Uzasadnienie
Stowarzyszenie O. z siedzibą w W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony.
Wraz ze skargą wpłynął do Sądu wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie podało, że prowadzi jedynie działalność niezarobkową, polegającą na ochronie obiektów historycznych w W. i mającą na celu zachowanie walorów architektoniczno-urbanistycznych W. W uzasadnieniu wniosku podniosło, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie generuje żadnych przychodów oraz nie ma żadnego majątku trwałego ani środków finansowych.
Referendarz sądowy postanowieniem z 22 grudnia 2009r. odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy.
Stowarzyszenie O. korzystając z przysługującego mu prawa, wniosło w terminie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 22 grudnia 2009r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stwierdzić należy, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia.
Dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Stowarzyszenie, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinno uwzględnić również ewentualność uczestnictwa w procesach sądowych związanych ze statutową działalnością i poczynić konieczne na ten cel oszczędności. Wskazać bowiem należy, że Stowarzyszenie prowadzące działalność mającą na celu zachowanie walorów architektoniczno-urbanistycznych W., wnosząc skargę winno się liczyć z koniecznością pokrycia kosztów wszczętego postępowania i gromadzić na cele ewentualnych postępowań sądowoadministracyjnych odpowiednie kwoty. Stosownie do art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001r. nr 79, poz. 855, ze zm.) majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej.
Stowarzyszenie z zachowaniem obowiązujących przepisów może zatem przyjmować darowizny, spadki i zapisy, jak również korzystać z ofiarności publicznej. Stowarzyszenie może także prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Zgodnie z art. 34 Prawa o stowarzyszeniach, dochód z działalności gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji celów statutowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 sierpnia 2007r., sygn. akt II OZ 672/07, niepubl.; z dnia 19 września 2007r., sygn. akt II OZ 774/07, niepubl.).
Podzielając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2006r. (sygn. akt II OZ 1433/06) należy stwierdzić, iż przerzucanie ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. Konstytucja RP przewiduje prawo obywateli do zrzeszania się m.in. w stowarzyszenia, nie gwarantuje jednak wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Państwo.
W związku z powyższym Sąd stwierdza brak podstaw do przyznania skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy, skoro Stowarzyszenie nie wykorzystało przewidzianych w prawie możliwości na zgromadzenie środków finansowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 254 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.