Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 11 sierpnia 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 365/26

Uzasadnienie

Pismem z dnia 22 kwietnia 2026 r. A. W. i R. R., działając przez pełnomocnika (dalej: skarżący), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na czynność Prezydenta Miasta Legnicy (dalej: organ) w przedmiocie usunięcie krzyża z sali obrad rady miasta.

Organ, działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę z dnia 27 maja 2026 r. wniósł o: 1) odrzucenie skargi;

1. 2) oddalenie skargi w całości, w przypadku uznania, że skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny;
2. 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;
3. 4) zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie odwodu z protokołu nr XX/25 sesji Rady Miejskiej Legnicy odbytej 28 sierpnia 2025 r. na okoliczność powzięcia przez skarżących w dniu 28 sierpnia 2025 r. informacji o usunięciu krzyża ze ściany sali obrad Rady Miasta Legnica. Wyjaśnił, że nie organ nie jest w stanie przesłać akt administracyjnych sprawy wraz z odpowiedzią na skargę, gdyż w związku z zaskarżonymi działaniami Prezydenta Miasta Legnicy nie prowadzono postępowania administracyjnego, w związku z którym mogłyby zostać wytworzone dokumenty składające się na akta sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga podlegała odrzuceniu.

W związku z określonym przez skarżących przedmiotem skargi analizy wymagała kwestii dopuszczalności skargi.

Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.):

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.

Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej wniesioną skargą należy przyjąć, że nie mieści się ona w przytoczonym powyżej katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych oraz nie dotyczy spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów szczególnych.

Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest czynność faktyczna polegająca na usunięciu krzyża z sali obrad Rady Miasta Legnica. Jednakże zwrócić należy uwagę, że czynność ta nie odnosi się do żadnego z aktów z zakresu administracji publicznej, tj. nie dotyczy ona postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym czy też innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje bowiem takie akty (czynności), które formułują (nadają) uprawnienia lub ustanawiają obowiązki, ale również akty (czynności), które odbierają, ograniczają uprawnienia lub rozszerzają obowiązki wynikające z powszechnie obowiązującego prawa. Innymi słowy czynność organu administracji publicznej musi mieć charakter władczy, by po stronie skarżącego powstała legitymacja do wniesienia skargi na działanie organu, czy też jego bezczynność lub przewlekłość w sytuacji gdy przepis prawa nakłada na organ obowiązek wydania aktu o charakterze władczym.

Zarzucana organowi przez skarżących czynność usunięcia krzyża z sali obrad Rady Miasta Legnica nie wiąże się z wydaniem przez organ aktu z zakresu administracji publicznej przyznającego indywidualnemu podmiotowi konkretne uprawnienia lub nakładającego konkretne obowiązki. Usunięcie symbolu kultu religijnego, jakim jest w tym przypadku krzyż nie wymaga zatem podjęcia żadnego aktu, który na podstawie art. 3 p.p.s.a. byłby objęty kognicją sądów administracyjnych. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1305/10.

Wskazany wyżej brak kognicji sądu administracyjnego do rozpoznania przedmiotu wniesionej przez skarżących skargi implikuje po stronie Sądu obowiązek odrzucenia skargi z uwagi na brzmienie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia.

Z kolei orzeczenie o zwrocie całego uiszczonego wpisu od skargi, zawarte w punkcie II sentencji postanowienia, znajduje swoje umocowanie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.