Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 8 października 2026 r., sygn. akt III SAB/Kr 150/26

Uzasadnienie

1. G. T.i (dalej: "skarżący") pismem z 29.04.2026 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w Nowym Sączu w przedmiocie przekazania odwołania skarżącego z dnia 24.11.2025 r. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 14.11.2025 r. została mu doręczony "władczy akt administracyjny" w postaci karty mobilizacyjnej z dnia 07.11.2025 r., od którego w dniu 24.11.2025 r. złożył odwołanie. Podkreślił, że organ I instancji nadal, ani nie przekazał odwołania do organu II instancji, ani także nie podjął żadnej innej czynności przewidzianej prawem.

2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, że z przepisów ustawy o obronie Ojczyzny, jak też z przepisów rozporządzenia w sprawie przydziałów mobilizacyjnych i pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych nie wynika, aby nadanie lub uchylenie przydziału mobilizacyjnego następowało w drodze decyzji administracyjnej. Akcentował, że karta mobilizacyjna nie ma charakteru decyzji administracyjnej i nie przysługuje od niej odwołanie. Skoro zatem organ nie wydał decyzji w stosunku do skarżącego, to brak jest tym samym możliwości wniesienia odwołania i podnoszenia zarzutu w zakresie bezczynności w przekazaniu takiego odwołania.

Niezależnie od powyższego podał, że 27.04.2026 r. (tj. przed wniesieniem niniejszej skargi) przekazał powyższe pismo ("odwołanie") skarżącego do organu II instancji, wobec którego - Szef Wydziału Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie postanowieniem z 12.05.2026 r. - wydał postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności tego odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

1. 3. Merytoryczne rozpoznanie skargi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest poprzedzone badaniem, czy skarga w ogóle jest dopuszczalna.
2. 4. Zakres kognicji sądów administracyjnych został określony w art. 3 § 2 pkt 1 – 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz.143, – dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
3. 1) decyzje administracyjne;
4. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty;
5. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
6. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
6. 5. Podkreślenia wymaga, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a.

Z kolei z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, organ pozostaje w zwłoce (zob. postanowienie WSA w Krakowie z 21.03. 2023 r., sygn. akt II SAB/Kr 25/23).

6.1. Jak już wyżej wskazano, skarżący zarzucał organowi bezczynność w zakresie braku przekazania odwołania, które wywiódł od karty mobilizacyjnej. Z uwagi na tak określony przedmiot skargi, analizie poddać należało adekwatne przepisy, celem ustalenia charakteru prawnego wskazanej karty.

6.2. Zauważyć więc trzeba, że art. 2 pkt 29 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2025 r. poz. 825, dalej "ustawa") stanowi, iż przydział mobilizacyjny - to imienne wyznaczenie żołnierza zawodowego, osoby będącej w rezerwie, na stanowisko służbowe określone etatem czasu wojennego, zgodnie z wymaganiami kwalifikacyjnymi oraz predyspozycjami określonymi dla tego stanowiska.

Jak zaś stanowi art. 531 ust. 1 ustawy, żołnierzy rezerwy, których w pierwszej kolejności przewiduje się powołać do służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, przeznacza się do tej służby przez nadanie w czasie pokoju przydziału mobilizacyjnego na stanowiska służbowe lub do pełnienia funkcji wojskowych, które są określone w etacie jednostki wojskowej i występują w czasie wojny. Przydziały mobilizacyjne oraz pracownicze przydziały mobilizacyjne nadaje oraz uchyla szef wojskowego centrum rekrutacji, działając w porozumieniu z dowódcą jednostki wojskowej, a w przypadku stanowisk określonych w etacie komórek organizacyjnych, w porozumieniu z Dyrektorem Generalnym urzędu obsługującego Ministra Obrony Narodowej (art. 531 ust. 8).

Wedle art. 531 ust. 9 ustawy, nadanie przydziału mobilizacyjnego oraz pracowniczego przydziału mobilizacyjnego następuje w formie karty mobilizacyjnej. Osoba, której nadano przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, jest obowiązana przyjąć kartę mobilizacyjną.

Z kolei art. 531 ust. 10 ustawy stanowi, że w karcie mobilizacyjnej określa się co najmniej datę jej wydania, organ wydający, dane osobowe żołnierza rezerwy, pracownika lub innej osoby niebędącej pracownikiem, w tym stopień wojskowy, imię i nazwisko, dane jednostki wojskowej albo komórki organizacyjnej, w tym nazwę, adres, numer mobilizacyjny, pododdział, przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, a także termin i miejsce stawienia się do jednostki wojskowej albo komórki organizacyjnej, pouczenie o skutkach uchylania się odpowiednio od obowiązku służby wojskowej lub pracy, sposób postępowania w przypadku utraty karty oraz w przypadku niemożliwości stawienia się w miejscu określonym w tej karcie, a także wykaz przedmiotów użytku osobistego, które żołnierz rezerwy, pracownik lub inna osoba niebędąca pracownikiem powinna zabrać ze sobą, stawiając się do jednostki wojskowej albo komórki organizacyjnej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

W § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22.05.2024 r. w sprawie przydziałów mobilizacyjnych i pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 823) wskazano, katalog przesłanek warunkujących uchylenie przydziału mobilizacyjnego. Z kolei w § 13 ust. 2 tego rozporządzenia wskazano, że szef wojskowego centrum rekrutacji, działając w porozumieniu z dowódcą jednostki wojskowej albo kierownikiem komórki organizacyjnej, a w przypadku stanowisk określonych w etacie komórek organizacyjnych w porozumieniu z Dyrektorem Generalnym urzędu obsługującego Ministra Obrony Narodowej, na jego wniosek albo wniosek żołnierza rezerwy może w uzasadnionych przypadkach uchylić przydział mobilizacyjny, jeżeli nie ma to negatywnego wpływu na zapewnienie mobilizacyjnego uzupełnienia jednostki wojskowej.

1. 7.1. Analiza przywołanych wyżej regulacji prawnych nie dostarcza podstaw do przyjęcia, że nadawanie przydziału mobilizacyjnego żołnierzom rezerwy następować ma w formie decyzji administracyjnej, a w szczególności, by decyzję administracyjną stanowiła karta mobilizacyjna. Stanowisko takie wyrażane jest także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 20.01.2026 r., sygn. akt III OSK 2404/25, wyrok WSA w Warszawie z 14.03.2024 r., sygn. akt II SA/Wa 106/24), gdzie podnosi się, że brak jest przepisów powszechnie obowiązującego prawa, które przyznawałyby organom kompetencję do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie nadawania, bądź uchylania przydziałów mobilizacyjnych.

1. 7.2. Przyjęta kwalifikacja prawna ma doniosłe znaczenie z perspektywy oceny dopuszczalności skargi zarzucającej bezczynność obejmującą nieprzekazanie odwołania od karty mobilizacyjnej.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 133 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie. Orzecznictwo sądów administracyjnych opowiedziało się za stanowiskiem, że bezczynność organu I instancji polegająca na niewykonaniu obowiązku, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 133 k.p.a. - jest zaskarżalna do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. (wyrok NSA z 25.01. 2019 r., sygn. akt I OSK 3468/18). O ile zatem, co do zasady dopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie nieprzekazania odwołania wraz z aktami sprawy organowi wyższej instancji, to w okolicznościach niniejszej sprawy skarga na zarzucaną organowi bezczynność nie była dopuszczalna i podlegała odrzuceniu. Skoro bowiem karta mobilizacyjna nie stanowi decyzji administracyjnej (por. pkt 7.1.), to siłą rzeczy nie przysługiwało od niej odwołanie – które wedle art. 127 § 1 k.p.a. – przysługuje od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Brak możliwości skutecznego wniesienia odwołania od karty mobilizacyjnej, wykluczało dopuszczalność skargi na bezczynność obejmującej nieprzekazanie takiego "odwołania".

Na marginesie należy wskazać, że NSA w przywołanym wyżej wyroku z 20.01.2026 r. (sygn. akt III OSK 2404/25) podkreślał, że "nadawanie przydziału mobilizacyjnego lub uchylenie przydziału mobilizacyjnego na podstawie art. 531 ustawy o obronie Ojczyzny nie przybiera formy decyzji, postanowienia lub też innego aktu czy czynności, która mieściłaby się w katalogu określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a., a w konsekwencji jest poza zakresem kognicji sądu administracyjnego."

1. 8. Reasumując należy stwierdzić, że pismo skarżącego z 24.11.2025 r., w świetle przywołanych regulacji prawnych i ich wykładni, nie miało kwalifikacji, jaką nadał mu skarżący, tj. nie stanowiło odwołania. Następstwem powyższego jest wykluczenie uznania za dopuszczalną skargi wniesionej na bezczynność organu w zakresie nieprzekazania odwołania od takiej karty. Mając powyższe na uwadze skarga wywiedziona w powyższym przedmiocie, podlegała odrzuceniu. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
2. 9. O zwrocie skarżącemu uiszczonego od skargi wpisu, Sąd orzekł na zasadzie art. 232 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten mówi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.