Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. O. (wnioskodawca lub skarżący) jest bezczynność Wójta Gminy L. (dalej Wójt lub organ) w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
1. Wnioskodawca pismem z dnia 6 listopada 2025 r. (przesłanym mailowo) zwrócił się do Wójta o udzielenie odpowiedzi na pytanie: "Na jakich zasadach wybrany został podmiot zarządzający aktualnie Ośrodkiem Zdrowia w L. ?"
2. W odpowiedzi na wniosek Wójt pismem z dnia 20 listopada 2025 r. (przesłanym mailowo) poinformował, że zasady wyboru podmiotu zarządzającego Ośrodkiem Zdrowia w L. wynikają z przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. 2025 r. poz. 450 ze zm.), w szczególności art. 60 oraz z uchwały Nr [...] Rady Gminy L. z dnia 29 kwietnia 2025 r. w sprawie likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej - Gminnego Ośrodka Zdrowia w L. Likwidacja Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej - Gminnego Ośrodka Zdrowia w L. została przeprowadzona na podstawie Uchwały Nr [...] Rady Gminy L. z dnia 29 kwietnia 2025 r. Uchwała określiła dzień otwarcia likwidacji oraz termin zaprzestania udzielania świadczeń zdrowotnych. Wskazano, że dalsze nieprzerwane udzielanie świadczeń zdrowotnych zapewni niepubliczny podmiot wykonujący działalność leczniczą, z którym zawarta zostanie umowa dzierżawy budynku dotychczasowego Zakładu. Następnie kolejną uchwałą Rady Gminy L. przesunięto termin zaprzestania udzielania świadczeń zdrowotnych do dnia 30 września 2025 r.
Przekazanie budynku w dzierżawę nastąpiło na podstawie umowy zawartej przez Likwidatora ZOZ, co umożliwiło nieprzerwane świadczenie usług zdrowotnych przez wybrany podmiot niepubliczny.
Zgodnie z § 5 uchwały Nr [...], mienie likwidowanego zakładu po zakończeniu likwidacji (tj. z dniem 31 grudnia 2025 r.) zostanie przekazane podmiotowi wyłonionemu w drodze postępowania przetargowego, które Gmina L. przeprowadzi w roku 2026.
3. W piśmie z dnia 28 listopada 2025 r. (wpływ do organu 1 grudnia 2025 r.) wnioskodawca stwierdził, że nie otrzymał odpowiedzi na zadane pytania i zapytał: "Na jakich zasadach wybrany został podmiot zarządzający aktualnie Ośrodkiem Zdrowia w L. ? - pytanie dotyczy zasad na jakich dokonano wyboru NZOZ "[...]", który został już dokonany a zarząd przekazany, pomimo nieukończenia procesu likwidacji.
Wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie mu kopii umowy dzierżawy budynku SPZOZ i podanie danych kontaktowych do Likwidatora ZOZ w L.
4. W odpowiedzi na pismo wnioskodawcy z dnia 1 grudnia 2025 r. Wójt Gminy (pismem z dnia 16 grudnia) poinformował, że uchwałą Nr [...] z dnia 29 kwietnia 2025 r. Rada Gminy L. postanowiła o likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej - Gminnego Ośrodka Zdrowia w L. Zgodnie z § 6 tej uchwały termin zakończenia likwidacji Zakładu ustalono się na dzień 31 grudnia 2025 r. Z kolei zgodnie z § 3 i 4 uchwały zaprzestanie udzielania świadczeń zdrowotnych przez Zakład nastąpiło do dnia 30 września 2025 r., a dalsze nieprzerwane udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie realizowanym przez likwidowany Zakład, bez istotnego ograniczenia ich dostępności, zmiany warunków i jakości zapewnił niepubliczny podmiot wykonujący działalność leczniczą, z którym zawarta została przez Likwidatora umowa dzierżawy budynku Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej - Gminnego Ośrodka Zdrowia w L. W związku z prowadzonym nadal procesem likwidacyjnym Gmina L. nie zawierała umowy dzierżawy, albowiem na dzień dzisiejszy nie jest dysponentem mienia likwidowanego Zakładu. W myśli bowiem § 5 przywołanej powyżej uchwały mienie likwidowanego zakładu po zakończeniu likwidacji (31.12.2025 r.) zostanie przekazane podmiotowi wyłonionemu w drodze postępowania przetargowego. Tym samym po zakończeniu likwidacji Gmina w 2026 r. wyłoni podmiot który będzie dzierżawcą mienia zlikwidowanego Zakładu oraz przejmie obowiązki w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych.
Odnosząc się do pozostałej treści wniosku dotyczącego trybu wyboru NZOZ "[...]", który obecnie udziela świadczeń zdrowotnych, jak również treści umowy dzierżawy, Wójt poinformował, że czynności tych nie dokonywała Gmina lecz w imieniu likwidowanego zakładu jego likwidator. SP ZOZ w likwidacji ma nadal osobowość prawną, nie jest jednostką organizacyjną gminy. Wójt poinformował wnioskodawcę, że w sprawie kontaktu z likwidatorem prosi o kontaktowanie się za pośrednictwem likwidowanego Zakładu.
5. W kolejnym piśmie (bez daty, wpływ do organu 20 stycznia 2026 r.) wnioskodawca wskazał, że w związku z brakiem merytorycznej odpowiedzi na złożone przez niego wnioski o udzielenie informacji publicznej z dnia 7 i 28 listopada 2025 przypomina, iż postanowienia zawarte w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej nakładają a Panią Wójt obowiązek odpowiedzi w terminie 14 dni od otrzymania zapytania.
Wskazał, że po raz ostatni powtarza pytanie: Na jakich zasadach wybrany został podmiot zarządzający aktualnie Ośrodkiem Zdrowia w L. ? Jedocześnie poinformował, że dalsze nieudzielanie odpowiedzi skutkować będzie stosownie do postanowień zawartych w art. 21 powołanej ustawy wystąpieniem na drogę sądową. Przypomniał, że stosownie do postanowień art. 23 powołanej ustawy ten kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie udostępnia informacji publicznej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
6. W odpowiedzi na pismo wnioskodawcy z dnia 20 stycznia 2026 r., Wójt Gminy pismem z dnia 2 stycznia 2026 r. wyjaśnił, iż informacja publiczna, o udostępnienie której wnosił wnioskodawca została już udzielona w piśmie z dnia 16 grudnia 2025 r. Jednocześnie Wójt podał, że w zakresie definicji informacji publicznej nie mieszczą się wyjaśnienia dotyczące powodów, motywów ani czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej w ramach realizacji jego zadań ustawowych.
7. W skardze do WSA w Gliwicach skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji wskutek udostępnienia informacji innych od objętych zakresem wniosku.
- 8. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - dalej "p.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Należy wyjaśnić, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań.
Wobec tego, że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Konkretyzacja tak kształtującego się konstytucyjnego prawa do informacji publicznej znajduje wyraz w ustawie o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. 2022 r., poz. 902, dalej "u.d.i.p."), regulującej zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazując, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
W myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust.1).
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2).
Stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
- 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
- 2) wglądu do dokumentów urzędowych;
- 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 1).
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2).
Z kolei, w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej;
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje co do zasady bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni.
Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Zatem organ do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, powinien udzielić pisemnej odpowiedzi wyjaśniającej, że nie jest w posiadaniu informacji.
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 6 listopada 2025 r.
W sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest sporne, że podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu, w tym również skarżącemu.
Z akt sprawy wynika, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego w ustawowym terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
Mianowicie na pytanie: "Na jakich zasadach wybrany został podmiot zarządzający aktualnie Ośrodkiem Zdrowia w L. ?", Wójt poinformował m.in. że Likwidacja Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej - Gminnego Ośrodka Zdrowia w L. została przeprowadzona na podstawie Uchwały Nr [...] Rady Gminy L. z dnia 29 kwietnia 2025 r. Uchwała określiła dzień otwarcia likwidacji oraz termin zaprzestania udzielania świadczeń zdrowotnych. Następnie kolejną uchwałą Rady Gminy L. przesunięto termin zaprzestania udzielania świadczeń zdrowotnych do dnia 30 września 2025 r. Wójt podał, że przekazanie budynku w dzierżawę nastąpiło na podstawie umowy zawartej przez Likwidatora ZOZ, co umożliwiło nieprzerwane świadczenie usług zdrowotnych przez wybrany podmiot niepubliczny. Zgodnie z § 5 uchwały Nr [...], mienie likwidowanego zakładu po zakończeniu likwidacji (tj. z dniem 31 grudnia 2025 r.) zostanie przekazane podmiotowi wyłonionemu w drodze postępowania przetargowego, które Gmina L. przeprowadzi w roku 2026.
Przekazana przez Wójta informacja stanowi wyczerpującą odpowiedź na pytanie skarżącego. W szczególności Wójt odpowiedział, że przekazanie budynku w dzierżawę nastąpiło na podstawie umowy zawartej przez Likwidatora ZOZ.
To, że Skarżący uznaje odpowiedź organu za niewystarczającą i żąda dalszych wyjaśnień nie oznacza, że organ jest bezczynny. Dodatkowo zauważyć należy, iż Wójt odpowiadał również na kolejne pisma skarżącego i ponownie wyjaśnił, że Gmina L. nie zawierała umowy dzierżawy budynku Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, a umowę taką zawarł Likwidator. Wskazał, że SP ZOZ w likwidacji ma nadal osobowość prawną i nie jest jednostką organizacyjną gminy.
Zatem zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. jest bezzasadny.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.