mój adres do korespondencji kopii wszystkich innych dokumentów, dotyczących powołania SSR pana B. S. na zaszczytny urząd sędziego Rzeczypospolitej Polskiej SR w Dzierżoniowie, jak tego wymaga art. 179 Konstytucji RP;
- a. wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do Prezydenta RP;
- b. odpowiedź Prezydenta Rzeczypospolitej na w/w wniosek;
- c. potwierdzenie złożenia przyrzeczenia sędziowskiego, tj. kiedy, gdzie złożono przyrzeczenie oraz nazwę organu odbierającego przyrzeczenie,
- d. kopie dokumentów potwierdzające fakt złożenia ślubowania oraz
- e. potwierdzenia, że procedura zasięgnięcia opinii o kandydacie na zaszczytny urząd sędziego RP przeprowadzona została prawidłowo. W tym celu proszę o kopie dokumentów wystąpień i odpowiedzi na zapytania o w/w kandydacie;
- 4. Wnoszę o przesłanie kopii ważnych i aktualnych badań okresowych w/w SSR za rok 2020, 2021, 2022, 2023 i na rok 2024 a w szczególności zaświadczeń psychologicznych;
- 5. Wnoszę o podanie precyzyjnego wieku SSR pana B. S. Dodatkowo poniższy wyrok WSA upoważnia mnie do otrzymania adresu zamieszkania w/w sędziego. Podstawa prawna wyrok WSA w Gdańsku sygnatura akt IISA/GD 764/14, który stwierdza, że prawo dostępu do informacji publicznej jest jednym z najważniejszych w katalogu praw obywatelskich i politycznych;
- 6. O ile w/w sędzia nie mieszka w miejscowości, w której mieści się sąd, w którym orzeka, to proszę o kopię zgody Prezesa SO na zamieszkiwanie w innej miejscowości. Oczekuję ponadto informacji o pobieranych ewentualnie zwrotach za dojazdy (o ile sędzia mieszka w innej miejscowości). Jakiego rzędu są to zwroty za miesiąc?
- 7. Wykaz skarg, za ostatnie 5 lat, na w/w sędziego i sposobie ich załatwienia;
- 8. Informacji o pełnionych funkcjach przez w/w w tut. SR od roku 2014;
- 9. Wykaz kursów doszkalających zaliczonych od 2014 r. do chwili obecnej przez w/w wraz z wykazem czasu trwania kursu i podaniem jego tematu.
- 10. Wskazania daty i kanału publikacji postanowienia Prezydenta RP o powołaniu na urząd sędziego SR, jak tego wymaga art. 179 Konstytucji RP;
- 11. Wskazania daty powołania w/w na stanowisko sędziego tudzież spełniania rygorów do objęcia stanowiska SSR; Wskazania dowodu na umocowanie prawne w/w do orzekania w imieniu RP pod rządami Konstytucji z 1997 roku;
- 13. Dowód na posiadanie przez w/w tylko obywatelstwa polskiego i czy w/w korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
- 14. Wskazania narodowości w/w SSR i podania czy ma tylko jedną narodowość;
- 15. Dowodu, iż w/w ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł zawodowy magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
- 16. Dowodu posiadania mandatu od suwerena do sprawowania władzy sądowniczej jak chce tego art. 4 ust. 2 Konstytucji RP;
- 17. Dowodu na zdanie egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego;
- 18. Zaświadczenia o niekaralności."
Organ pismem z 7 sierpnia 2024 r. udostępnił skarżącemu informacje w zakresie punktów wniosku: 1, 2, 6 wniosku przesyłając odpowiednie dane. W zakresie punktów: 10 i 11 wniosku poinformował skarżącego, że informacje te zostały opublikowane w Monitorze Polskim z dnia 9 kwietnia 2013 r. pod poz. 420. W zakresie punku 5 wniosku organ pierwszej instancji wskazał dokładny wiek sędziego i poinformował, że adres zamieszkania sędziego nie posiada charakteru informacji publicznej. Powołując się na okoliczność, że ww. sędzia nie orzeka w SO wskazał, że w zakresie punktów wniosku: 3, 4, 6 – w zakresie informacji o wysokości pobieranych zwrotów za dojazdy, 8, 9, 12-18 nie jest w posiadaniu takich danych lub zostały wskazane w pierwszej części wniosku.
Natomiast w zakresie punktu 7 wniosku wskazał, że żądany zakres informacji obejmuje obowiązek jej przetworzenia zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: u.d.i.p.) i wezwał skarżącego o wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego dla pozyskania tych danych, w terminie 7 dni kalendarzowych pod rygorem odmowy udostępnienia informacji w tym zakresie. Pismo to zostało skarżącemu doręczone w dniu 26 sierpnia 2024 r.
Jak wynika z przekazanych akt organu, skarżący nie odpowiedział na wezwanie w wyznaczonym terminie.
Decyzją z 12 września 2024 r., wydaną na podstawie art. 16 w zw. z art. 3 ust. 1 u.d.i.p., organ odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej.
Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego z 30 października 2024 r. Następnie WSA we Wrocławiu wyrokiem z 29 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 566/24 oddalił skargę wnioskodawcy. Przy tym orzeczenie to jest nieprawomocne z uwagi na wniesienie przez wnioskodawcę skargi kasacyjnej do NSA.
Wnioskodawca w dniu 22 kwietnia 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na ww. wniosek z 22 lipca 2024 r. Przy tym charakter czynności został potwierdzony przez ustanowionego z urzędu profesjonalnego pełnomocnika w piśmie z 2 kwietnia 2026 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ argumentował, że wnioskodawca nie poprzedził skargi wniesieniem ponaglenia z uzasadnieniem do organu wyższego stopnia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że pomimo że art. 53 § 2b p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek poprzedzenia skargi na bezczynność ponagleniem skierowanym do właściwego organu (jako warunek dopuszczalności skargi), to tego rodzaju środek zaskarżenia nie jest wymagany na gruncie spraw, których przedmiotem jest bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowym, w którym podkreśla się, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się, poza wyjątkami wyraźnie wskazanymi w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.), w trybie unormowanym w k.p.a., który w art. 37 reguluje instytucję ponaglenia. Ustawa o dostępie do informacji publicznej również tego rodzaju środka zaskarżenia nie przewiduje.
Z powyższych względów skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, gdyż nie jest on przewidziany "w ustawie", jak nakazuje art. 52 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA: z 19 września 2019 r., I OSK 525/18; 7 czerwca 2019 r., I OSK 2830/18, z 19 lipca 2019 r., I OSK 322/18; CBOSA).
Tym samym, wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organ, skarga niniejsza jest dopuszczalna bez wyczerpania wskazanego trybu. Oznacza to, że nie podlegała ona odrzuceniu.
Dalej należy wskazać, że w myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W przypadku wniesienia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, obowiązkiem sądu w pierwszej kolejności jest wówczas zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p., jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez tę ustawę.
W świetle u.d.i.p., aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.); wreszcie - wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 w zw. z art. 5 u.d.i.p.).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd akcentuje, że bezspornie organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p).
Ponadto analiza przekazanych akt sprawy wskazuje, że organ w ustawowym terminie 14 dni odniósł się w przepisanych formach do całości wniosku dostępowego z 22 lipca 2024 r. Przede wszystkim, udostępnił skarżącemu informacje w zakresie punktów wniosku: 1, 2, 6 przesyłając odpowiednie dane.
W zakresie punku 5 wniosku organ wskazał dokładny wiek sędziego i prawidłowo poinformował, że adres zamieszkania sędziego nie posiada charakteru informacji publicznej. Istotnie bowiem dane w postaci miejsca zamieszkania sędziego nie mają charakteru informacji o sprawach publicznych (wyrok NSA z 21 kwietnia 2017 r., I OSK 1953/15).
W zakresie punktów: 10 i 11 organ podał adres publikatora, gdzie informacje zostały zawarte.
Powołując się na okoliczność, że ww. sędzia nie orzeka w SO organ wskazał, że w zakresie punktów wniosku: 3, 4, 6 - dotyczących informacji o wysokości pobieranych zwrotów za dojazdy, 8, 9, 12-18 - nie jest w posiadaniu takich danych lub zostały wskazane w pierwszej części wniosku. Należy przy tym ponownie podkreślić, że pisemna informacja, że organ nie posiada żądanej informacji publicznej także jest właściwą formą załatwienia wniosku dostępowego.
Wreszcie wypada zauważyć, że organ w zakresie punktu 7 wniosku wskazał w piśmie z 7 sierpnia 2024 r., że żądany zakres informacji obejmuje obowiązek jej przetworzenia i wezwał wnioskodawcę o wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego dla pozyskania tych danych, w terminie 7 dni kalendarzowych pod rygorem odmowy udostępnienia informacji w tym zakresie. Pismo to, pomimo prawidłowego doręczenia skarżącemu, pozostało bez odpowiedzi. W związku z tym organ decyzją z 12 września 2024 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Innymi słowy, wniosek dostępowy w zakresie pkt. 7 został załatwiony w formie decyzji administracyjnej organu zanim wnioskodawca złożył rozpatrywaną skargę.
Bezspornie więc wniosek skarżącego z 22 lipca 2024 r. został załatwiony w ustawowym 14-dniowym terminie. Organ podjął prawnie relewantne czynności - tj. wystosował pismo z 7 sierpnia 2024 r., którym udzielił adekwatnych informacji, wyczerpując całość jego żądania.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w sprawie w całości oddalił.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.