Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. S. (dalej: skarżący, strona) jest bezczynność Wójta Gminy P. (dalej: organ) w kwestii wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Stan sprawy jest następujący;
Skarżący 27 stycznia 2026r. drogą elektroniczną złożył do Urzędu Gminy P. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie korespondencji Urzędu Gminy P. z Urzędem Miasta w C. oraz C Sp. z o.o. w S. w sprawie modernizacji instalacji i składowiska odpadów w S. celem zmniejszenia uciążliwości dla mieszkańców. Wskazał, iż dokumenty stanowiące korespondencję z Urzędem Gminy P. w sprawie inicjatywy Miasta w zakresie modernizacji instalacji i składowiska odpadów w S. znajdują się w siedzibie C Sp z o.o. w S. [...] ul. [...]".
Pismem z dnia 15 kwietnia 2026r skarżący wniósł do WSA W Gliwicach skargę na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając organowi naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o:
- 1) zobowiązanie Wójta Gminy P. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,
- 2) zobowiązanie Wójta Gminy P. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego nie załatwienia sprawy w terminie,
- 3) zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał iż wobec braku odpowiedzi ze strony Urzędu Gminy P., zmuszony był w dniu 27 lutego 2026 r. wysłać drogą elektroniczną skargę na Wójta Gminy P. do Przewodniczącego Rady Gminy na bezczynność organu, w przedmiocie wniosku z dnia 27 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Po wysłaniu skargi otrzymał drogą elektroniczną pismo Wójta Gminy informujące że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może być rozpoznany w ustawowym terminie. Wskazano przy tym nowy termin załatwienia wniosku na dzień 31.03.2026 r. Jako przyczyną niezałatwienia wniosku wskazano duży zakres wnioskowanych materiałów oraz konieczność przejrzenia dzienników korespondencji, segregatorów".
W odpowiedzi na pismo z dnia 3 marca 2026 r. sygn. [...] skarżący wezwał Gminę do przestrzegania prawa w zakresie właściwego podpisywania pisma oraz przestrzegania terminu udostępniania informacji publicznej.
Pismem z dnia 31 marca 2026 r. sygn. [...] Wójt Gminy P. poinformował że nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi na wniosek, gdyż jest on niekompletny, nie daje możliwości udzielenia odpowiedzi, nie określa o jaki okres chodzi, nie wskazuje terminu, nie wskazuje dokładnej tematyki.
W odpowiedzi na pismo z dnia 31 marca 2026 r. skarżący wysłał do wójta Gminy P. wezwanie do zaprzestania łamania prawa.
W dniu 9 kwietnia 2026 r. zadzwonił do Biura Rady Gminy P. z zapytaniem na jakim etapie procedowana jest skarga na Wójta gdzie okazało się, że Wójt nie przekazał skargi do Rady Gminy zgodnie z właściwością organu, o czym mówi art. 229 KPA.
Po interwencji telefonicznej 10 kwietnia 2026 r. otrzymał drogą elektroniczną pismo Wójta informujące (...) że Rada Gminy nie jest właściwa do rozpatrywania skarg dotyczących informacji publicznej w tym zakresie. Tryb skarg na bezczynność regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jednocześnie został poinformowany że nie otrzymał żądanych dokumentów, gdyż złożony wniosek był niekompletny, został sformułowany w sposób bardzo ogólny o czym, został poinformowany pismem z dnia 31.03.2026 r.
W piśmie tym wskazano, iż istnieje możliwość rozpoznania wniosku w sposób merytoryczny o ile wskazane zostaną dokumenty będące przedmiotem wniosku.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie.
Wskazał, iż z uwagi na zawarte sformułowania we wniosku organ miał wątpliwości interpretacyjne co do jego treści i jego charakteru. Wynikało z niego bowiem, że pisma znajdują się w siedzibie C Sp z o.o. w S. [...] ul. [...]. Spółka ta przy tym nie jest Spółką Gminy P.. Gmina P. nie posiada w niej ani jednego udziału. Jej organy nie pełnią żadnych funkcji w Spółce.
Powołanie się na ustawę o dostępie informacji publicznej nie decyduje, że podlega on rozpoznaniu w trybie w/w ustawy. Organ nie jest związany kwalifikacją prawną dokonaną przez wnioskodawcę, lecz treścią żądania. Organ uznał, że pismo zostało skierowane do Urzędu do wiadomości.
Następnie w dniu 24 lutego 2026 roku skarżący złożył wniosek o udostępnienie korespondencji Urzędu Gminy P. z Urzędem Miasta w C. oraz C Sp. z o.o. w S. w sprawie modernizacji instalacji i składowiska odpadów w S..
Organ 3 marca 2026 roku na podstawie art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej przedłużył termin załatwienia wniosku. Wyznaczył dodatkowy termin – 31 marca 2026r. oraz wskazał przyczynę niezałatwienia sprawy w podstawowym terminie.
W dniu 31 marca 2026 roku organ poinformował stronę, że wniosek jest niekompletny, zbyt ogólny - nie wskazuje o jaki okres strona pyta, terminu, tematyki. Z tego powodu nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi oraz wezwanie na podstawie art. 64 kpa.
Wskazał także organ, iż początek działalności C Sp. z o.o. sięga 1997 roku i ma siedzibę na terenie Gminy P.. Gmina P. wydawała na wniosek Spółki wiele decyzji związanych z modernizacją, rozbudową, zwiększeniem zakresu działalności i wielu innych. Były sprawy związane z aktami prawa miejscowego. Zagadnień tych było bardzo wiele. Z wniosku strony nie wynikało jednak o co skarżący wnosi.
Zaznaczono iż w kwietniu 2026 roku (omyłkowo wskazano 10 marca 2026 roku) organ poinformował wnioskodawcę, że rozpozna wniosek, jeżeli go sprecyzuje - wskaże o jakie dokumenty mu chodzi i za jaki okres. Skarżący do dnia dzisiejszego nie uściślił wniosku.
Organ zanegował istnienie stanu bezczynności w zakresie załatwienia wniosku strony z 27 stycznia 2026r gdyż udzielił odpowiedzi skarżącemu poprzez poinformowanie go, że wnioskowany zakres informacji nie zawiera precyzyjnego określenia żądanych informacji, bowiem nie został wskazany konkretny okres za jaki miałyby zostać udzielone informacje. Poinformował, że rozpozna merytorycznie wniosek po jego uściśleniu. Powołał się na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 25 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Go 201/19 z którego wynika iż składany wniosek nie musi odpowiadać szczególnym wymogom formalnym, jednakże powinien on być jasno sformułowany, aby możliwe było określenie przedmiotu i zakresu żądania. Tymczasem żądanie oczywiście niejasne lub niezrozumiałe nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W konsekwencji powyższego zdaniem organu brak było możliwości udzielenia odpowiedzi na postawione żądanie we wniosku (dowód: pismo z dnia 3 marca 2026, pismo z dnia 31 marca 2026, pismo z kwietnia 2026 datowane na 10 marca 2026).
Ponadto organ wskazał, że strona w skardze wskazała, jako organ Gminę P. podczas gdy Gmina nie jest organem zatem na podstawie art. 58§ 1 pkt 4 p.p.s.a. skarga winna zostać odrzucona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uprawniony jest do orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) oraz skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9).
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (aniżeli wymienione w art. 58 § 1 pkt 1 - 5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W niniejszym przypadku przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy stanowi, zdaniem Sądu, okoliczność wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej już po załatwieniu przez organ wniosku z 30 marca 2026 r.
W uchwale z 22 czerwca 2020 r. o sygn. II OPS 5/19 (dostępnej na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl), podjętej w składzie 7 sędziów, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, że cyt.: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi."
Naczelny Sąd Administracyjny (w skrócie: NSA) wyjaśnił, że pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1) i pkt 2) k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód.
NSA wskazał, że objęte kognicją sądu administracyjnego bezczynność i przewlekłość postępowania stanowią poddane kontroli sądu stany bezczynności lub przewlekłości, zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1) i pkt 2) k.p.a., których zaistnienie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w indywidualnej sprawie zostały zakwestionowane przez stronę w drodze ponaglenia, w wyniku czego spełniony został określony art. 53 § 2b p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia skargi.
Skarga na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania – jak wyjaśnił dalej NSA - jest zatem skargą na bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1) k.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na przewlekłość, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2) k.p.a. W obu przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Dalej NSA podkreślił, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia. Stwierdzenie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3) p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności następuje w wyniku uwzględnienia skargi na bezczynność, której przedmiot (...) określony jest zdefiniowanym w art. 37 § 1 pkt 1) k.p.a. stanem bezczynności, istniejącym w dacie wniesienia skargi i zakwestionowanym ponagleniem.
Z tego powodu należy przyjąć, że ocena zasadności skargi na bezczynność może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi (por. T. Woś [w] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, 6 wyd., str. 876; A. Kabat [w] B. Dauter, A. Kabat. M. Niezgódka- Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 7, str. 490).
NSA stwierdził zatem, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania wywołanego wnioskiem strony
Stanowisko wyrażone w cytowanej wyżej uchwale Sąd orzekający podziela i w okolicznościach tej sprawy uznaje za rozstrzygające.
W rozpatrywanym przypadku przedmiotem skargi jest bezczynność Wójta Gmina P. w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 26 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie korespondencji Urzędu Gminy P. z Urzędem Miasta w C. oraz C Sp. z o.o. w S. w sprawie modernizacji instalacji i składowiska odpadów w S. celem zmniejszenia uciążliwości dla mieszkańców. Jako formę przekazania informacji wskazano skrzynkę portalu mObywatel.
Analiza akt sprawy pokazuje, że w pismem z dnia 3 marca 2026r. organ powiadomił stronę o braku możliwości rozpoznania wniosku w ustawowym terminie i wskazał nowy termin jego załatwienia 31 marca 2026r.
Następnie w dniu 31 marca 2026r. organ poinformował stronę iż z uwagi na fakt iż wniosek nie jest precyzyjny kompletny nie wskazuje o co dokładnie stronie chodzi, nie podano terminu i dokładnej tematyki nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi. Nie wchodzi także możliwość wezwania podania do uzupełnienia w trybie art. 64 k.p.a
Wobec treści tych informacji i dokumentów przedłożonych Sądowi przez organ, twierdzenie skarżącego o tym iż organ pozostaje w stanie bezczynności, nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro wniosek strony w przedmiocie udzielenia informacji publicznej był bardzo lakoniczny oględny i nie precyzował o jakie informacje dokładnie strona wnosi i za jaki okres przekonuje Sądu stanowisko organu iż brak było w takiej sytuacji możliwości udostepnienia żądanych informacji.
Wobec powyższego, mając na uwadze przedstawione na wstępie rozważania prawne, należy uznać, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, na datę wniesienia skargi - 15 kwietnia 2026 r. organ nie był bezczynny, gdyż udzielił pismem z dnia 31 marca 2026r. wnioskodawcy informacji o braku możliwości udzielenia żądanej informacji z uwagi na brak precyzji wniosku. Tym samym, skoro sprawa o udostępnienie informacji publicznej została załatwiona przed wniesieniem skargi, skargę jako niedopuszczalną z powodu braku przedmiotu zaskarżenia należało odrzucić, o czym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego od pisma odrzuconego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.