Uzasadnienie
E. P., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 19 listopada 2024 r. o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlegała odrzuceniu.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Przedmiotowy zakres skargi na bezczynność organu administracji publicznej określony jest przez brzmienie art. 3 § 2 pkt 1–4 i 4a P.p.s.a. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności w nich wskazanych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2022 r. II OSK 2173/22, z 11 listopada 2021 III OSK 4188/21, z 12 listopada 2019 r. I OSK 2617/19, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 4778 § 2 pkt 4a) ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U z 2026 r., poz. 468, dalej: k.p.c.) do właściwości sądów rejonowych należą sprawy o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Natomiast w myśl art. 4779 § 4 k.p.c. jeżeli organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności nie wydał decyzji lub orzeczenia w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu.
Jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy lub niewydaniem orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzji przez ten zespół, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ lub zespół do wydania decyzji lub orzeczenia w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, albo orzeka co do istoty sprawy. Jednocześnie sąd stwierdza, czy niewydanie decyzji przez organ rentowy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa (art. 47714 § 3 k.p.c.).
Jak wynika z powyższych przepisów, postępowanie sądowe z zakresu ustalenia poziomu wsparcia należy do kognicji sądów powszechnych. Sądy administracyjne nie są władne orzekać w przedmiocie decyzji podejmowanych przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, co w konsekwencji wyklucza również dopuszczalność wnoszenia skarg na bezczynność organów w tej materii.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jako niepodlegająca kognicji sądu administracyjnego.