Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił A. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Z poczynionych ustaleń referendarza wynika, że skarżący pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem ustanowionym z wyboru w sprawach o sygn. akt IV SA/Wa 1218/17 i IV SA/Wa 1219/17, co na podstawie art. 246 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi przesłankę negatywną, wyłączającą przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie.
Od postanowienia referendarza skarżący wniósł sprzeciw w ustawowym terminie, wnosząc o ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 kwietnia 2018 r. należało utrzymać w mocy.
Zgodnie z treścią art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność.
Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Jednocześnie, zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie. Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w nowym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia.
W świetle treści art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi adwokata można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Przepis ten wprowadza przesłankę negatywną, która wyklucza badanie wniosku o przyznanie prawa pomocy pod kątem wystąpienia przesłanek pozytywnych co do żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego (por. J. Harczuk: Zwroty szacunkowe jako przesłanka przyznania prawa pomocy, publ. ZNSA 2007, nr 5, s. 69 i nast.). W orzecznictwie przyjmuje się, że określenie "nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym" wskazuje, że sąd powinien wziąć pod uwagę stan rzeczy istniejący w dacie sporządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 568/16; z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II OZ 976/15; z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II OZ 908/15 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie należało stwierdzić, że ustalenia poczynione przez referendarza a niekwestionowane przez skarżącego w sprzeciwie, że nie tylko w dacie sporządzenia wniosku o prawo pomocy, ale i w dacie wydania zaskarżonego postanowienia skarżący pozostawał w stosunku prawnym z adwokatem J. W. ustanowionym z wyboru w dniu 18 stycznia 2018 r. w sprawach o sygn. akt, co stanowiło uprawnioną podstawę do odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z akt wymienionych spraw nie wynika, aby którekolwiek z pełnomocnictw, udzielonych wymienionemu adwokatowi, zostało wypowiedziane. Fakt korzystania przez skarżącego z usług adwokata z wyboru w innych sprawach świadczy bowiem o tym, że skarżący posiada środki finansowe na opłacenie usług tego adwokata.
Z powyższych względów Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez referendarza sądowego w zaskarżonym postanowieniu, którego skarżący nie zdołał obalić wniesionym sprzeciwem.
W tym stanie rzeczy okoliczności sprawy nie uzasadniały uwzględnienia zgłoszonego żądania i dlatego należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 3 w zw. z art. 260 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.