Uzasadnienie
Strona skarżąca, w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podniosła również, że [...].
Wyjaśniając sytuację finansową wnioskodawcy referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 15 lutego 2011 r. (k.
81) wezwał do udokumentowania wydatków spółki oraz tytułów prawnych tych wydatków, od dnia 01 stycznia 2010 r. do dnia 01 lutego 2011 r., określenia źródeł sfinansowania kosztów działalności spółki oraz określenia wysokości do jakiej zostały pokryte, przedłożenia wyciągu z konta bankowego wskazanego we wniosku o przyznanie prawa pomocy za okres 6 miesięcy i przedłożenia CIT 8 za lata 2009 i 2010. W odpowiedzi strona skarżąca przesłała CIT 8 za lata 2010 [...] i 2009 [...] historię rachunku za okres 01.09.2010 do 11.03.2011 (stan konta na koniec okresu [...].) i zestawienie wydatków spółki w formie zapisów na kontach. Z wyjaśnień strony skarżącej wynika, że utrzymywanie spółki w stanie likwidacji kosztuje ok. 20.000 zł. rocznie. Na powyższą kwotę składa się podatek od nieruchomości, koszty dojazdu celem usunięcia uszkodzeń i zabezpieczenia przed włamaniem, usługi rachunkowe, bankowe i komunalne oraz inne koszty (znaki sądowe, poświadczenia, materiały biurowe itp.). Powyższe wydatki pokrywane są w całości z majątku spółki, narasta zabezpieczone hipotecznie zadłużenie, obejmujące dług bieżący i rozliczenie kredytu inwestycyjnego udzielonego na zakup nieruchomości, przebudowę i wyposażenie.
Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 22 marca 2011 r. (k. 103) wezwał stronę skarżącą do dalszego uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie umów kredytowych lub innych dokumentów dotyczących zadłużenia spółki i przedłożenie dokumentacji finansowej dotyczącej bieżącej obsługi zadłużenia oraz udokumentowania wpłat na bieżącą działalność spółki. Po nadesłaniu odpowiedzi, referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 815/10 odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu dokonał analizy sytuacji materialnej strony skarżącej (obroty kont aktywnych za okres 01 stycznia 2010 r. – 31 grudnia 2010 r.), zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za 2010 rok podatkowy (strata w wysokości [...] zł.) i stwierdził, że skarżąca spółka nie prowadzi obecnie żadnej działalności i notuje straty z działalności wynikające ponoszonych kosztów (podróże służbowe, serwis samochodu, usługi rachunkowe i prawnicze, podatki, opłaty i zakupy art., biurowych).
Ujemny wynik rachunkowy działalności operacyjnej nie jest jednak tożsamy z brakiem środków na poniesienie kosztów postępowania. Opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej (czy brak tej opłacalności) nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości, jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawo do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, ponad funkcje przypisane kosztom sądowym, realizację prawa do sądu. Spółka nie prowadzi normalnej działalności gospodarczej a bieżąca działalność finansowana jest z kapitału zapasowego i umarzania jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych.
Strona skarżąca, wbrew wezwaniu, nie przedłożyła jednak dokumentów dotyczących zadłużenia spółki i dokumentacji finansowej dotyczącej bieżącej obsługi zadłużenia. Nie udokumentowała również wpłat na bieżącą działalność spółki, a brak tych dokumentów uniemożliwia rzetelną ocenę sytuacji finansowej strony skarżącej.
Od opisanego postanowienia, w zakreślonym terminie, strona skarżąca złożyła sprzeciw. Spółka wskazała, że wnosi o zredukowanie pomocy do wysokości ¾ kosztów i wydatków ponoszonych w sprawie. Spółka wskazała, że z dokumentacji opisującej zamierzenie inwestycyjne wynika, iż szkodliwe oddziaływanie radiacyjne obejmie 65% terenu spółki eliminując z eksploatacji. W praktyce oznacza to skutki podobne do wywłaszczenia, jednak bez rekompensaty. Wierzyciel przejął wszystkie środki jakie pozostały na koncie czy w jednostkach uczestnictwa. Spółka nie posiada żadnych możliwości płatniczych ani uzyskania kredytu.
Zarządzeniem z dnia 31 maja 2011 r. sąd wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy, poprzez przedłożenie umów kredytowych lub innych dokumentów dotyczących zadłużenia spółki i przedłożenie dokumentacji finansowej dotyczącej bieżącej obsługi zadłużenia oraz udokumentowania wpłat na bieżącą działalność spółki. Wezwanie doręczono stronie skarżącej w dniu 20 czerwca 2011 r. (k. 134). Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie może zostać uwzględniony.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd wskazuje, że wniosek został wniesiony skutecznie.
Intencją wnioskodawcy, zmodyfikowaną w sprzeciwie, jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i wydatków w wysokości ¾. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona jest przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Na skutek wskazanych przez stronę skarżącą dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, przy czym art. 255 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że wnioskodawca nie wykazał, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwania sądu do nadesłania dokumentów źródłowych. Co więcej, wymaganych uprzednio dokumentów nie nadesłano także przy sprzeciwie. Sąd podkreśla, że wnioskodawca miał realną możliwość wykonania nadesłania żądanych dokumentów, bowiem na przestrzeni toczącego się postępowania o przyznanie prawa pomocy do wnioskodawcy zostały wystosowane w sumie dwa wezwania o przedłożenie umów kredytowych i pozostałych dokumentów (jedno przez referendarza a drugie przez sąd). Nadto Sąd w zarządzeniu z dnia 31 maja 2011 r. celowo zakreślił długi, czternastodniowy termin na wykonanie zarządzenia, mając na względzie wiek wnioskodawcy.
Z tych względów należy podkreślić, że niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Koniecznych ustaleń faktycznych nie można poczynić na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 245 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
ja