Uzasadnienie
M. P. i E. P., działając przez pełnomocnika, złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarżący zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku, który uzupełniono nadesłanymi na wezwanie oświadczeniami i dokumentami źródłowymi wynika, że:
- 1. skarżący prowadzą trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz synem T.,
- 2. źródłami utrzymania trzyosobowej rodziny są: renta strukturalna otrzymywana przez M. P. w miesięcznej wysokości 1.755,26 zł netto oraz świadczenie emerytalne otrzymywane przez E. P. w miesięcznej wysokości 558,45 zł netto,
- 3. wnioskodawcy posiadają wspólny rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy w Banku [...]
- 4. limit debetowy przyznany skarżącym w ramach wskazanego rachunku wynosi 2.400,00 zł,
- 5. na dzień [...] maja 2009 r. saldo na rachunku wyniosło 119,95 zł, na dzień [...] czerwca 2009 r. - 1.448,02 zł, na dzień [...] lipca 2009 r. - 1.216,19 zł, na dzień [...] sierpnia 2009 r. - 866,26 zł, na dzień [...] września 2009 r. -175,88 zł, a na dzień [...] września 2009 r. -273,20 zł,
- 6. skarżący spłacają pożyczkę zaciągniętą w banku [...] zł na spłatę wcześniejszych zobowiązań oraz ujemnego salda debetowego na rachunku bieżącym. Całość zaciągniętego kredytu została spożytkowana na wskazane cele w lutym bieżącego roku. Kwota kapitału pozostałego do spłaty na [...] sierpnia 2009 r. wynosiła 7.829,04 zł. Wysokość miesięcznej raty kapitałowo-odsetkowej opisywanej pożyczki wynosi 240,85 zł,
- 7. syn skarżących – T. - kończy w tym roku studia i jest na utrzymaniu rodziców. Korzysta z kredytu studenckiego. Wysokość kapitału do spłaty bez odsetek to 21.000,00 zł. W dniu [...] lipca 2009 r. na rachunek osobisty wymienionego wpłynęła kwota 590,70 zł tytułem wypłaty transzy,
- 8. miesięczne wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym Państwa P. (opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, wywóz śmieci, koszty opróżniania szamba, koszty zakupu opału, podatek od nieruchomości, ubezpieczenie budynków, opłaty za telefon i telewizor, składki do KRUS, a także koszty spłaty opisanej wyżej pożyczki bankowej i inne opłaty bankowe) wynoszą 927,96 zł,
- 9. skarżący posiadają budynek mieszkalno – gospodarczy o łącznej powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz budynek inwentarsko - składowy użyczony córce. Nie posiadają innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych ani innych zasobów pieniężnych.
Sąd zważył, co następuje
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżących pozwala na przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Miesięczne dochody trzyosobowej rodziny (dwie osoby dorosłe i niepracujący - studiujący syn) pomniejszone o wydatki o charakterze stałym wynoszą 1350 złotych, co daje 450 złotych na osobę. Bez znaczenia przy tym, w ocenie Sądu, jest fakt przyznania synowi skarżących kredytu studenckiego, albowiem środki te, co do zasady, przeznaczane są na naukę, a i tak ostatecznie kredyt będzie musiał zostać spłacony co już dziś może świadczyć o sytuacji finansowej stron. Analiza wyciągów z rachunku bankowego skarżących prowadzi z kolei do wniosku, iż nie dysponują oni kwotą wystarczającą na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Argumentem przemawiającym za twierdzeniem przeciwnym nie może być w szczególności fakt przyznania skarżącym limitu debetowego w wysokości 2, 400 złotych, albowiem nie można żądać od strony aby się zadłużyła w celu realizacji obowiązków związanych z opłaceniem kosztów sądowych. Należy pamiętać, iż instytucja prawa pomocy ma pomóc osobom niezamożnym w realizacji ich konstytucyjnego prawa do sądu.
Podkreślenia jednak wymaga, że zgodnie z treścią art. 249 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z tych względów na podstawie art. 245 § 3 i 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.