Uzasadnienie
I. P. sp. [...] z siedzibą w W. złożyła skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:
8 grudnia 2025 r. za pośrednictwem systemu [...].gov.pl wpłynął wniosek pracodawcy I. P. sp. [...] o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca B. K. K., ob. N..
Pismem z 24 lutego 2026 r. organ wezwał na podstawie art. 50 § 1 K.p.a. wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentów w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania oraz poinformował wnioskodawcę o przewidywanym terminie wydania decyzji w sprawie na dzień 26 marca 2026 r.
Pismem z 26 stycznia 2026 r. skarżąca Spółka złożyła skargę na bezczynność oraz niezałatwienie sprawy w terminie przez Wojewodę [...] w zakresie wydania zezwolenia na pracę typu A. W skardze podniesiono zarzuty naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a. oraz wniesiono o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Zdaniem skarżącej Spółki w okolicznościach niniejszej sprawy przyczyny przewlekłości i bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu, a ustawowy termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony, co należy uznać za działanie organu stanowiące rażące naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz ewentualnie w razie uznania skargi za częściowo uzasadnioną – o miarkowanie kosztów. Organ wskazał na znaczną ilość prowadzonych w tym czasie postępowań.
Pismem z 26 czerwca 2026 r., uzupełnionym 8 lipca 2026 r. (doręczonymi organowi w tych samych dniach) pełnomocnik organu została wezwana przez Sąd o wyjaśnienie, jaki jest aktualny stan rozpoznania sprawy, tj. o wyjaśnienie, czy sprawa została zakończona wydaniem decyzji administracyjnej (przesłanie decyzji) lub wskazania, jakie czynności podejmował organ po wniesieniu skargi na bezczynność w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.
Do dnia rozpoznania sprawy organ nie odpowiedział na powyższe wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r., poz. 621) przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się w sprawach wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa m.in. w art. 26 ustawy, a w więc w odniesieniu do zezwolenie na pracę cudzoziemca na rzecz polskiego podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi, tak jak w niniejszej sprawie.
Przechodząc do oceny stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należy, że przedmiotem skargi na bezczynność organu lub przewlekłość w prowadzeniu postępowania administracyjnym jest ocena jego zachowania (zarówno działania jak i zaniechania czynności), dokonywana z perspektywy przepisów regulujących bieg postępowania oraz okoliczności faktycznych i prawnych rzutujących na aktywność organu. Każdy, kto inicjuje postępowanie administracyjne ma prawo oczekiwać podejmowania przez organ działań odpowiadających zasadzie szybkości zawartej w art. 12 § 1 K.p.a., oczekiwać od organu sumiennej analizy treści wniosku i działań zmierzających do rozwiania wątpliwości odnośnie jego treści, jeżeli takowe się pojawią, a także oczekiwać rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie (wyrok NSA z 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1426/19).
Stosownie do treści art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1.
Analiza przebiegu postępowania prowadzi do wniosku, że w sprawie doszło do bezczynności Wojewody, ponieważ sprawa nie została załatwiona w określonym w art. 35 K.p.a. terminie. Pierwsze pismo organu w aktach sprawy, zawierające wezwanie do uzupełnienia wniosku i wskazanie terminu załatwienia sprawy datowane jest na dzień 24 lutego 2026 r., a więc już po złożeniu skargi na bezczynność. Natomiast warunkiem przedłużenia terminu załatwienia sprawy jest wyznaczenie nowego terminu do jej załatwienia wyłącznie przed upływem terminu do jej załatwienia. Reguła ta jest niezależna od tego czy mamy do czynienia z terminem ustawowym czy terminem ustalonym przez organ. Wniosek taki jest logicznym skutkiem regulacji dotyczącej terminowości załatwiania spraw (por. wyroki NSA z 29 listopada 2023 r. sygn. akt III OSK 1959/22 i 9 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 268/23).
Wskazując na powyższe, stwierdzić należało, że po złożeniu przez stronę skarżącą wniosku 8 grudnia 2025 r. organ w terminie otwartym do załatwienia sprawy nie podejmował żadnych czynności, w tym nie wyznaczył nowego terminu do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 36 § 1 K.p.a. Także na dzień wniesienia skargi organ nie rozstrzygnął sprawy i z tego względu skarga w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności została uwzględniona, o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.).
Ponieważ, jak wynika z akt sprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie do dnia orzekania przez Sąd, a na wezwanie Sądu organ nie udzielił odpowiedzi, jaki jest stan rozpoznania sprawy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązano organ do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie 1 miesiąca, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Wskazać również należy, że wydanie przez organ decyzji nie zwalnia Sądu od orzekania, czy organ prowadzący postępowanie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości, a jeśli tak to czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok NSA z 22 października 2013 r. sygn. akt I OSK 797/13).
Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, uwzględniając okoliczność, że organ pozostaje w bezczynności przez okres 6 miesiące. O rażącej bezczynności można mówić w sytuacji, gdy można jej przypisać znamiona "wyjątkowej", świadczącej o zlekceważeniu wnioskodawcy i jego żądania, a więc gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie, a sam fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania sprawy, co do zasady, nie jest taką szczególną okolicznością.
Z tych powodów Sąd orzekł jak w pkt 3 wyroku zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a.
Sąd nie znalazł również podstaw do przyznania stronie skarżącej żądanej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Przyznanie tej sumy powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego, jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania (por. wyrok NSA 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 4234/21). Ustawodawca, przewidując możliwość przyznania sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, nie określił żadnych kryteriów tego rozstrzygnięcia poza wysokością, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie oparte jest na instytucji uznania sędziowskiego. Podkreślić jednak należy, że środki prawne z art. 149 § 2 P.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Taki naganny przypadek nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie z przyczyn opisanych powyżej, zaś okres pozostawania organu w bezczynności nie jest nadmiernie długi.
Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak pkt 4 sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 5 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 206 P.p.s.a., zasądzając od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w wysokości 100 zł ustalonej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) z uwzględnieniem miarkowania wynagrodzenia przez Sąd.
Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 206 P.p.s.a. Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W orzecznictwie podkreśla się, że "uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 206 P.p.s.a., jest przypadek sprawy sądowoadministracyjnej, w której wystąpiły następujące okoliczności: niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, brak skonkretyzowania umowy między stroną skarżącą a jej pełnomocnikiem, istnienie wątpliwości, czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
W niniejszym postępowaniu zachodzą podstawy do miarkowania wysokości kosztów należnych skarżącej z uwagi na bardzo dużą ilość skarg na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie zezwolenia na pracę złożonych przez tego samego pełnomocnika jak w niniejszej sprawie, fakt że są to skargi o bardzo zbliżonej treści, tożsamych zarzutach i argumentacji, obejmujących krótki okres bezczynności organu. Ponadto analiza akt sprawy wymagała niewielkiego nakładu pracy pełnomocnika, zaś sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, co wiązało się z brakiem koniczności stawiennictwa pełnomocnika przez sądem.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.