Uzasadnienie
W sprawie skarżący B. N. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego żądania wnioskodawca podał, że jest inwalidą I grupy po operacji serca bez środków na życie oraz zakup lekarstw. Wskazał także, że nie posiada majątku, mieszka w wynajętym mieszkaniu, a źródłem jego utrzymania jest emerytura w kwocie 1.400 zł brutto.
W odpowiedzi na wezwanie do przedstawienia oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego skarżący w treści pisma procesowego z dnia 28 września 2010 r. oświadczył, iż z uwagi na zły stan zdrowia nie jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, nie posiada rachunków bankowych w tym oszczędnościowych, oraz że miesięczne wydatki z tytułu koniecznego utrzymania zamykają się w kwocie 1.300 zł. W załączeniu do ww. pisma procesowego wnioskodawca przesłał kserokopie wypisu z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS oraz szpitalnej karty informacyjnej, których treść stanowi potwierdzenie oświadczeń B. N. w zakresie jego sytuacji zdrowotnej.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał B. N. w sprawie prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, iż są one zasadą, natomiast zwolnienie od ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo, do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia).
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, stwierdzić należy, że w przypadku B. N. zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie kosztów sądowych, określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. B. N. bowiem, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Świadczy o tym jego aktualna sytuacja materialna i życiowa, inwalidztwo pierwszej grupy, niezdolność do samodzielnej egzystencji oraz kwota uzyskiwanej emerytury.
Przy ocenie zasadności wniosku B. N. uwzględniono również brak poprawy jego sytuacji materialnej i życiowej w porównaniu ze stanem faktycznym ustalonym przez referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 11 marca 2010 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Okoliczność ta pozwoliła na przyjęcie, że skarżący nie jest również w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi określoną w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłankę przyznania skarżącemu prawa pomocy w łącznie całkowitym zakresie.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.