Uzasadnienie
Pismem z 1 października 2025 r. P.P. (dalej: Strona, Skarżący) złożył skargę na bezczynność Dyrektora [...] w S. (dalej: [...], organ) o udostępnienie informacji publicznej.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
Skarżący wniósł do Dyrektora [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 4 września 2025 r. Wniosek dotyczył informacji związanych z prowadzeniem oficjalnego profilu szkoły w serwisie Facebook, podstawami organizacyjnymi i prawnymi administrowania tym profilem, zasadami moderacji treści oraz okolicznościami usunięcia komentarza skarżącego.
Natomiast do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żądanych informacji ani nie wydał decyzji odmownej. Zatem Skarżący domagał się stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązania organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenia od organu zwrotu kosztów postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę podniósł, że przesyłka nie została odebrana z uwagi na natłok obowiązków zawodowych i początek roku szkolnego, a ponadto zarzucił skardze niedopuszczalność z uwagi na niewniesienie ponaglenia.
Z akt sprawy wynika jednak, że wniosek wpłynął na skrzynkę ePUAP organu w dniu 4 września 2025 r. o godz. 21:05, a skarga została nadana za pośrednictwem organu w dniu 1 października 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była ocena, czy organ pozostawał w bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej na żądanie Skarżącego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 dalej: p.u.s.a.), w myśl którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz postępowania organu z normami ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu czy braku działania organu.
Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Natomiast w świetle regulacji art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej i przewlekłość prowadzonego postępowania kontrolując procedowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem więc celem skargi na bezczynność, przewlekłość jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań.
Przechodząc zatem do merytorycznej oceny kwestii żądania Wnioskodawcy i braku udzielenia jakiejkolwiek odpowiedzi należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2024 poz. 572; dalej jako: u.d.i.p.) informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych, zwłaszcza jeśli została wytworzona przez podmioty publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych.
Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).
Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać:
- 1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;
- 2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;
- 3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;
- 4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym;
- 5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji;
- 6. decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m. in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Bez wątpienia więc organ – Dyrektor [...] - jest podmiotem publicznym, zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Nie budzi także wątpliwości, że dane dotyczące funkcjonowania szkoły i jej działalności mają walor informacji publicznej, gdyż odnoszą się do wykonywania zadań publicznych i gospodarowania mieniem publicznym.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Z bezczynnością na gruncie u.d.i.p. mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy organ nie udzieli żadnej odpowiedzi, lecz także wtedy, gdy przekazana odpowiedź nie odnosi się rzeczywiście do zakresu żądanej informacji albo ma charakter wymijający bądź niepełny. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje, że nie przedstawienie informacji, udostępnienie innej niż żądana, informacji niepełnej albo nieadekwatnej do treści wniosku świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego, mimo formalnego przesłania pisma do wnioskodawcy - co nawet w tej sprawie nie nastąpiło.
Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy zatem stwierdzić należy, że przedmiotem wniosku była informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż dotyczyła sposobu wykonywania zadań publicznych przez szkołę publiczną, w tym organizacji i podstaw działania oficjalnego profilu w mediach społecznościowych, identyfikacji podmiotu odpowiedzialnego za jego prowadzenie oraz zasad moderacji treści. Informacje o tym, czy podmiot publiczny prowadzi profil w serwisie społecznościowym, kto nim administruje, na jakiej podstawie prawnej oraz według jakich zasad dokonuje moderacji publikowanych treści - co mieści się w kategorii informacji o sprawach publicznych, ponieważ odnoszą się do organizacji i sposobu działania podmiotu zobowiązanego, a także do realizacji zadań publicznych i gospodarowania sferą komunikacji publicznej.
Organ był podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., jako dyrektor szkoły publicznej wykonujący zadania publiczne. Z chwilą skutecznego wpływu wniosku rozpoczął bieg termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a więc organ powinien był udostępnić informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, albo – gdyby udzielenie informacji w tym terminie nie było możliwe – zawiadomić Wnioskodawcę w terminie 14 dni o przyczynach opóźnienia i nowym terminie, nie dłuższym niż 2 miesiące, zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Tych obowiązków organ nie wykonał. Brak odebrania korespondencji z powodu organizacji pracy urzędu lub szkoły nie wyłącza bezczynności. Ryzyko prawidłowego funkcjonowania obiegu korespondencji elektronicznej obciąża podmiot zobowiązany, a nie wnioskodawcę.
Bezzasadny był argument organu dotyczący konieczności uprzedniego wniesienia ponaglenia. Skarga na bezczynność w sprawie z zakresu dostępu do informacji publicznej nie podlega poprzedzeniu ponagleniem z art. 37 k.p.a., ponieważ postępowanie to nie toczy się w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, a art. 53 § 2b p.p.s.a. nie znajduje tu zastosowania jako warunek dopuszczalności skargi. Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, że skarga na bezczynność w sprawach informacji publicznej może być wniesiona bez uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a obecne brzmienie przepisów nie zmieniło tego charakteru postępowania. Powołane przez organ stanowisko, odwołujące się do art. 37 k.p.a., nie uwzględnia szczególnego, uproszczonego trybu udostępniania informacji publicznej.
Częściowo trafny jest natomiast pogląd organu, że nie każda z żądanych przez Skarżącego informacji musi zostać udzielona wprost. Wniosek obejmował bowiem także pytania o to, kto usunął komentarz, na jakiej podstawie i zgodnie z jakim porządkiem prawnym podjęto decyzję o usunięciu komentarza. W tej części odpowiedź zależy od tego, czy organ posiada gotową informację lub dokumenty pozwalające odtworzyć podstawę i podmiot czynności. Jeżeli szkoła dysponuje zarządzeniem, regulaminem, upoważnieniem, instrukcją moderacji albo korespondencją dotyczącą usunięcia komentarza, treści te również stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu. Jeżeli natomiast organ nie posiada takiej informacji lub nie podejmował przypisywanej mu czynności, powinien był o tym wyraźnie zawiadomić Wnioskodawcę, a nie pozostawiać wniosek bez reakcji. Samo twierdzenie o "nieodebraniu" przesyłki nie stanowi prawnie skutecznego sposobu załatwienia wniosku.
W konsekwencji więc skarga zasługuje zatem na uwzględnienie w zakresie stwierdzenia bezczynności. Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie udzielił żadnej odpowiedzi w ustawowym terminie ani nie wydał decyzji odmownej. W realiach sprawy bezczynność miała charakter oczywisty, skoro organ przez dłuższy czas nie podjął ustawowo wymaganych czynności, mimo że wniosek wpłynął do jego elektronicznej skrzynki. Jednocześnie brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarżący był obowiązany do uprzedniego ponaglenia, wobec czego zarzut niedopuszczalności skargi należało oddalić.
Wobec tego należało zobowiązać organ do rozpoznania wniosku w całości. Przy czym w części dotyczącej informacji, których organ nie posiada albo których żądanie wykracza poza zakres informacji publicznej, organ obowiązany jest do zajęcia stanowiska zgodnie z ustawą, w tym do ewentualnego wydania decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli zachodzą ustawowe przesłanki odmowy.
Powyższe uzasadnia wydanie wyroku stwierdzającego bezczynność organu i zobowiązującego go do załatwienia wniosku w określonym terminie. Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.