Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] czerwca 2012r. – zaskarżonym skargą przez K. W. i A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] kwietnia 2012 r. Stan sprawy przedstawia się następująco: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. uzgodnił w zakresie ochrony środowiska realizację przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa warsztatu samochodowego, diagnostyczno-mechanicznego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w L." oraz określił warunki jego realizacji. K. W. i A. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności postanowienia z [...] grudnia 2011 r.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. odmówił wnioskodawcom wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] grudnia 2011 r. W dniu 27 kwietnia 2012 r. K. W. i A. K. wnieśli do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska – po rozpatrzeniu ww wniosku – postanowieniem z [...] czerwca 2012r. utrzymał w mocy własne postanowienie wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ, przytaczając treść art. 61a K.p.a., podał że przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania mogą mieć charakter podmiotowy - gdy osoba wnosząca nie ma legitymacji prawnej do żądania wszczęcia postępowania lub przedmiotowy - gdy brak jest przedmiotu postępowania. Brak przedmiotu postępowania może mieć miejsce m. in., gdy przepisy prawa nie dopuszczają możliwości wzruszenia aktu administracyjnego w trybach nadzwyczajnych. Z sytuacją taką mamy do czynienia w omawianej sprawie. W przypadku postanowień art. 156 - 159 K.p.a. mają zastosowanie wyłącznie do rozstrzygnięć, od których przysługuje prawo wniesienia zażalenia oraz do rozstrzygnięć, o których mowa w art. 134 K.p.a., co wynika z art. 126 K.p.a. Postanowienie uzgadniające z [...] grudnia 2011 r. wydane zostało w trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska i ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.).
Uzgodnienie dokonywane było w związku z art. 106 K.p.a., czyli w drodze postanowienia. Jak wynika z art. 141 § 1 K.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Art. 106 § 5 K.p.a. dopuszcza możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wydawane w trybie art. 106 K.p.a., jednakże art. 77 ust. 7 ww ustawy wykluczył zastosowanie tego przepisu do postanowień uzgadniających warunki realizacji przedsięwzięcia. Oznacza to, że na postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia.
Mając na uwadze, że postanowienie RDOŚ w K. z [...] grudnia 2011 r. było tego rodzaju postanowieniem, na które nie przysługiwało zażalenie, nie mogły być wobec niego – zgodnie z treścią art. 126 K.p.a. - zastosowane przepisy art. 156 — 159 K.p.a. Wobec braku unormowania do skierowania żądania w przedmiocie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia, a tym samym do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia jego nieważności, należało odmówić wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
K. W. i A.K. w skardze podnieśli, iż nie zgadzają się z rozstrzygnięciem, którego kserokopię załączyli do skargi. Wskazali na trudną sytuację życiową wynikającą z realizacji przedsięwzięcia objętego uzgodnieniem.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, tym samym podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organ zauważył, że skarga nie zawiera zarzutów, do których mógłby ustosunkować się organ. Reprezentujący skarżących na rozprawie pełnomocnik, ustanowiony z urzędu, zarzucił wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 61 a § 1 K.p.a. i wniósł o uchylenie wydanych w sprawie postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji uznał, iż postanowienie Głównego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2012r. i postanowienie z [...] kwietnia 2012r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Tym samym nie stwierdzono podniesionego na rozprawie zarzutu naruszenia przepisu postępowania, tj. art. 61 a § 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia prawa, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Do postanowień – zgodnie z art. 126 K.p.a. – stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2 – 5 oraz art. 109 – 113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie oraz do postanowień określonych w art. 134 – również [...] art. 156 – 159, [...]. Przedmiotem postępowania nieważnościowego stosownie do przytoczonej regulacji może być więc: 1) postanowienie, od którego przysługuje zażalenie;
2) postanowienie określone w art. 134 K.p.a., czyli postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania lub zażalenia i postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia (w zw. z art. 144 K.p.a.). Postanowienie z [...] grudnia 2011r. podjęto na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska i ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.) – zwanej dalej: ustawą o informacji. Postanowienie to zawierało pouczenie, iż nie służy na nie stronie zażalenie, jedynie można je zaskarżyć w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie bowiem z ust. 7 art. 77 ustawy o informacji do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1 art. 77, nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotowe wyłączenie objęło więc i § 5 art. 106, który stanowi, że zajęcie stanowiska przez organ następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Konsekwencją wykluczenia przez ustawodawcę mocą art. 77 ust. 7 ustawy o informacji prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy o informacji, jest niemożność kwestionowania jego legalności w drodze jednego z administracyjnych postępowań nadzwyczajnych, tj. postępowania nieważnościowego unormowanego w art. 156 – 159 K.p.a. Organ administracji publicznej – według normy art. 61 a § 1 K.p.a. - wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Niemożność wzruszenia aktu administracyjnego w trybie nadzwyczajnym należało bez wątpienia zaliczyć do innej uzasadnionej przyczyny, z powodu zaistnienia której postępowanie administracyjne (w przypadku sprawy postępowanie nieważnościowe) nie mogło zostać wszczęte. Powyższe musiało skutkować wydaniem przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżących o stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] grudnia 2011r. opartego na wyżej przytoczonej podstawie prawnej.
W wyniku kontroli legalność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wymienione akty administracyjne zostały wydane zgodnie z prawem. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu przyznano w w punkcie 2 na podstawie art. 250 P..p.s.a.