Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego.
Odpis orzeczenia z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu dniu 25 listopada 2008 r. pod podany przez skarżącego adres (k. 38). Termin do jego zaskarżenia upłynął zatem dnia 29 grudnia 2008 r.
Ustanowiony w ramach pomocy prawnej adwokat T.G. złożył skargę kasacyjna dopiero 11 lutego 2009 r. W uzasadnieniu zaznaczył, że o wyznaczeniu go jako pełnomocnika dowiedział się dopiero w styczniu 2009 r., w związku z czym zachował termin do zaskarżenia wyroku. W ocenie autora skargi kasacyjnej termin do jej wniesienia, w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu, biegnie od dnia, w którym pełnomocnik powziął wiadomość o wyznaczeniu go przez właściwy organ samorządu zawodowego do reprezentowania oznaczonej osoby w konkretnej sprawie. Pełnomocnik skarżącego uznał także, że w takiej sytuacji nie ma potrzeby składania wniosku o przywrócenie terminu, skoro jego ustanowienie nastąpiło już po jego upływie. Na poparcie swojego stanowiska powołał postanowienie z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 253/05.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna została złożona z uchybieniem terminu i podlega odrzuceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest umocowany i obowiązany do dokonywania wstępnej kontroli skargi kasacyjnej, w szczególności w zakresie: zachowania terminu, dopuszczalności skargi kasacyjnej oraz wymagań formalnych (art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: P.p.s.a.).
Stosownie do art. 177 § 1 P.p.s.a skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przepis ten nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Wprawdzie art. 175 § 1 P.p.s.a. przewiduje przymus "adwokacko-radcowski", jednakże nie oznacza to, że ubieganie się o przyznanie pełnomocnika z urzędu ma wpływ na interpretację cytowanego art. 177 § 1 P.p.s.a. Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu jest możliwe wyłącznie, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem wstrzymania biegu terminów ustawowych.
Tak więc również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy nie może stanowić i nie stanowi podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jak błędnie sugeruje pełnomocnik skarżącego.
Należy zatem uznać, że złożenie dopiero dnia 11 lutego 2009 r. skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji, doręczonego stronie dnia 25 listopada 2008 r., niewątpliwie nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a.
Nie można się natomiast zgodzić z zawartym w skardze kasacyjnej stwierdzeniem, że termin do jej wniesienia - z uwagi na konieczność zapewnienia pełnomocnikowi w urzędu możliwości działania - należy liczyć od dnia jego ustanowienia. Pełnomocnik ustanowiony z urzędu jest takim samym pełnomocnikiem, jak pełnomocnik z wyboru. W przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jedyną odrębnością jest zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia kosztów z tym związanych. Nie można zakładać, że strona będzie w takim przypadku gorzej reprezentowana.
Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej i nadanie sprawie dalszego biegu byłoby możliwe jedynie w przypadku złożenia przez pełnomocnika, w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 P.p.s.a., wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i uwzględnienia tego wniosku przez Sąd. Niemniej jednak w tej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie został złożony.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela stanowiska zawartego w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 253/05, iż termin do złożenia skargi kasacyjnej powinien biec od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu powziął wiadomość o wyznaczeniu go przez właściwy organ samorządu zawodowego. Pogląd zawarty w uzasadnieniu tego orzeczenia jest odosobniony, a wyrażona w nim teza jest wysoce dyskusyjna w świetle przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu, za słuszne należy uznać stanowisko, zgodnie z którym wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (tak: postanowienie z dnia 9 grudnia 2008 r. sygn. akt I GZ 202/08, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. też: postanowienie z dnia 15 marca 2007 r. sygn. akt I FZ 59/07, postanowienie z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1444/06, postanowienie z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II OZ 1036/07).
Skoro skarga kasacyjna została złożona po upływie terminu, a pełnomocnik nie złożył wniosku o jego przywrócenie, Sąd - na podstawie art. 178 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia.
J. Stankowski