Uzasadnienie
W dniu [...] M. R. złożył do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. na urzędowym formularzu wniosek o dalsze przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału w sezonie grzewczym [...].
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. Zastępca Dyrektora ds. Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 104 oraz art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie w sprawie przyznania M.R. zasiłku stałego. Rozstrzygnięcie to organ oparł na ustaleniu, że zasiłek stały został już przyznany stronie na mocy decyzji z dnia [...] r. Nr [...] od dnia [...] r. z tytułu [...] stopnia niepełnosprawności.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją M.R. wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi pierwszej instancji niewykonanie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., uwzględniającego jego zażalenie na bezczynność organu pierwszej instancji w kwestii niezałatwienia wniosku z dnia [...] r. w sprawie zasiłku stałego. Powyższe polegało na przekroczeniu terminu do wydania decyzji oraz nie wskazaniu osób, które przyczyniły się do niezałatwienia sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji co do bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wniosku strony o dalsze przyznanie zasiłku stałego, którego przyczyną jest funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja z [...] r. Nr [...] przyznająca stronie prawo do tego świadczenia od [...] r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. R. nie zgodził się z wydanymi decyzjami. W jego ocenie bez złożenia ponownego wniosku o zasiłek stały bezspornie nie otrzymałby tego świadczenia. Powołał się przy tym na formularz wniosku o pomoc, z treści którego wynika, że po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego wydaje się decyzję o przyznaniu bądź odmowie przyznania świadczenia. Wywiad taki został przeprowadzony w dniu [...] r., zatem, zdaniem odwołującego, organ powinien był wydać decyzję o przyznaniu zasiłku stałego z wykazaniem jego wysokości oraz potrąceniach. Wskazał, że brak wydania decyzji uniemożliwia mu odwołanie się w sprawie dokonywanych z zasiłku potrąceń, z którymi się nie zgadza.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i przywołało argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego zarzucił skarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego oraz właściwej jego oceny, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Podniesiono, że organy przy ustaleniu stanu faktycznego pominęły decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...], która zmieniła wysokość zasiłku stałego (oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne) przyznając M.R., do odwołania, zasiłek stały w określonej wysokości od dnia [...] r., co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nieprawidłowo zatem, zdaniem pełnomocnika, organy wskazały na decyzję z dnia [...] r. przyznającą stronie zasiłek stały z dniem [...] r., umarzając na tej podstawie postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przyjdzie wskazać, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zm.). Ponadto wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.)
W rozpoznawanej sprawie organy wydały decyzje w oparciu o art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Postępowanie jest bezprzedmiotowe w przypadku wystąpienia przeszkód niepozwalających na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego. Może to nastąpić w szczególności wówczas, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne, gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, lub gdy żądanie takiej samej treści zostało już wniesione uprzednio, a sprawa została załatwiona decyzją.
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga zatem o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron. Wywiera inny skutek prawny, przyjmuje bowiem, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy i kończy zawisłość sprawy w danej instancji. Skutki decyzji umarzającej mają zatem charakter procesowy. Umorzenie postępowania nie stoi na przeszkodzie wszczęciu nowej sprawy, oczywiście jeśli na podstawie prawa będzie to możliwe.
Okoliczności rozstrzyganej sprawy wskazują na bezprzedmiotowość postępowania w zakresie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku stałego. W dacie wydania zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji brak było podstaw do orzekania w przedmiocie przyznania prawa do tego świadczenia. Jak słusznie wskazały organy, w obrocie prawnym funkcjonuje bowiem decyzja z dnia [...] r. Nr [...] przyznająca skarżącemu prawo do zasiłku stałego od [...] r. Przyznane wskazaną decyzją prawo do przedmiotowego świadczenia nie zostało ograniczone czasowo, a zatem tak długo jak w sprawie nie odpadnie chociażby jedna z przesłanek warunkujących przyznanie prawa do tego świadczenia określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm., obecnie obowiązuje tekst jednolity opublikowany w Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz.1362 ze zm.), nie wystąpi przypadek zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, świadczenia pielęgnacyjnego lub dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych (art. 37 ust. 4 tej ustawy), czy też nie nastąpi zmiana przepisów prawa w tym zakresie, stronie na mocy tej decyzji będzie to prawo przysługiwać.
W tej sytuacji nie było podstaw do ponownego orzekania w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku stałego skoro prawo do tego świadczenia zostało stronie już przyznane na mocy wskazanej wyżej decyzji, a nadto organ nie stwierdził, aby wystąpiła sytuacja, z którą ustawa wiąże skutek w postaci utraty prawa do przedmiotowego świadczenia. Zasadnie zatem organy uznały bezprzedmiotowość postępowania w sprawie z wniosku strony o dalsze przyznanie prawa do zasiłku stałego.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia decyzji z dnia [...] r. nr [...] przyznającej skarżącemu zasiłek stały od [...] r. w określonej wysokości przyjdzie zauważyć, że wysokość tego świadczenia nie jest ustalana raz w kwocie stałej. Wysokość zasiłku zależy bowiem od wysokości kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej bądź na osobę w rodzinie oraz od dochodu tej osoby bądź osoby w rodzinie (art. 37 ust. 2 powołanej wyżej ustawy). Wysokość zasiłku stałego może zatem ulec zmianie, jednakże w zakresie już przyznanego prawa do tego świadczenia. Z akt administracyjnych wynika, że wysokość przyznanego stronie skarżącej zasiłku stałego była zmieniana w związku ze zmianą wysokości ustawowego kryterium dochodowego (decyzja z dnia [...] r.). Z akt wynika także, że sprawa zmiany wysokości świadczenia od [...] r., wszczęta przez organ w związku ze zmianą sytuacji dochodowej strony (przyznanie dodatku mieszkaniowego), toczyła się ponownie na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2008 r. (sygn. akt IV SA/Gl 6/08) uchylającego decyzje wydane w tym zakresie.
Wskazaną decyzją z dnia [...] r. organ rozstrzygał więc w przedmiocie zmiany wysokości tego świadczenia od [...] r., do którego skarżący uzyskał już uprzednio prawo. Od tej decyzji, obejmującego również okres, złożenia wniosku o dalsze przyznanie świadczenia, skarżącemu przysługiwało prawo do jej zaskarżenia, z czego, jak wynika z akt sprawy, skarżący skorzystał. Należy zatem stwierdzić, że okoliczność wydania decyzji z dnia [...] r. o zmianie wysokości zasiłku stałego nie miała wpływu na wynik niniejszej sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, której przedmiotem było przyznanie prawa do tego świadczenia.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w sentencji wyroku, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.