Uzasadnienie
A. S. (dalej skarżący) wniósł skargę na bezczynność Starosty Tarnowskiego w przedmiocie sprawy GGK-II.6620.10.52.2024.MM odnośnie aktualizacji granic działek o numerach: [...], [...], [...] położonych w W. i uwidocznienie zmian na mapie ewidencyjnej. Wskazał na naruszenie art. 154 ppsa poprzez brak jego zastosowania i niewydanie decyzji w przedmiocie aktualizacji granic działek o numerach: [...], [...], [...] położonych w W. i uwidocznienie zmian na mapie ewidencyjnej wobec treści prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 21.01.2026 r., nakazującego wydanie rozstrzygnięcia w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt, które to nastąpiło w dacie 15 kwietnia 2026 roku. Skarżący przedłożył pismo- ponaglenie skierowane do Starosty Tarnowskiego z dnia 12 maja 2026 roku wraz z prezentatą organu na okoliczność ponaglenia organu do wydania rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego wniósł o: - stwierdzenie, że Starosta Tarnowski dopuścił się bezczynności w zakresie prowadzenia postępowania, - stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - wymierzenie grzywny Staroście Tarnowskiemu, - przyznanie do Starosty Tarnowskiego pieniężnej stosownie do art. 154 § 7 ppsa, zobowiązanie Starosty Tarnowskiego do wydania decyzji w terminie 14 dnia od daty otrzymania prawomocnego wyroku oraz akt sprawy, - zasądzenie od Starosty Tarnowskiego na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalanie. W uzasadnieniu wyjaśnił m.in., że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21.01.2026r., - w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Starosty Tarnowskiego w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, stwierdził, że Starosta Tarnowski dopuścił się bezczynności w przedmiocie postępowania dotyczącego aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oraz, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zobowiązał Starostę Tarnowskiego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt organowi.
Jednocześnie WSA w Krakowie wyraził pogląd, że Starosta zasadnie przyjął, że stronami postępowania są nie tylko aktualni właściciele działek wymienionych we wniosku skarżącego, ale również są to każdocześni właściciele działek o numerach [...] i [...] - to są właściciele działek położonych przy granicy, która zgodnie z wnioskiem, miała zostać wytyczona na nowo na skutek aktualizacji. Albowiem każda zmiana danych opisujących granicę automatycznie pociąga za sobą zmianę wspólnych (należących do sąsiadujących działek) punktów granicznych. W związku z powyższym, pismem z dnia 28.01.2026r., zawiadomiono strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 20.03.2026r. Ze względu natomiast na przedłużające się postępowanie w przedmiocie wyznaczenia kuratora spadku w Sądzie Rejonowym w Tarnowie dla Pana S. K. oraz faktem, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie zwrócił akt sprawy - pismem z dnia 13.03.2026r., wystosowano kolejne, a zarazem ostatnie zawiadomienie o wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 30.06.2026r.
W toku prowadzonego postępowania, Sąd Rejonowy w Tarnowie, Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 26.03.2026r., sygn. Akt [...] po rozpoznaniu na rozprawie sprawy z wniosku Starosty Powiatu Tarnowskiego - o ustanowienie kuratora spadku po S. K., postanowił umorzyć postępowanie, z uwagi na fakt, iż w dniu 24.03.2026r., wpłynął wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po S. K. Jednocześnie wniosek o ustanowienie kuratora spadku został wycofany. Pismem z dnia 27.04.2026r., Sąd Rejonowy w Tarnowie, I Wydział Cywilny przesłał do tut. urzędu odpis prawomocnego postanowienia - o stwierdzenie nabycia spadku po S. K., celem aktualizacji danych ewidencyjnych.
W związku z powyższym zawiadomieniem z dnia z dnia 06.05.2026r., znak: GGKI.6620.10.52.2024.MM wszystkie strony postępowania zostały poinformowane o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, przedstawienia dokumentów i innych dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
A. S., dnia 12.05.2026r., złożył kolejne pismo tj. ponaglenie o wykonanie wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2026roku, w którym wskazał termin zakończenia sprawy najpóźniej na dzień 20 maja 2026r. - żądając uwidocznienia zmian na mapie ewidencyjnej stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowie Wydział I Cywilny, dnia 26 lutego 1990 roku, o sygn, [...], nie przedkładając przy tym żadnej dodatkowej dokumentacji mogącej mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
Zważywszy na powyższe organ pozostaje na stanowisku, iż nie dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy a w związku z tym nie doszło do naruszenia art. 35 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. Zważyć należy, że termin wskazany wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2026 r, nie mógł zostać dotrzymany z uwagi na obiektywne przeszkody uniemożliwiające wydanie decyzji administracyjnej a to potrzebę ustaleniu kręgu spadkobierców po S. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 21.01.2026 r., sygn. akt I SAB/Kr 110/25 126/24 zobowiązał Starostę Tarnowskiego do załatwienia sprawy (z wniosku skarżącego aktualizację granic działek) w terminie 30 dni od zwrotu akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy został doręczony organowi 15.04.2026 r. Termin na załatwienie sprawy upłynął więc 15.05.2026 r.
Organ wydał decyzję 2.06.2026 r. o odmowie aktualizacji danych w operacie ewidencji gruntów i budynków (...). (k. 389 i n.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak stanowi art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na między innymi, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. Podstawę prawną do oceny wniesionej skargi stanowi art. 154 § 1 p.p.s.a. w następującym brzmieniu: w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Zgodnie z normą z art. 154 § 2 Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 3 powołanego wyżej przepisu stanowi się, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Nadto z mocy § 6 grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z kolei art. 154 § 7 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość, w razie uwzględnienia skargi, przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, w wysokości do połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przedmiotem kontroli Sądu jest kwestia wykonania wyroku WSA w Krakowie z 21.01.2026 r., III SAB/Kr 110/25, którym to wyrokiem: I. stwierdzono, że Starosta Tarnowski dopuścił się bezczynności w przedmiocie postępowania dotyczącego aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków; II. stwierdzono, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązano Starostę Tarnowskiego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt organowi; IV. oddalono wniosek o wymierzenie Staroście Tarnowskiemu grzywny; V. zasądzono od Starosty Tarnowskiego na rzecz skarżącego A. S. 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W wyniku rozpoznania skargi stwierdzono, że jest ona uzasadniona.
Podstawę prawną jej wniesienia stanowił art. 154 § 1 P.p.s.a., stosownie do którego "w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny".
W rozpoznawanej sprawie wymóg formalny uprzedniego pisemnego wezwania do wykonania wyroku został spełniony, bowiem skarżący przed wniesieniem 25.05.2026 r. skargi, pismem z 12.05.2026 r. wezwał Starostę do wykonania orzeczenia.
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30 maja 2001 r. II SA 2015/00). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie - bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania - nie zostało wydane, bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku o jakim mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a. ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24 maja 2017 r. III SA/Łd 278/17).
W wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. Ustalając fakt przekroczenia terminu należy mieć przy tym na uwadze, że zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Rozpatrzenie przez Starostę wniosku skarżącego z 6.12.2024 r. nastąpiło decyzją z 2.06.2026 r., w której orzeczono o odmowie aktualizacji danych w operacie ewidencji gruntów i budynków (...).
Zdaniem Sądu, w kontekście powyższego nie ulega wątpliwości, że Starosta Tarnowski dopuścił się bezczynności w wykonaniu ww. wyroku WSA w Krakowie, co czyniło wniesioną skargę zasadną. Rozstrzygnięcie Sądu wyrażone w pkt I tego wyroku wiązało bowiem ten organ, przez co był on zobowiązany do dotrzymania terminu 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, co miało miejsce 15.04.2026 r.
Uwzględniając skargę na bezczynność w wykonaniu wyroku, Sąd w związku z regulacją art. 154 § 2 P.p.s.a. zobowiązany jest zająć stanowisko co do ewentualnej kwalifikacji tej bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań, czy zaniechań organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Chodzi tutaj o wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, jakim jak oczywiście lekceważący stosunek organu do złożonego wniosku strony, duże natężenie braku woli organu w załatwieniu wniosku, działanie organu wbrew określonym standardom, bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki (por. m.in. wyrok WSA w Szczecinie z 2 kwietnia 2025 r. I SA/Sz 564/24).
Stwierdzona przez Sąd bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ decyzją wydaną 2.06.2026 r., a więc raptem tylko 20 dni po otrzymaniu wezwania skarżącego, wykonał wyrok z 21.01.2026 r. i rozpatrzył wniosek skarżącego, przez co stan bezczynności ustał (pkt III wyroku).
W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy należało orzec grzywnę w wysokości 100 zł (pkt II sentencji wyroku). Taka kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna do okoliczności sprawy.
W przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania organu do wykonania wyroku orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku)
W pkt V wyroku Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie od tego organu sumy pieniężnej (art. 154 § 7 P.p.s.a.), uznając, że okres bezczynności organu w wykonaniu wyroku nie był nadmierny i nie ma potrzeby jego dodatkowego sankcjonowania.
O należnych skarżącemu kosztach postępowania (obejmujących opłacony od skargi wpis w kwocie 100 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.