Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 7 września 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 479/26

Uzasadnienie

K. A. (dalej: strona, skarżący) wniósł do Sądu skargę z dnia 24 czerwca 2026 r. na opisaną w sentencji czynność Prezydenta Wrocławia (dalej: organ) w przedmiocie wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku stałego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność; ewentualnie o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego poprzedza badanie jej dopuszczalności z uwzględnieniem kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie, co wynika z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.).

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.):

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a 2 p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest czynność, tj. zawiadomienie z dnia 23 czerwca 2026 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia dalszych uprawnień do zasiłku stałego w związku z uzyskaniem przez skarżącego wypłaty świadczenia wspierającego z ZUS. Czynność ta została podjęta przez organ w ramach prowadzonego przez niego postępowania na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: k.p.a.) w związku z art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 639), a przepisy k.p.a. nie przewidują dla niej obowiązku wydania przez organ odrębnego rozstrzygnięcia (w przedmiocie wszczęcia postępowania), od którego stronie przysługiwałby środek odwoławczy.

Z uwagi na to, że zaskarżona czynność została podjęta w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., możliwość jej zaskarżenia została wyłączona wprost w art. 3 § 2 pkt 4 in fine p.p.s.a. Bez znaczenia pozostaje więc ocena, czy czynność ta spełnia warunek "innej czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1370/24 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji sprawa taka nie mieści się we wskazanym katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądów administracyjnych.

Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.