Uzasadnienie
Skarżąca E. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata A. W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lutego 2016 roku w przedmiocie odmowy potwierdzenia spełnienia warunków.
Strona skarżąca decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lutego 2016 roku otrzymała w dniu 29 lutego 2016 roku, co potwierdza znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy dowód doręczenia, zatem termin na złożenie skargi upłynął w dniu 30 marca 2016r. W treści decyzji zostało zawarte pouczenie, iż skargę na decyzję organu administracji publicznej wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania za pośrednictwem Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu.
Skarżąca, a ściśle je pełnomocnik, wniosła skargę na decyzję z dnia [...] lutego 2016 roku Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu 25.03.2016 roku. Jednakże adresatem korespondencji został uczyniony Wojewódzki Sad Administracyjny. Celem nadania skardze prawidłowego biegu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesłał w dniu 4 kwietnia 2016 roku skargę właściwemu organowi. Za datę wniesienia skargi należało uznać datę nadania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesyłki skierowanej do właściwego organu – Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 maja 2016r. odrzucił skargę ze względu na wniesienie jej po terminie. Postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 czerwca 2016r. (potwierdzenie odbioru k. 38).
Pełnomocnik skarżącej w dniu 20 czerwca 2016 roku wniósł do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...].02.2016r. nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy własnej decyzji z dnia [..].01.2016 nr [...] o odmowie potwierdzenia, że E. S. spełnia warunki o jakich mowa w art. 4 ustawy z dnia 20.03.2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał, iż skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swej winy, a wyłączną przyczyną nie dokonania czynności w terminie była niezawiniona omyłka pracownika kancelarii pełnomocnika skarżącej. Wskazał, że w treści skargi sporządzonej w dniu 25 marca 2016r. wskazał jej adresata "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - za pośrednictwem - Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu ul. [..] 02-675 W.". Czynności związane z wysyłką skargi listem poleconym wykonywała doświadczona pracownik kancelarii. W wyniku omyłki na kopercie oraz potwierdzeniu nadania wskazano jako adresata Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, albowiem powierzyła prowadzenie sprawy zawodowemu pełnomocnikowi i w takiej sytuacji nie była zobligowana do działań weryfikujących terminowość jej wniesienia.
Należytej staranności nie sposób przypisać pełnomocnikowi skarżącej - ani w zakresie w jakim sporządzał skargę ani w zakresie organizacji pracy kancelarii. W szczególności w zakresie powierzenia jej nadania przesyłką pocztową pracownikowi kancelarii. Zawodowy pełnomocnik sporządził skargę przed upływem terminu do jej wniesienia. W sposób jednoznaczny w treści strony tytułowej wskazał adresata pisma, zawierając w części wstępnej skargi informację, iż skarga kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest wnoszona za pośrednictwem organu Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. W swej treści skarga zawiera informację o adresie tylko w odniesieniu do organu za którego pośrednictwem jest przesyłana natomiast adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie jest w skardze wskazany. Nadanie skargi zostało powierzone pracownikowi kancelarii. Pełnomocnik nie ponosi winy w organizacji pracy swej kancelarii ani też winy w wyborze osoby, której powierzył nadanie listu poleconego.
Winy w popełnieniu omyłki w zakresie wadliwej wysyłki korespondencji zawierającej prawidłowo sporządzoną i adresowaną skargę nie można przypisać pracownikowi z uwagi na stan zdrowia pracownika. W październiku 2015 roku zdiagnozowano u pracownika kancelarii chorobę nowotworową. W listopadzie 2015 roku przeszedł on zabieg chirurgiczny i po okresie pobytu na zwolnieniu lekarskim wrócił do pracy. Począwszy od grudnia 2015 roku do dnia 14 maja 2016 roku był poddawany zabiegom chemioterapii, które miały miejsce co dwa tygodnie. Stan zdrowia pracownika kancelarii połączony ze stresem i obawą co do przebiegu i efektu leczenia spowodował omyłkę pracownika kancelarii przy adresowaniu i nadawaniu skargi w imieniu skarżącej (wniosek k. 41 – 45).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718 dalej: "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.).
Tryb złożenia wniosku o przywrócenie terminu szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej wnioskując o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powołał się na okoliczność omyłkowego jej złożenia bezpośrednio w Sądzie zamiast w organie, za pośrednictwem, którego należało to uczynić. Taka jednak okoliczność nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu i nie może uzasadniać jego przywrócenia. Samo błędne zaadresowanie koperty oceniane bowiem być musi jako przejaw braku zachowania należytej staranności osoby właściwie dbającej o własne interesy. Tym bardziej w sytuacji gdy skarżącego reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, a treść pouczenia kwestionowanej decyzji nie budzi jakichkolwiek wątpliwości co do trybu wnoszenia skargi - a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W ocenie Sądu argumentacja odnosząca się do błędu pracownika kancelarii przy adresowaniu koperty nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Należy wskazać, iż to na Kancelarii Adwokackiej O. – W. – W. w L., jako pracodawcy na mocy art. 94 pkt 2 i pkt 2a ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. 2014, poz. 1502 j.t.) spoczywał obowiązek zorganizowania pracy w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, jak również osiąganie przez pracowników, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości pracy oraz zorganizowania pracy w sposób zapewniający zmniejszenie uciążliwości pracy. Jak wynika z treści uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pracodawcy – Kancelarii Adwokackiej był znany fakt leczenia jego pracownika z powodu choroby nowotworowej, niekorzystnego wpływu leczenia farmakologicznego na koncentrację uwagi pracownika, jak również zły stan emocjonalny wskazanego pracownika.
Nic nie stało na przeszkodzie, aby pracodawca powierzył część obowiązków pracownika, który wrócił do pracy po ciężkiej chorobie, innym pracownikom tak aby zapewnić jak najwyższą jakość pracy wszystkich pracowników i ewentualnie zmniejszyć uciążliwość pracy wobec chorego pracownika.
W ocenie Sądu wykazane przez stronę skarżącą okoliczności nie wykluczały możliwości zachowania terminu do wniesienia skargi. Pełnomocnik skarżącej mógł tak zorganizować pracę swojej kancelarii by zapewnić należytą jakość pracy swoich pracowników. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a wskazane przez niego przyczyny nie usprawiedliwiają uchybienia terminu.
Z powyższych względów na mocy art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.