Uzasadnienie
14 maja 2026 r. G.B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że wnioskodawczyni działając samodzielnie 6 marca 2025 r. złożyła w Wojewódzkim Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. 12 maja 2025 r. do organu nadane zostało pismo informujące o wstąpieniu do sprawy pełnomocnika wraz z odpisem pełnomocnictwa, które zostało doręczone do 20 sierpnia 2025r.
14 listopada 2025r. strona wniosła ponaglenie na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w związku z niewyznaczeniem terminu ustalenia poziomu potrzeby wsparcia i niewydania decyzji w terminie.
Skarżąca podkreśliła, że organ od momentu otrzymania wniosku, mimo upływu ponad 14 miesięcy, nie podjął żadnych działań w sprawie, w związku z czym doszło do naruszenia trzymiesięcznego terminu wynikającego z art. 6b⁴ ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 913 ze zm.). Nie został również wyznaczony termin załatwienia sprawy, zatem należy stwierdzić, iż organ pozostaje w stanie bezczynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego lub o oddalenie skargi w całości w związku z merytorycznym załatwieniem sprawy.
Wyjaśnił, że nie dotrzymał ustawowego terminu załatwienia sprawy, ale zawiadomił o tym stronę. 7 sierpnia 2025 r. wystosowane zostało bowiem do wnioskodawczyni zawiadomienie o niedotrzymaniu terminu załatwienia sprawy, w którym organ poinformował o przyczynie zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2025 r. i pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Organ wskazał nadto, że w sprawie skarżącej w wyniku błędu osoby dokonującej analizy wniosku, pomimo doręczonego pełnomocnictwa do reprezentowania strony, wszystkie zawiadomienia zostały przekazywane do strony, a nie do jej pełnomocnika. Sprawa skarżącej została rozpoznana 18 października 2025 r. podczas posiedzenia składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia w miejscu stałego pobytu skarżącej, w wyniku czego 30 października 2025 r. wydana została decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia z określoną wartością 99 punktów. Decyzja ta nie została doręczona pełnomocnikowi strony lecz stronie na jej adres domowy. 24 listopada 2025 r. przesyłkę odebrał dorosły domownik. Z analizy sytemu informatycznego EKSMON (Elektroniczny Krajowy System Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności) wynika, że w oparciu o powyższą decyzję skarżąca złożyła wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznicach o wypłatę świadczenia wspierającego, co potwierdza, że wywołała ona zamierzone skutki prawne. Wadliwość doręczenia nie wywołała więc dla samej strony negatywnych skutków prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi enumeratywnie wymieniona w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej p.p.s.a.
Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1); wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2); gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3); jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4); jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5); jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a); jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6).
W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Bezczynność organu zdefiniowana została w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej przedmiotem kontroli sądu nie jest określony akt lub czynność, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zatem skarga na bezczynność skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie została załatwiona. Podkreślić także należy, że ocena wystąpienia stanu bezczynności organu administracji dokonywana jest przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności faktyczne należy wskazać, że w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 roku, sygn. akt II OPS 5/19 (opublik. ONSAiWSA z 2020 r., Nr 5, poz.
79) NSA wyraził pogląd, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Jak zaznaczył NSA w uzasadnieniu powołanej uchwały, zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, (...), jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności (...). Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Z kolei, w uchwale składu siedmiu sędziów z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 (opublik. ONSAiWSA z 2022 r., Nr 3, poz.
34) NSA usunął wątpliwości interpretacyjne związane z dopuszczalnością uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej wniesionej po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzonej ponagleniem złożonym w jego toku, stwierdzając, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności i przewlekłości. Użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności i przewlekłości, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności i przewlekłości aż do załatwienia sprawy, której bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, str. 326).
W niniejszej sprawie skarga na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi została wniesiona do sądu, za pośrednictwem organu 14 maja 2026 roku. Jak wynika natomiast z akt administracyjnych sprawy, 30 października 2025 roku Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi wydał decyzję nr 10/001237/2025/1 w sprawie objętej wniesioną skargą, tj. ustalił skarżącej poziom potrzeby wsparcia na 99 punktów. W oparciu o powyższą decyzję strona wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wypłatę świadczenia wspierającego. W tej sytuacji, mając na uwadze stanowisko wyrażone w cytowanych uchwałach NSA, skarga na bezczynność organu wniesiona po wydaniu decyzji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Należy również podkreślić, w kontekście argumentacji skargi i odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ, że kluczowe znaczenie w aspekcie cytowanych powyżej uchwał NSA dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania, przez co należy rozumieć wydanie decyzji. Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jak stanowi art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzja powinna zawierać, m.in. datę jej wydania. Datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane przez prawo składniki. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że nie powinno się przy tym utożsamiać daty wydania decyzji z datą jej doręczenia (por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 382/07; LEX nr 1012455; a także: M. Dyl (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz, Warszawa 2017 r., str. 798). Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej (będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej zgodnie z art. 268a k.p.a.). Należy podkreślić, że czynność doręczenia stronie decyzji nie stanowi załatwienia sprawy administracyjnej - ani nie przyznaje, ani nie stwierdza, ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia (por. postanowienie NSA z 10 lutego 2015 roku, sygn. akt II OSK 171/15 LEX nr 1650945).
Zaznaczyć w tym miejscu również trzeba, że z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2020 roku, sygn. akt I GSK 234/18 LEX nr 3019856). Data doręczenia decyzji stronie postępowania nie decyduje bowiem o wydaniu (istnieniu) tej decyzji, ale rozstrzyga w związku z treścią art. 110 § 1 k.p.a. o momencie związania treścią decyzji organu, który ją wydał.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że 14 maja 2026 roku czyli w dacie złożenia skargi na bezczynność decyzja organu została już wydana, chociaż nie została prawidłowo doręczona. Oznacza to, że w kontrolowanej sprawie nie tylko w dacie wniesienia skargi, ale już w momencie składania przez stronę ponaglenia nie istniał stan bezczynności, który podlegałby ocenie sądu administracyjnego.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę, jako niedopuszczalną.
ec