Uzasadnienie
Pismem z 12 stycznia 2026 r. G.K. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach) skargę na "bezczynność oraz odmowę udostępnienia mi informacji" w związku z wydaną 30 grudnia 2025 r. przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. (dalej: organ) decyzją o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w R. nr [...] z 1 grudnia 2025 r. – w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyrażał niezadowolenie z opieszałego rozpoznania jego wniosku z 31 października 2025 r. złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 23 lutego 2026 r. sprawę dot. odmowy udostępnienia informacji publicznej w związku z wydaną przez organ decyzją z 30 grudnia 2025 r. wyłączono do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (sprawa jest rozpoznawana pod sygn. akt III SA/Gl 198/26).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Skarga na bezczynność organu podlega odrzuceniu, gdyż jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu.
Przedmiotem zaskarżenia - w niniejszej sprawie - jest bezczynność organu w sprawie zainicjowanej 31 października 2025 r. wnioskiem skarżącego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sprawie przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi stanowi, zdaniem Sądu, okoliczność wniesienia skargi w dacie, gdy organ nie prowadził już postępowania, albowiem organ ten wydał już ostateczną decyzję z 30 grudnia 2025 r. orzekając o utrzymaniu w mocy zaskarżonej przez stronę decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w R. nr [...] z 1 grudnia 2025 r. – w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność i skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 22 czerwca 2020 r. wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19 stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia ww. uchwały wynika, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu.
Zaprezentowany w przywołanej wyżej uchwale pogląd pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, gdy skarga została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy, co potwierdza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21. W uchwale tej wskazano, że normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia do uznania uchwały w sprawie II OPS 5/19 jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. W uchwale z 7 marca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zatem każde merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedza badanie przez sąd jej dopuszczalności. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne, została złożona w terminie i należycie opłacona lub z innych przyczyn nie jest niedopuszczalna. Stwierdzenie braku jednej z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalna z innych przyczyn.
Reasumując dotychczasowe rozważania, należy stwierdzić, że skarga na bezczynność postępowania została wniesiona 14 stycznia 2026 r. (data wniesienia/prezentaty). Natomiast 30 grudnia 2025 r. organ wydał już decyzję orzekając o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Ww. decyzja została przy tym doręczona stronie przed wniesieniem skargi do WSA w Gliwicach, gdyż do tej okoliczności skarżący odwołuje się również w uzasadnieniu skargi.
Oznacza to, że w dacie wniesienia skargi postępowanie posiadało status zakończonego. W konsekwencji skarga na bezczynność prowadzenie postępowania wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego była niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wraz bowiem z wydaniem wskazanej powyżej decyzji z 30 grudnia 2025 r. oraz jej prawidłowym doręczeniem skarżącemu postępowanie administracyjne zostało zakończone.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
- - ---------------------- 3