Uzasadnienie
- I. P. sp. [...] z siedzibą w W., reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego, w dniu 26 stycznia 2026 r. wniosła adresowana do tut. Sądu skargę na bezczynność oraz niezałatwienie sprawy w terminie przez Wojewodę [...], zarzucając temu organowi zwłokę w rozpatrywaniu jej wniosku z 19 listopada 2025 r. o udzielenie cudzoziemcowi (L. D. V. J., ob. P.) zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca Spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym i wniosła w związku z tym o: 1) zobowiązanie organu administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;
- 2) przyznanie jej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości 5 000 zł;
- 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, - ewentualnie, w razie uznania skargi za częściowo zasadną, miarkowanie kosztów.
Wojewoda [...] wskazał, że w dniu 19 listopada 2025 r. za pośrednictwem systemu [...].gov.pl wpłynął wniosek pracodawcy I. P. sp. [...] z siedzibą w W. o wydanie zezwolenia na pracę ww. obywatela P..
W dniu 26 stycznia 2026 r. wpłynęła do organu adresowana do Sądu skarga na zwłokę organu.
Pismem z 10 lutego 2026 r. organ wezwał stronę do usunięcia braków formalnych wniosku. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 11 lutego 2026 r.
Wobec tego, że termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upłynął bezskutecznie, pismem z 23 lutego 2026 r., doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 24 lutego 2026 r., organ poinformował stronę, że w trybie art. 64 § 2 k.p.a. pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega częściowemu uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 10a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 214) w związku z art. 102 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 621), przed wniesieniem niniejszej skargi nie było konieczne wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a.
Przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację niezałatwienia przez organ sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).
W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 19 listopada 2025 r., stosownie do art. 61 § 3 k.p.a., zaś zakończyło się wydaniem w dniu 23 lutego 2026 r. zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Zawiadomienie to doręczono stronie 24 lutego 2026 r.
Załatwienie sprawy dotyczącej udzielenia zezwolenia na pracę cudzoziemca powinno, co do zasady, nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 ab initio k.p.a.), albo w terminie określonym przez organ na podstawie art. 36 § 1 lub 2 k.p.a.
W tej sprawie organ nie rozstrzygnął sprawy w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania, a więc do 19 grudnia 2026 r., i dopiero po upływie tego terminu, a zarazem około dwa miesiące po wszczęciu postępowania, bowiem pismem z 10 lutego 2026 r. podjął pierwszą czynność w sprawie. W związku z tym stwierdzić należało, że w dacie wniesienia skargi (26 stycznia 2026 r.) organ pozostawał bezczynny, o czym Sąd orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dzień wniesienia skargi, a nie dzień orzekania przez sąd administracyjny, jest adekwatny zarówno dla oceny dopuszczalności rozpatrzenia skargi odnoszonej do istnienia przedmiotu zaskarżenia, jak i dla oceny, czy sprawa ma charakter "sprawy niezałatwionej" w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 7 marca 2022 r., II OPS 1/21, ONSAiWSA 2022/3/34; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020/6/79 i z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63, a także wyroki NSA z 7 lutego 2023 r. II OSK 935/22; z 6 września 2023 r. III OSK 951/22; z 30 maja 2023 r. III OSK 4096/21; z 1 września 2022 r., II OSK 791/22, z 9 grudnia 2021 r., II OSK 1966/21; z 19 lutego 2021 r., II OSK 2346/20; z 10 listopada 2020 r., II OSK 514/20).
Z uwagi na fakt, że z przedstawionych sądowi akt sprawy wynika, iż wniosek skarżącej Spółki, którego dotyczy zarzucana rozpoznawaną skargą zwłoka w działaniu organu, w dacie rozpoznania skargi został już rozpoznany zawiadomieniem z 23 lutego 2026 r., Sąd nie ma podstaw do wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia (uchwała NSA z 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13). Taka sytuacja miała miejsce w rozważanym przypadku.
W stanie prawnym obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., zbędne jest umarzanie postępowania w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia (por. np. wyroki NSA z 4 listopada 2016 r., I OSK 1621/16; z 21 kwietnia 2017 r., I OSK 2242/16; 19 maja 2017 r., I OSK 2689/16 - CBOSA).
Stwierdzona bezczynność organu nie miała charakteru rażącego, o czym Sąd orzekł jak w puncie II. sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., mając na względzie, że stan rażącej bezczynności odnosi się do wadliwości obciążającej postępowanie o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (zob., przykładowo: wyroki NSA: z 8 grudnia 2021 r., II OSK 2024/21; z 5 sierpnia 2021 r., Il OSK 151/21; z 23 marca 2021 r., II OSK 2439/20; z 14 lipca 2020 r., II OSK 879/20; z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1415/19). Orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie bezczynności powinno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić (zob. wyrok NSA z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19).
Z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie do uznania go za przekroczenie znaczące (zob. ww. wyrok NSA z 5 czerwca 2024 r. sygn. II OSK 2059/22 i powołane tam orzecznictwo NSA). W przedmiotowej sprawie Sąd miał na względzie podnoszoną przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczność znacznego obciążenia Wojewody [...]. Nie ma więc jakichkolwiek podstaw by stwierdzić na gruncie rozważanego przypadku, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd stwierdził brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej Spółki o zasądzenie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej i w tym zakresie oddalił skargę na podstawie 151 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Orzeczenie o zasądzeniu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny, o czym świadczy posłużenie się w art. 149 § 2 p.p.s.a. czasownikiem "może". Ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając sumę pieniężną. Zastosowanie ww. dodatkowego środka jest szczególnie uzasadnione wówczas, gdy analiza akt wskazuje na celowe przewlekanie postępowania przez organ przed wydaniem decyzji (por. np. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., II OSK 2197/17). W realiach niniejszej sprawy brak jest dowodów na tego rodzaju okoliczności.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200, art. 205 i art. 206 p.p.s.a., w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964), mając na względzie, że "uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 206 p.p.s.a., jest przypadek sprawy sądowoadministracyjnej, w której wystąpiły między innymi następujące okoliczności: niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, brak skonkretyzowania umowy między stroną skarżącą, a jej pełnomocnikiem (zob. postanowienia NSA z: 13 września 2016 r., sygn. akt I OZ 930/16; 15 września 2020 r., sygn. akt I GZ 198/20; 25 września 2020 r., sygn. akt I GZ 240/20, a także wyroki NSA z: 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16; 9 lutego 2021 r., sygn. akt II GZ 9/21).
W orzecznictwie wyrażono ponadto pogląd, zgodnie z którym wielość analogicznych spraw, prowadzonych przez tego samego pełnomocnika daje podstawę do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 p.p.s.a. i wskazano, że tożsamy przedmiot spraw może być uzasadnionym powodem odstąpienia od zasądzenia pełnego zwrotu kosztów postępowania w części dotyczącej wynagrodzenia pełnomocnika (zob. postanowienia NSA z: 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I GZ 502/18; 26 stycznia 2022 r., sygn. akt II OZ 10/22; 17 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OZ 418/22; 13 stycznia 2026 r., II OZ 1990/25).
Sąd za właściwe uznał w tej sprawie miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego strony skarżącej, gdyż kwota ta jest adekwatna do nakładu pracy pełnomocnika w tej sprawie, biorąc pod uwagę, że ten sam profesjonalny pełnomocnik reprezentuje skarżącą w analogicznych postępowaniach dotyczących bezczynności organu w sprawach udzielenia zezwolenia na pracę dla cudzoziemca. Wpisuje się to w "uzasadniony przypadek" miarkowania kosztów postępowania, o jakim mowa w art. 206 p.p.s.a. Złożenie przez tego samego pełnomocnika skarg o bardzo zbliżonej treści, tożsamych zarzutach i argumentacji, w sprawach o bliźniaczo podobnym stanie faktycznym i prawnym, różniącym się w aspektach nieznaczących, pozwalało istotnie zmniejszyć nakład pracy tegoż pełnomocnika konieczny dla wywiedzenia skarg opartych o jednobrzmiącą argumentację, a to uzasadniało miarkowanie kosztów postępowania. Biorąc zatem pod uwagę nakład pracy profesjonalnego pełnomocnika przy przygotowaniu przedmiotowej skargi – jako jednej z kilku tożsamych, oraz fakt, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, co wiązało się z brakiem koniczności stawiennictwa pełnomocnika przez sądem, zdaniem Sądu, zachodzą okoliczności uzasadniające zwrot wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 100 zł.