Uzasadnienie
Pismem z 3 lutego 2025 r. M. P. (dalej: Wnioskodawca lub Skarżący) wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr [...] z 8 kwietnia 2020 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie boisk przy Zespole Szkół (część działki nr [...], ark. 16 obr. [...]) przy ul. [...] (zwanej dalej: Decyzją ULICP).
Pismem z 16 kwietnia 2025 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Organ) "poinformowało" Skarżącego, że pismem z 13 lutego 2025 r. zwróciło się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] (zwanego dalej Burmistrzem) o nadesłanie akt postępowania, które wpłynęły do SKO 3 marca 2025 r. Wyjaśniło, że na podstawie art. 157 § 1 k.p.a. jest właściwe do stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez odpowiednie miejscowo organy jednostek samorządu terytorialnego. Podkreśliło, że stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych oraz że po zapoznaniu się z aktami postępowania uznało, iż nie ma podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji ULICP. Albowiem Burmistrz prawidłowo informował o wszczęciu postępowania w tej sprawie, a inwestycja zachowuje minimalne odległości od sąsiednich posesji.
Wnioskiem z 24 września 2025 r. Skarżący zwrócił się do Wojewody [...] (zwanego dalej: Wojewodą) o stwierdzenie nieważności Decyzji ULICP "w trybie nadzorczym" – wskazując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a jej realizacja odbiega od deklarowanego celu inwestycji.
Pismem z 29 września 2025 r. ([...]) Wojewoda przekazał SKO ww. wniosek według właściwości (data wpływu do Organu: 01.10.2025 r.).
Pismem z 22 października 2025 r.([...]) SKO zwróciło się do Wojewody o przekazanie oryginału wniosku wraz z kompletem akt sprawy.
Pismem z 24 października 2025 r. ([...]) Wojewoda przekazał Burmistrzowi ww. pismo SKO według właściwości.
W dniu 14 listopada 2025 r. Wnioskodawca przekazał do SKO "Uzupełnienie materiału dowodowego".
Pismem z 2 grudnia 2025 r. ([...]) Burmistrz przesłał do SKO akta sprawy wraz informacją, że Decyzja ULICP stała się ostateczna z dniem 8.6.2020 r. Jednocześnie przypomniał, że Wnioskodawca pismem z 3.2.2025 r. wystąpił do SKO o stwierdzenie nieważności tej decyzji, a Organ pismem z 16.4.2025 r. wskazał, że nie ma podstaw do wszczęcia postępowania w takiej sprawie. W konkluzji Burmistrz stwierdził, że nie zgadza się z zarzutami podniesionymi we wniosku o stwierdzenie nieważności Decyzji ULICP i wnosi o utrzymanie jej w mocy.
Pismem z 5 grudnia 2025 r. ([...]) SKO "wyjaśniło" Wnioskodawcy, że sprawa dotycząca wniosku o stwierdzenie nieważności Decyzji Lokalizacyjnej "została załatwiona" pismem z 16.4.2025 r., które zostało doręczone Wnioskodawcy 6 maja 2025 r. oraz że obecnie przed SKO nie toczy się żadna sprawa z wniosku Wnioskodawcy; całość akt sprawy I inst. została zwrócona Burmistrzowi.
W dniu 12 stycznia 2026 r. Skarżący zwrócił się do SKO o wyjaśnienie stanu sprawy i przedstawił żądanie formalnego jej rozstrzygnięcia – wskazanie, czy wniosek z 24.9.2025 r. został przyjęty do merytorycznego rozpoznania, a jeżeli nie – wydanie i doręczenie formalnego aktu procesowego kończącego sprawę w przewidzianej prawem formie, z uzasadnieniem i pouczeniem o środkach zaskarżenia.
Dnia 19 stycznia 2026 r. Skarżący wniósł ponaglenie dotyczące bezczynności SKO w sprawie wniosku z 24.9.2025. o stwierdzenie nieważności Decyzji ULICP.
Pismem z 17 marca 2026 r. Wnioskodawca wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność SKO w sprawie prowadzonej pod sygnaturą [...] dotyczącej wniosku z 24.9.2025 r. o stwierdzenie nieważności Decyzji ULICP – wnosząc o:
- 1. stwierdzenie, że SKO dopuściło się bezczynności w ww. sprawie;
- 2. zobowiązanie SKO do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od doręczenia Organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku poprzez wydanie i doręczenie Skarżącemu formalnego aktu procesowego w formie przewidzianej prawem, kończącego postępowanie wszczęte wnioskiem z 24.9.2025 r.;
- 3. stwierdzenie, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 4. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor – przedstawiwszy dotychczasowy przebieg postępowania – stwierdził, że otrzymane przezeń ww. pismo SKO z 5.12.2025 r. miało charakter wyłącznie wyjaśniający; nie było decyzją ani postanowieniem kończącym postępowanie, nie zawierało rozstrzygnięcia w formie przewidzianej prawem ani pouczenia o środku zaskarżenia i nie kończyło sprawy w sposób pozwalający na kontrolę instancyjną lub sądową. Skarżący podkreślił, że nie przesądza, jak powinna być treść rozstrzygnięcia SKO. "Organ mógł przyjąć, że z wniosek z dnia 24.09.2025 r. podlegał rozpoznaniu merytorycznemu, mógł też uznać, ze zachodzą przeszkody do prowadzenia postępowania. W każdym z tych wariantów miał jednak obowiązek wydać formalny akt procesowy w przewidzianej prawem formie. Samo pismo wyjaśniające z dnia 05.12.2025 r. nie mogło zastąpić takiego aktu". Uzasadniając zaś wniosek o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Skarżący zaznaczył, że od wniosku z 24.9.2025 r. upłynęło już wiele miesięcy, a Skarżący po piśmie z 5.12.2025 r. wprost wezwał Organ do wydania formalnego rozstrzygnięcia, a następnie wniósł ponaglenie. Mimo to Organ nadal nie zakończył sprawy w przewidzianej prawem formie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając w uzasadnieniu, że wniosek o stwierdzenie nieważności Decyzji ULICP Skarżący wniósł 4 lutego 2025 r. a rozpoznano go 16 kwietnia 2025 r. Po raz kolejny "sprawa tego wniosku zawisła przed Kolegium" 01 października 2025 r. a została zakończona 5.12.2025 r. W ocenie Organu, Skarżący "nie przyjmuje do wiadomości zakończenia sprawy z jego wniosku, uzupełniał materiał dowodowy w listopadzie 2025 r. oczekując rozstrzygnięcia wniosku". Zdaniem SKO nie zachodzi bezczynność, bowiem "sprawa została ostatecznie zakończona pismem z dnia 05 grudnia 2025 r." Organ zaznaczył przy tym, że zwłoka w przekazaniu akt organu odwoławczego oraz odpowiedzi na skargę wynikała z niezamierzonego błędu pracownika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm., w skrócie: "p.p.s.a.").
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych.
Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Nie jest w tej sprawie sporne, że skarga została poprzedzona ponagleniem z 19 stycznia 2026 r., dlatego Sąd mógł przystąpić do jej merytorycznego rozpoznania.
Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z 24 września 2025 r. o stwierdzenie nieważności Decyzji ULICP, tj. decyzji nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 8 kwietnia 2020 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przebudowy i rozbudowy boisk przy Zespole Szkół, ul. [...]. Wniosek ten, jak wynika z akt sprawy, wpłynął do SKO w dniu 01 października 2025 r.
Bezczynność została zdefiniowana przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; w skrócie: k.p.a.) jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zastosowanie przywołanej, kodeksowej definicji "bezczynności" rozciąga się także na przepisy p.p.s.a., co oznacza, że skarga na bezczynność organu jest skargą na "bezczynność" w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. (por.: uchwała NSA z 22.6.2020 r., II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79; M. Masternak, Czynności materialno-techniczne jako prawna forma działania administracji publicznej, Toruń 2018, s. 526).
Przywołany wcześniej art. 35 k.p.a. stanowi, że:
"§ 1. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
§ 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.
§ 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
§ 3a. Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania.
§ 4. Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a.
§ 5. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (...), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu."
Z kolei zgodnie z art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
Co szczególnie istotne w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Ponadto – o czym stanowi art. 123 § 1 i 2 k.p.a. – organ administracji publicznej w toku postępowania wydaje postanowienia, które jednak nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (zob. art. 61 § 1 i 3 k.p.a.). W przypadku, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 zd. pierwsze k.p.a.). Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 61a § 2 k.p.a.).
Powyższych reguł ogólnych nie modyfikują, lecz w istocie je potwierdzają, regulacje szczególne dotyczące postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie bowiem z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei w myśl art. 158 § 1 k.p.a. rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się.
Z całokształtu przywołanych unormowań jasno wynika, że, co do zasady, organ administracji publicznej winien załatwić sprawę z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w terminie miesiąca od dnia doręczenia żądania organowi – w formie decyzji administracyjnej. W zależności od okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, w treści takiej decyzji stwierdza się nieważność zaskarżonej decyzji albo odmawia stwierdzenia jej nieważności. Ewentualnie, jeśli przepis szczególny tak stanowi – a takim przepisem jest np. art. 53 ust. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r. poz. 638, z późn. zm.; w skrócie u.p.z.p.) w brzmieniu: "Nie stwierdza się nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 12 miesięcy. Art. 158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio" – konieczne może okazać się stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.
Jedynie wyjątkowo – w sytuacjach określonych w art. 61a § 1 k.p.a. – organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postanowienie w tym przedmiocie powinno zapaść, gdy – jak wynika z ww. przepisu – (i) żądanie stwierdzenia nieważności zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub (ii) z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Od razu należy jednak wskazać, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych:
ad (i) wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania powinno ograniczać się do sytuacji, w której żądanie takie zostało zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, przy czym stwierdzenie tej okoliczności powinno być na tyle proste, że nie powinno wymagać prowadzenia postępowania wyjaśniającego lub złożonego procesu wykładni przepisów prawa materialnego. Odmowa wszczęcia postępowania powinna być więc ograniczona do przypadków, gdy brak przymiotu strony wynika z samego podania wnioskodawcy bądź gdy ustalenie tego może być dokonane w drodze prostych czynności wyjaśniających organu administracji (por. wyroki NSA z: 18.1.2021 r., I OSK 2035/20; z 24.1.2017 r., II OSK 1060/15; z 11.6.2026 r., II GSK 978/23; o ile inaczej nie zastrzeżono, orzeczenia NSA i WSA przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, ze strony internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Natomiast w sytuacji, gdy brak przymiotu strony u wnoszącego żądanie nie jest oczywisty – zwłaszcza w sytuacji, gdy wnioskodawca powołuje się na własny interes prawny i okoliczności mogące w sposób prawdopodobny legitymować go do udziału w sprawie (tu: fakt, że działka Skarżącego prawdopodobnie znajduje się w sąsiedztwie inwestycji, która na nią negatywnie oddziałuje) – wówczas aktualizuje się reguła, w myśl której tylko we wszczętym już postępowaniu administracyjnym organ może dokonać oceny w zakresie prawa materialnego odnoszącego się do interesu podmiotu wnoszącego żądanie. Załatwienie takiego żądania może nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego okaże się, że wniosek pochodzi od podmiotu niemającego legitymacji procesowej do jego złożenia (por. wyrok NSA z 8.10.2014 r., II OSK 745/13, i tam przywołane dalsze orzecznictwo sądowe);
ad (ii) podobnie odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy na pierwszy rzut oka można stwierdzić brak podstaw do prowadzenia postępowania. Przeszkoda wszczęcia postępowania musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie musi wynikać z treści wniosku, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie. Organ nie może zatem gromadzić dowodów i ustalać stanu faktycznego sprawy bez formalnego wszczęcia postępowania, a następnie – po stwierdzeniu, że brak podstaw do prowadzenia postępowania – wydać postanowienie o odmowie jego wszczęcia "z innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. (por.: wyrok NSA z 29.1.2025 r., I OSK 440/23, i powołane tam orzecznictwo oraz wypowiedzi doktryny; wyrok z 25.1.2024 r., II GSK 1210/23).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy, nie sposób uznać, by pismo SKO z 5.12.2025 r. "wyjaśniające" Skarżącemu, że sprawa została "załatwiona w dniu 16 kwietnia 2025r. pismem Kolegium nr [...]", stanowiło właściwy, pod względem formalnym, sposób załatwienia wniosku Skarżącego z 24.9.2025 r.
Skwitowanie wniosku ("żądania") wszczęcia postępowania administracyjnego "zwykłym" pismem (o charakterze informacyjnym) jest dopuszczalne jedynie w odniesieniu do postępowań, które podlegają wszczęciu wyłącznie w trybie "z urzędu" (por. np. uchwała z 8.9.2025 r., II OPS 2/25, ONSAiWSA 2025, nr 6, poz.
- 80) – a, jak to już wyżej wyjaśniono, niewątpliwie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (tu: Decyzji ULICP) do takiej kategorii postępowań się nie zalicza.
Wypada jeszcze dodać, że ustawodawca – odmiennie od rozwiązania przyjętego przy wznowieniu postępowania (zob. art. 149 § 1 k.p.a.) – nie przewidział wydawania postanowienia w sprawie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Trzeba więc uznać, że datą wszczęcia na wniosek strony postępowania w tym przedmiocie jest zasadniczo dzień doręczenia żądania organowi. Ponadto w doktrynie i orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że nie można odmówić wszczęcia postępowania z tego powodu, że, zdaniem organu, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. O tym fakcie organ może orzec dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (por.: W. Chróścielewski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. W. Chróścielewskiego i A. Krawczyk, Warszawa 2025, uw. 4 do art. 157; wyrok NSA z 20.12.1994 r., I SA 1143/93, ONSA 1995, nr 3, poz. 145).
Wszystko to prowadzi do wniosku, że – wbrew odmiennemu stanowisku SKO – sprawa z wniosku Skarżącego z 24.9.2025 r. nie została przez Organ załatwiona w przewidzianej prawem formie w zakreślonym przez ustawodawcę terminie miesiąca (ani nawet dwóch miesięcy, o ile uznać rozpoznanie i rozstrzygnięcie ww. wniosku za "sprawę szczególnie skomplikowaną" w rozumieniu art. 35 § 3 k.p.a.) od dnia doręczenia żądania Organowi, tj. od 1.10.2025 r.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Organ do załatwienia wniosku Skarżącego z 24.9.2025 r. o stwierdzenie nieważności Decyzji ULICP – w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem (pkt 1 sentencji wyroku).
Konsekwentnie – stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – Sąd stwierdził, że Organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności (pkt 2 sentencji wyroku).
Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku).
W tym przypadku Sąd wziął pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu ww. przepisu pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21.6.2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawnym i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne.
Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe" (nie-rażące). Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27.3.2013 r., II OSK 468/13; a także wyroki WSA: z 10.4.2014 r., II SAB/Wr 14/14; z 11.10.2013 r., II SAB/Po 69/13; z 11.3.2015 r., IV SAB/Po 19/15).
W niniejszej sprawie taka sytuacja, zdaniem Sądu, wystąpiła.
Oceniając bowiem sprawę całościowo – Organ nie załatwił należycie nie tylko wniosku Skarżącego z 24.9.2025 r. (i to pomimo upływu kilku miesięcy, co podkreślał Skarżący, a blisko 2 miesięcy, licząc tylko od wniesienia ponaglenia do złożenia skargi), ale także jego wcześniejszego wniosku w tym samym przedmiocie – z 3.2.2025 r. –wciąż zwykłymi pismami jedynie "informując" bądź "wyjaśniając" Skarżącemu brak podstaw do wszczęcia postępowania i ignorując zasadne wnioski Skarżącego o wydanie formalnego rozstrzygnięcia w tej sprawie wraz z pouczeniem o środkach zaskarżenia. SKO zignorowało ponaglenie Skarżącego, a zarazem oczywiście błędnie zarzuciło mu "brak przyjęcia do wiadomości" załatwienia wniosku.
Dodatkowo sama odpowiedź SKO na skargę, wniesioną 17.3.2026 r., została sporządzona przez Organ już po upływie ustawowego, 30-dniowego terminu do jej przekazania Sądowi – gdyż dopiero 27.4.2026 r. – co zresztą sam Organ przyznał w rzeczonej odpowiedzi.
O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi, w wysokości 100 zł.
Rozpoznając i rozstrzygając ponownie – tym razem prawidłowo – wniosek Skarżącego o stwierdzenie nieważności Decyzji ULICP, Organ zobowiązany będzie w pierwszej kolejności do ustalenia, czy Skarżący w sposób oczywisty (tj. widoczny już na pierwszy rzut oka, bez potrzeby podejmowania jakichkolwiek czynności wyjaśniających) nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji ULICP lub czy postępowanie w tej sprawie z innych uzasadnionych przyczyn, w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a., nie może być wszczęte. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na tak postawione pytanie, Organ odmówi wszczęcia żądanego postępowania nieważnościowego, na podstawie ww. przepisu. W razie zaś odpowiedzi negatywnej – ustali krąg stron tego postępowania i powiadomi je o jego wszczęciu, a następnie wyjaśni, czy Skarżący ma interes prawny legitymujący go do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji ULICP (pomocne, choć nieprzesądzające znaczenie, może mieć w takim przypadku ustalenie, czy był on stroną postępowania zwykłego zakończonego wydaniem ww. decyzji).
W przypadku uznania, że Skarżący ma ww. interes prawny, Organ przeprowadzi merytoryczną weryfikację Decyzji ULICP przez pryzmat wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 24.6.2020 r., I GSK 290/20), a następnie wyda właściwe rozstrzygnięcie (pamiętając, w miarę potrzeby, o dyspozycji art. 53 ust. 7 u.p.z.p.). W razie zaś odpowiedzi negatywnej, a więc w przypadku uznania, że Skarżący nie ma ww. interesu, SKO umorzy postępowanie nieważnościowe jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.