Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 266/13 odrzucił skargę W. K. wniesioną na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2013 r. przyznane zostało skarżącemu – na skutek złożonego przez niego w dniu 3 kwietnia 2013 r. wniosku – prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Pismem z dnia 21 maja 2013 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu dla skarżącego W. K. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego złożył w dniu 10 czerwca 2013 r. skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 28 lutego 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wskazując na brak swojej winy w zachowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem z urzędu dla W. K. poinformowany został pismem Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., które otrzymał w dniu 3 czerwca 2013 r. Zdaniem pełnomocnika, przeszkoda do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje dopiero z chwilą, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość jej wniesienia po zapoznaniu się z aktami sprawy. W uzasadnieniu wniosku podał ponadto, że z aktami sprawy, zapoznał się w dniu 4 czerwca 2014 r. Wobec tego, w ocenie pełnomocnika, zachowany został termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do regulacji zawartej w treści art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Termin ten jest terminem ustawowym, procesowym i dotyczy każdej ze stron postępowania, niezależnie od tego, czy korzysta ona z pomocy pełnomocnika z wyboru, czy też pełnomocnika ustanowionego z urzędu.
W niniejszej sprawie postanowienie z dnia 28 lutego 2013 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 11 marca 2013 r. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 10 kwietnia 2013 r. Wniesienie przez pełnomocnika skarżącego skargi kasacyjnej dopiero w dniu 10 czerwca 2013 r. oznacza, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu.
Zgodnie z treścią art. 86 i 87 powołanej ustawy uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną kumulatywnie spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując równocześnie czynności, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie skargi kasacyjnej), we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego.
W ocenie Sądu powyższe przesłanki zostały w sprawie spełnione, przy czym należy wziąć pod uwagę specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego związanego z ustanowieniem dla strony profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, mając na uwadze sytuację, która miała miejsce w niniejszej sprawie – gdy strona wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i dokonuje się to po wydaniu orzeczenia. Wniosek taki, złożony po wydaniu orzeczenia nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednakże może być jedną z podstaw wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W świetle art. 244 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r.) ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Od dnia wejścia w życie tej nowelizacji, za dzień, w którym ustała przyczyna do wniesienia skargi kasacyjnej, należy przyjmować dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co może nastąpić dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, ze stanowiskiem skarżącej co do zakresu skargi kasacyjnej oraz po jej sporządzeniu [por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00 (publ. OSNC 2001/1/7; LEX nr 43423), postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06 (LEX nr 936163)]. Konieczność uwzględnienia warunku dokonania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której został on ustanowiony, a jednocześnie respektowanie ustalonego przepisem art. 177 § 1 powołanej ustawy terminu na sporządzenie skargi kasacyjnej powoduje, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznać należy za wniesiony w terminie, o ile zostanie złożony do trzydziestu dni od dnia, w którym pełnomocnik ten został zawiadomiony przez właściwy organ samorządu zawodowego adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych lub rzeczników patentowych o wyznaczeniu go do reprezentowania określonej strony postępowania.
W niedochowaniu terminu nie można upatrywać winy skarżącego, gdyż pozostawała w usprawiedliwionym oczekiwaniu co do skuteczności czynności podejmowanych przez przyznanego w ramach pomocy prawnej z urzędu pełnomocnika. Z kolei pełnomocnik skarżącego, w ocenie Sądu, uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu, w rozumieniu art. 86 powołanej ustawy, ponieważ wniósł zarówno skargę kasacyjną, jak i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, przed upływem trzydziestu dni od dnia doręczenia mu zawiadomienia o wyznaczeniu go z urzędu pełnomocnikiem do reprezentowania skarżącego, co oznacza zachowanie ustawowych terminów w związku z ustaniem przyczyn uniemożliwiających dokonanie czynności procesowej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.