Uzasadnienie
W dniu 20 marca 2015 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o przyznanie adwokata z T. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną G. Ś. oraz trójką dzieci: M. ur. 1996 r., J. ur. 2000 r. i M. ur. 1997 r. Rodzina utrzymuje się z pomocy społecznej, przy czym wysokość miesięcznych dochodów została określona na 0 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi.
Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2015 r. oddalił wniosek skarżącego.
Z. Ś. wniósł skutecznie sprzeciw od ww. postanowienia.
Z. Ś. został wezwany w trybie przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy o uzupełnienie w terminie do 7 dni od odbioru wezwania wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- – udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny skarżącego przez nadesłanie kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy,
- – przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej,
- – przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny,
- – podanie czy skarżący lub jego żona uzyskują dochód z prac dorywczych lub zleconych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości.
Z. Ś. odpowiedział w terminie, że nie dysponuje wymaganymi dokumentami, gdyż znajdują się w MOPS- ie w T. oraz, że oboje z żoną nie podejmują nawet pracy dorywczej, gdyż nie stać ich nawet na bilet.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przyznanie Z. Ś. prawa pomocy podlega rozpoznaniu na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowiącego, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie z zasadami prawa pomocy - do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Przyznanie prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów niezbędnych dla ustanowienia pełnomocnika. Dlatego też prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł.
Natomiast przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i zaspokoić fundamentalnych potrzeb życiowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.03.2014 r. sygn. akt II OZ 280/14, Lex nr 1447304, z 29.05.2013 r. sygn. akt II OZ 405/13, Lex nr 1319088).
Istotne jest, że to na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona skarżąca powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z zawartego w art. 246 § 1 p.p.s.a. określenia, "gdy wykaże" wynika bowiem, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt I FZ 378/13, LEX nr 1363532).
W ocenie Sądu Z. Ś. nie uwiarygodnił w sposób wystarczający do oceny jego sytuacji majątkowej, by spełnił przesłankę, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przedstawił, co prawda pisemne wyjaśnienia, ale w całokształcie sprawy wskazują one na niemożliwy do przyjęcia obraz stanu rzeczy, iż pięcioosobowa rodzina skarżącego nie posiada żadnych dochodów, natomiast posiada 41 metrowe mieszkanie.
Należy zauważyć, że z przepisu art. 255 p.p.s.a wynika obowiązek współdziałania wnioskodawcy z sądem w zakresie wyjaśnienia stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Nie uzasadnia bierności skarżącego okoliczność, że dokumenty związane ze stanem majątkowym rodziny znajdują się w aktach Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. Wobec powyższego, Sąd odmówił przyznania skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania adwokata na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.