Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 794/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przyznał B. D. (zwanej dalej stroną, skarżącą lub wnioskodawczynią) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu wydatków z tytułu opłat za pobyt w Domu Opieki.
Pismem z 23 kwietnia 2015 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zmianę pełnomocnika z urzędu z adwokata mającego swoją siedzibę we W. na adwokata prowadzącego kancelarię na terenie G. Uzasadniając swoje żądanie strona podała, że wnioskując o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oczekiwała, że będzie on miał siedzibę na terenie G., co znacznie ułatwiałoby bieżący kontakt w sprawie i byłoby dla niej dogodniejsze komunikacyjnie.
Postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 794/14 referendarz sądowy odmówił zmiany swojego orzeczenia z dnia 9 kwietnia 2015 r.
Pismem z 20 maja 2015 r. – z zachowaniem ustawowego terminu – skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia referendarza sądowego, w dalszym ciągu podtrzymując swoje żądanie zmiany przyznanego jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata działającego na terenie miasta G. Strona wskazała przy tym, że przed przyznaniem jej prawa pomocy nie była w stanie udzielić odpowiedzi na zapytanie referendarza sądowego, którego adwokata chciałaby ustanowić swoim pełnomocnikiem, albowiem żadnego adwokata nie zna i nie była w stanie czegokolwiek załatwić w wyznaczonym jej okresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek skarżącej nie dotyczył przyznania jej prawa pomocy po raz kolejny, ale modyfikacji dotychczasowego rozstrzygnięcia referendarza sądowego z 9 kwietnia 2015 r. Stąd też za w pełni zasadne trzeba uznać zakwalifikowanie wniosku strony jako żądania zmiany tego postanowienia w zakresie odnoszącym się do zamiany przyznanego jej już adwokata świadczącego pomoc prawną na terenie W na pełnomocnika mającego swoją siedzibę w G. Powyższe stanowisko znajduje swoje oparcie w art. 165 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") stanowiącym, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Stosownie natomiast do treści art. 167a § 1 p.p.s.a. do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu.
Z treści przywołanych przepisów wynika zatem, że jedyną przesłanką umożliwiającą zmianę postanowienia referendarza sądowego z 9 kwietnia 2015 r. mogła być wyłącznie zmiana okoliczności sprawy mająca wpływ na zakres przyznanego prawa pomocy. W ocenie Sądu takie okoliczności jednak nie nastąpiły.
Fakt tego rodzaju, że ustanowiony w sprawie adwokat ma siedzibę we W. a nie – jak tego oczekiwała strona – w G., nie może bowiem zostać uznany za okoliczność stanowiącą przesłankę do zmiany postanowienia przyznającego stronie pełnomocnika z urzędu. Podobnie jak i dotychczasowe negatywne doświadczenia strony w kontaktach z profesjonalnymi doradcami prawnymi.
Zważyć przy tym należy, że oczekiwania strony skarżącej wyrażone we wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zostały uwzględnione przez referendarza sądowego w pełnym możliwym zakresie.
W tym miejscu – realizując prośbę strony – sąd pragnie wyjaśnić, że prawo pomocy w pełnym zakresie obejmuje zarówno zwolnienie z kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, którym może być adwokat, radca prawny doradca podatkowy lub rzecznik patentowy (art. 245 § 2 p.p.s.a.)
Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych i wydatków (w całości lub w części) bądź tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art.245 § 3 p.p.s.a.).
Stąd też wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata z urzędu obejmował prawo pomocy jedynie w części. Nadmienić przy tym należy, że pozostała część prawa pomocy tj. zwolnienie z kosztów sądowych nie mogłaby być w niniejszym postępowaniu wykorzystana, albowiem wnioskodawczyni nie był zobowiązana do uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Skoro zatem żądanie ustanowienia adwokata z urzędu okazało się uzasadnione to pełnomocnik ten został skarżącej przyznany.
Nie można natomiast utożsamiać przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata z urzędu z wyznaczeniem tego pełnomocnika. Jak wynika bowiem z treści art. 253 § 1 p.p.s.a. organem odpowiedzialnym za wyznaczenie konkretnego pełnomocnika (w tym wypadku adwokata) jest właściwa okręgowa rada adwokacka i to do jej wyłącznej kompetencji należy ta czynność.
Oczywiście słusznie strona skarżąca wskazała, że ustawa procesowa przewiduje możliwość określenia swoich preferencji co do osoby konkretnego pełnomocnika. Niemniej jednak w dalszym ciągu podmiotem wyłącznie właściwym w tej sprawie pozostaje organ samorządu zawodowego. Zauważyć przy tym wypada, że oczekiwania strony winny się odnosić do osoby adwokata a nie miejscowości, w której prowadzi on swoją praktykę.
Zgodnie bowiem z art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) właściwa okręgowa rada adwokacka, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem wyznacza adwokata wskazanego przez stronę.
W niniejszej sprawie skarżąca otrzymała możliwość wskazania, którego konkretnego adwokata z G. chciałaby ustanowić swoim pełnomocnikiem. Jednakże w terminie 7 dni strona nie odpowiedziała na wezwanie, w związku z czym referendarz sądowy ograniczył się jedynie do przyznania jej pełnomocnika z urzędu, zaś wskazanie konkretnej osoby pozostawił właściwej okręgowej radzie adwokackiej. Nie można przyznać przy tym racji skarżącej, że brak reakcji na wezwanie wiązał się z nieznajomością jakiegokolwiek adwokata oraz zbyt krótkim okresem na odpowiedź. Wnioskodawczyni już w momencie żądania wyznaczenia adwokata z terenu miasta G. winna wykazać przynajmniej tyle staranności, aby zlokalizować dogodną komunikacyjne kancelarię adwokacką – co było przecież argumentem dla strony najistotniejszym. Poza tym skarżąca mając już nawet wiedzę na temat schematu właściwego postępowania w sprawie w dalszym ciągu wykazywała potrzebę zmiany wyznaczonego jej już pełnomocnika z urzędu na adwokata z terenu miasta G. bez wskazania konkretnej osoby, która tym pełnomocnikiem miałaby zostać.
Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że okoliczności wskazane przez wnioskodawczynię a dotyczące zmiany wyznaczonego jej adwokata z urzędu nie stanowią przesłanek do zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2015 r. Oczekiwania strony nie odnoszą się bowiem do zakresu przyznanego jej prawa pomocy, lecz do kwestii realizacji tego prawa przez organy samorządu adwokackiego, co z kolei nie mieści się w kompetencjach sądu administracyjnego.
Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 165 w zw. z art. 167a § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.