Uzasadnienie
P. G. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. (dalej: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej pn. "Ekspertyza techniczna określająca funkcję i zdolności do kształtowania zasobów wodnych wału usytuowanego w km 87 + 000 rzeki O. w m. S., gm..B.".
W skardze wniósł o:
Zobowiązanie organu do udostępnienia wyżej wymienionej informacji publicznej;
Stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;
Przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1000, zł.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że 4 listopada 2025 r. złożył do organu wniosek o udostępnienie odpisu ekspertyzy techniczna określająca funkcję i zdolności do kształtowania zasobów wodnych wału usytuowanego w km 87 + 000 rzeki O. w m. S., gm. B.".
W odpowiedzi na wniosek, w piśmie z 14 listopada 2025 r. skarżący został poinformowany, że wnioskowana ekspertyza nie jest dokumentem urzędowym i tym samym nie podlega udostępnieniu w trybie informacji publicznej.
Skarżący z tym stanowiskiem się nie zgodził zarzucając przy tym, że odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna mieć formę decyzji, a nie zwykłego pisma. Ponadto wskazał, że kwota 1000,-zł będzie rekompensatą kwoty podatku rolnego opłacanego za obszar położony pod wałem przeciwpowodziowym oraz nienależny podatek od międzywala.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. [...] wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu, wskazał, że udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek i tym samym nie pozostawał w bezczynności. Wyjaśnił przy tym, że nie jest dysponentem informacji objętych wnioskiem, o czym poinformował skarżącego podając, że wnioskowana informacja dotyczy działalności innej jednostki organizacyjnej tj. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Zarządu Zlewni w G. Zatem organ do którego skierowano wniosek nie był podmiotem będącym w posiadaniu żądanych informacji co wyklucza możliwość przypisania mu bezczynności w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skargę okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Należy wyjaśnić, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2002r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.), która konkretyzuje konstytucyjne prawo do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazując, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
W myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust.1).
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2).
Z kolei, stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
- 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
- 2) wglądu do dokumentów urzędowych;
- 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 1).
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2).
Z kolei, w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej;
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje co do zasady bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni.
Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Z kolei, w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Zatem organ do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, powinien udzielić pisemnej odpowiedzi wyjaśniającej, że nie jest w posiadaniu informacji.
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 4 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek organ otrzymał pocztą tradycyjną 12 listopada 2025r.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji, który co do zasady jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, w dniu 12 listopada 2025 r., tj. w dniu w którym otrzymał wniosek skarżącego przekazał go zgodnie z właściwością miejscową i rzeczową do Zarządu Zlewni w G. jako dysponenta wnioskowanej informacji, o czym skarżący został poinformowany.
W dniu 14 listopada 2025 r., Zarząd Zlewni w G. jako podmiot będący w posiadaniu ekspertyzy, któremu przekazano wniosek do rozpatrzenia, odmówił jej udostępnienia wskazując, że dokument ten nie ma charakteru dokumentu urzędowego. Skarżący pismem z 19 listopada 2025 r. odnosząc się do tego pisma wniósł o wydanie decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej, przy czym ponownie zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G., który nie był dysponentem ekspertyzy.
W kontrolowanej sprawie zainicjowanej wnioskiem z 4 listopada 2025 r., organ udzielił skarżącemu informacji o przekazaniu jego wniosku celem rozpatrzenia do innego podmiotu tj. Zarządu Zlewni w G., który to podmiot udzielił informacji pismem z 14 listopada 2025 r.
Tym samym organ, odpowiedział w ustawowym terminie i przekazał wniosek do rozpatrzenia innej jednostce organizacyjnej będącej w posiadaniu informacji. A zatem wbrew postawionym zarzutom organ nie pozostawał w bezczynności, bowiem jeśli nie posiadał żądanej informacji, prawidłowo przekazał wniosek do rozpatrzenia innemu podmiotowi informując o tym skarżącego.
Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje właściwych czynności przewidzianych w art. 13, art. 14, lub art. 16 u.d.i.p. Do organu właściwego do rozpatrzenia wniosku i zarazem dysponenta żądanej ekspertyzy należała ocena charakteru tego dokumentu. Jednak przedmiotem bezczynności w tej sprawie skarżący uczynił działanie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do stwierdzenia bezczynności tego organu, wobec czego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.