Uzasadnienie
Decyzją z 21 X 2025 r. (PO.0123.295.2025) Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu (dalej jako "PSA"), po rozpatrzeniu odwołania R. S. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Świdnicy (dalej jako "PSO") z 28 VIII 2025 r. (A.0123.50.2024) odmawiającą udostępnienia skarżącemu informacji publicznej.
Jak wynika z akt administracyjnych, decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy:
Skarżący, pismem z 2 V 2024 r. (data wpływu 14 V 2024 r.), wystąpił do PSA o udostępnienie informacji opisanych w 12. punktach wniosku, w tym m.in. o "2. Wykaz skarg na w/w sędziego i sposobie ich załatwienia (za ostatnie 6 lat)".
PSO wezwał skarżącego o wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji dotyczącej wykazu skarg na sędziego. Skarżący, pismem z 12 VI 2024 r., oświadczył, że informacja tego rodzaju nie ma charakteru przetworzonego, zaś zapytanie dotyczy bardzo ważnych społecznie problemów.
PSO decyzją z 12 IX 2024 r. (A.0123.50.2024) odmówił udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu odniósł się do poszczególnych punktów wniosku skarżącego wyjaśniając, że części informacji nie znajduje się w posiadaniu sądu, cześć nie stanowi informacji publicznej, zaś część podlega ochronie jako dane szczególnie wrażliwe. Co do informacji z pkt. 2 wniosku, dotyczącej wykazu skarg na sędziego, to w ocenie PSO jest to informacja przetworzona, bowiem każdego roku do archiwum przekazywanych jest średnio 25 teczek aktowych (po 200 stron każda) zawierających skargi na działalność sądu, w związku z czym należałoby przeanalizować znaczną ilość dokumentacji. Skarżący zaś, mimo stosownego wezwania, nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, który przemawiałby za jej udostępnieniem.
PSA decyzją z 30 X 2024 r. (PO.0123.225.2024), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy powyższą decyzję podzielając w całości argumentację tam zawartą.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 24 IV 2025 r. (IV SA/Wr 577/24) uchylił zaskarżoną decyzję PSA z 30 X 2024 r. (PO.0123.225.2024) oraz utrzymaną nią w mocy decyzję PSO. Wyrok uprawomocnił się z dniem 24 VI 2025 r.
W motywach wyroku Sąd wyjaśnił, że zaskarżone decyzje naruszają prawo, gdyż zastosowanie formy decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej możliwe jest w przypadku gdy informacja ma charakter publiczny, znajduje się w posiadaniu organu lecz organ odmawia jej udostępnienia. Tymczasem w okolicznościach sprawy organy obu instancji zastosowały tę formę, mimo że część żądanych informacji nie stanowiła informacji o charakterze publicznym, zaś część informacji nie znajdowała się w posiadaniu organów. Wydawanie decyzji w takim przypadku było niedopuszczalne, zaś stanowisko organu w tym zakresie powinno być przedstawione w formie zwykłego pisma informacyjnego.
Sąd podzielił natomiast stanowisko organów obu instalacji, że informacja żądana w pkt. 2 wniosku, dotycząca wykazu skarg na sędziego, ma charakter informacji przetworzonej, zaś skarżący nie wykazał, że udostępnienie mu takiej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd zwrócił uwagę, że na dzień złożenia wniosku przez skarżącego, PSO nie dysponował gotową informacją w postaci wykazu skarg złożonych na wskazanego sędziego oraz sposobie ich załatwienia za ostatnie sześć lat, które mogłyby zostać przekazane. Informacji tych należy poszukiwać w około stu pięćdziesięciu teczkach znajdujących się w archiwum, gdzie każda z nich liczy około 200 kart (każdego roku do archiwum przekazywanych jest średnio około 25 teczek aktowych w sprawach skarg na działalność sądu). W Sądzie Okręgowym w Świdnicy prowadzi się sprawy na podstawie obowiązującego jednolitego rzeczowego wykazu akt, jednakże nie jest możliwe wyselekcjonowanie wprost wnioskowanych informacji.
Dołączane do teczek spisy spraw zawierają krótki, ogólny opis przedmiotu sprawy, na podstawie którego nie jest możliwe odnalezienie spraw będących w zainteresowaniu skarżącego, co wiąże się z przeglądem dokumentów w nich zawartych, wykonaniem kopii żądanych dokumentów oraz ich anonimizacją, następnie przygotowaniem zestawienia skarg w zakresie wskazanym we wniosku. Wyodrębnienie wnioskowanych danych w celu realizacji wniosku wiązałoby się z oddelegowaniem doświadczonego pracownika z oddziału administracyjne, co znacząco zaburzyłoby bieżącą pracę tego oddziału.
Sąd stwierdził przy tym, że skarżący nie wykazał, że udostępnienie mu wnioskowanej w punkcie 2. wniosku informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i ograniczył się do stwierdzenia, że jego zdaniem nie jest to informacja przetworzona.
PSO, po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku, pismem z 25 VII 2025 r., zwrócił się do skarżącego o wykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego udostępnienia informacji z pkt. 2 wniosku dotyczącej wykazu skarg na sędziego, z uwagi na przetworzony charakter żądanej informacji.
Skarżący pismem z 25 VIII 2025 r. oświadczył, że informacja żądana w pkt. 2 wniosku nie stanowi informacji przetworzonej. Notoryczne rozpraszanie skarg w różnych teczkach stanowi zaniedbanie organizacyjne i nie może stanowić podstawy odmowy. Skarżący zaznaczył, że ma prawo otrzymania informacji o funkcjonariuszach publicznych, w tym sędziach, skoro rozpatrują jego sprawy.
PSO, decyzją z 28 VIII 2025 r. (A.0123.50.2024) odmówił udostępnienia skarżącemu informacji publicznej w zakresie wykazu skarg na wskazanego we wniosku sędziego i informacji o sposobie ich załatwienia (za ostatnie 6 lat). W uzasadnieniu podkreślił, że żądna informacja ma charakter przetworzony. Na potrzeby realizacji punktu 2 ww. wniosku należałoby w pierwszej kolejności odnaleźć w archiwum tut. sądu odpowiednie teczki spraw dotyczące skarg na działalność sądów. Następnie dokonać ich przeglądu, wykonać kopie żądanych dokumentów oraz ich anonimizację. Przeprowadzić analizę dokumentów w celu przygotowania zestawienie skarg w zakresie wskazanym we wniosku. Na podstawie przeprowadzonego przeglądu zasobu archiwalnego stwierdzono, że każdego roku do archiwum przekazywanych jest średnio około 25 teczek aktowych w sprawach skarg na działalność sądu. Każda z teczek liczy około 200 kart.
W związku z powyższym należałoby przeanalizować znaczą ilość dokumentacji za okres 6 lat. Sąd Okręgowy w Świdnicy prowadzi sprawy na podstawie obowiązującego jednolitego rzeczowego wykazu akt, jednakże nie jest możliwe wyselekcjonowanie wprost wnioskowanych informacji. Spis spraw zawiera krótki, ogólny opis przedmiotu sprawy, na podstawie którego nie jest możliwe rzetelne odnalezienie spraw będących w zainteresowaniu skarżącego. PSO dodał również, że dokumenty będące przedmiotem wniosku, nawet jeśli częściowo są zdigitalizowane, to nie wpływa to na uproszczenie wykonania czynności koniecznych do realizacji zakresu wniosku. Wyodrębnienie wnioskowanych danych jest pracochłonne i czasochłonne oraz wiązałoby się z oddelegowaniem doświadczonego pracownika w celu realizacji wniosku, co znacząco zaburzyłoby bieżącą pracę oddziału administracyjnego. Jednocześnie PSO wyjaśnił, że skarżący w piśmie z dnia 25 VIII 2025 r. nie wykazał szczególnego interesu publicznego przemawiającego za przetworzeniem i udostępnieniem wnioskowanych informacji.
PSA, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 21 X 2025 r. (PO.0123.295.2025) utrzymał w mocy decyzję PSO z 28 VIII 2025 r. (A.0123.50.2024). PSA podzielił stanowisko zaprezentowane w decyzji PSO zaznaczając, że pomimo prowadzenia w sądzie dokumentów na podstawie obowiązującego jednolitego rzeczowego wykazu akt, nie jest w stanie pozyskać danych w prosty sposób. Na potrzeby realizacji punktu drugiego zapytania informacji tych należałoby poszukiwać w około stu pięćdziesięciu teczkach, gdzie każda z nich liczy około 200 kart. Dołączana do teczek spisy spraw zawierają krótki, ogólny opis przedmiotu sprawy, na podstawie którego nie jest możliwe odnalezienie spraw będących w zainteresowaniu wnioskodawcy. To zaś wiązać musiałoby się z przeglądem dokumentów w nich zawartych znajdujących się już w jakiejś części w zbiorach archiwum. Brak jest podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie. Podniósł, że jego zapytanie dotyczyło wymiaru sprawiedliwości, który powinien być wykonywany przez osoby przygotowane do takiego zadania. Każdy ma prawo wiedzieć, czy w jego sprawach orzeka sędzia przygotowany merytorycznie, czy są skargi podsądnych na jego postępowanie i czy sędzia stosuje przepisy prawa i zasady etyki.
W odpowiedzi na skargę PSA podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o jej oddalenie.
Pełnomocnik skarżącego, pismem procesowym z 15 VII 2026 r., podtrzymał skargę i wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej. Wskazał przy tym możliwość alternatywnego sformułowania pytań zawartych we wniosku skarżącego z 2 V 2024 r. oraz opisał istotne założenia systemu udostępniania informacji publicznej. Podkreślił, że dotyczy to w szczególności osób pełniących funkcje publiczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 IX 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm.), dalej: "UoDIP", prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Z lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że w ocenie organów obu instancji objęta wnioskiem informacja ma charakter informacji przetworzonej, zaś w sprawie nie wystąpiły okoliczności szczególnie istotne dla interesu publicznego uzasadniające jej udostępnienie.
Sąd zwraca uwagę, że kwestia przetworzonego charakteru informacji w postaci wykazu skarg na wskazanego z imienia i nazwiska sędziego wraz z podaniem sposobu ich załatwienia za okres ostatnich 6. lat (pkt 2 wniosku skarżącego z 2 V 2024 r.) była już przedmiotem oceny wyrażonej przez tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 24 IV 2025 r. (IV SA/Wr 577/24). Sąd jednoznacznie wówczas stwierdził, że informacja żądana w pkt. 2 wniosku, dotycząca wykazu skarg na sędziego, ma charakter informacji przetworzonej, zaś skarżący nie wykazał, że udostępnienie mu takiej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Sąd zwrócił uwagę, że na dzień złożenia wniosku przez skarżącego, PSO nie dysponował gotową informacją w postaci wykazu skarg złożonych na wskazanego sędziego oraz sposobie ich załatwienia za ostatnie sześć lat, które mogłyby zostać przekazane. Informacji tych należy poszukiwać w około stu pięćdziesięciu teczkach znajdujących się w archiwum, gdzie każda z nich liczy około 200 kart (każdego roku do archiwum przekazywanych jest średnio około 25 teczek aktowych w sprawach skarg na działalność sądu). Sąd zaznaczył przy tym, że skarżący nie wykazał, że udostępnienie mu wnioskowanej w punkcie 2 wniosku informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i ograniczył się do stwierdzenia, że jego zdaniem nie jest to informacja przetworzona.
Jak wynika z art. 153 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "ppsa", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Podkreślić należy, że po otrzymaniu prawomocnego wyroku PSO zwrócił się ponownie do skarżącego od wskazanie, jaki szczególnie istotny interes publiczny przemawia za udostępnieniem skarżącemu tego rodzaju informacji przetworzonej. W odpowiedzi udzielonej pismem z 27 VIII 2025 r. skarżący oświadczył, że informacja żądana w pkt. 2 wniosku nie stanowi informacji przetworzonej. W ocenie skarżącego notoryczne rozpraszanie skarg w różnych teczkach stanowi zaniedbanie organizacyjne i nie może stanowić podstawy odmowy. Skarżący zaznaczył, że ma prawo otrzymania informacji o funkcjonariuszach publicznych, w tym sędziach, skoro rozpatrują jego sprawy. Odpowiedź skarżącego w istocie więc niczym nie różni się od pierwotnej odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 12 VI 2024 r. Skarżący bowiem konsekwentnie kwestionuje przetworzony charakter informacji zadanej w pkt. 2 wniosku uznając zarazem, że taka informacja mu się należy, skoro dotyczy sędziego.
Podkreślić należy, że działanie "szczególnie istotne", o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 UoDIP, musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. W przepisie tym niewątpliwie bowiem chodzi nie tylko o interes publiczny, ale o istotny interes publiczny, w dodatku o stopniu istotności określonym jako szczególny, a więc określonym jeszcze dodatkowym kwalifikatorem. Istotny jest także charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, które uznaje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, za okoliczności mające wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego. Niemniej jednak, nie są to jedyne warunki, które kreują "szczególną istotność udostępnienia informacji dla interesu publicznego", a których spełnienie wymagane jest dla udostępnienia przetworzonej informacji publicznej. Możliwość uzyskania informacji publicznej o charakterze przetworzonym uzasadnia bowiem tylko takie żądanie, które w swej precyzyjnej konstrukcji nie budzi wątpliwości, że uczynienie mu zadość pozwoli na efektywne wykorzystanie tej informacji w celu realizacji szczególnego interesu publicznego.
Zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie ten, kto jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w sposób niedostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (tak NSA w motywach wyroku z 27 III 2026 r., III OSK 1146/23 – publ. CBOSA).
Z całą pewnością nie realizuje wyżej określonych wymagań samo powołanie się przez skarżącego na fakt, że informacja dotyczy sędziego jako funkcjonariusza publicznego. Wykazanie kwalifikowanego interesu wymaga uwiarygodnienia indywidualnych, realnych i konkretnych możliwości wykorzystania przetworzonej informacji dla dobra ogółu, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w sposób niedostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Tego zaś skarżący w sprawie nie wykazał.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 3 ust. 1 pkt 1 UoDIP, obligujące organy do udostępnienia informacji przetworzonej żądanej w pkt 2 wniosku skarżącego z 2 V 2024 r. Tym samym decyzja odmowna nie narusza przepisów prawa.
W rezultacie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.