Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 3 września 2026 r., sygn. akt III SAB/Gd 327/26

Uzasadnienie

M. P. (zwany dalej także "wnioskodawcą", "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Infrastruktury Miejskiej w Słupsku (zwanego dalej także "organem") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Pismem z dnia 19 marca 2026 r. M. P. wniósł w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - zwanej w skrócie: "u.d.i.p.") wniosek o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1/ Czy w zatwierdzonym projekcie stałej organizacji ruchu dla rejonu ul. Dominikańskiej i Mikołajskiej przewidziano zastosowanie progów zwalniających (oznaczenie P-25)?

2/ Jeżeli tak:

1. - czy progi te zostały wykonane,
2. - a jeśli nie - z jakich przyczyn odstąpiono od ich realizacji?

3/ Czy sporządzono jakąkolwiek dokumentację (notatkę, opinię, decyzję), uzasadniającą rezygnację z zastosowania progów zwalniających przewidzianych w projekcie? Jeżeli tak, proszę o udostępnienie.

4/ Jaka była celowość montażu barierek wzdłuż ul. Dominikańskiej (rejon kościoła św. Jacka)?

5/ Czy montaż barierek stanowił element zatwierdzonego projektu organizacji ruchu, czy też został wprowadzony jako rozwiązanie zastępcze?

6/ Czy montaż barierek był związany z występowaniem zagrożeń dla pieszych wynikających z ruchu pojazdów?

7/ Jeżeli tak - proszę wskazać:

1. - jakie zagrożenia zostały zidentyfikowane,
2. - czy wynikały one z nadmiernej prędkości pojazdów, czy z nielegalnego parkowania.

8/ Czy analizowano wpływ montażu barierek na sposób korzystania z przestrzeni przez pieszych w strefie zamieszkania?

9/ Jak montaż barierek ograniczających dostęp pieszych do jezdni pozostaje w zgodzie z zasadą określoną w art. 11 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którą w strefie zamieszkania pieszy może korzystać z całej szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdami?

10/ Czy w rejonie objętym pytaniem przewidywano wykonanie chodnika po przeciwnej stronie jezdni?

11/ Jeżeli nie - jakie były przyczyny rezygnacji z jego budowy?

12/ W jaki sposób brak chodnika po jednej stronie drogi pozostaje spójny z zastosowaniem barierek po stronie przeciwnej, ograniczających ruch pieszych?

13/ Czy zastosowane rozwiązania (barierki przy braku progów zwalniających) zapewniają realizację celu organizacji ruchu w postaci uspokojenia ruchu i zapewnienia bezpieczeństwa pieszych?

14/ Czy zastosowanie słupków blokujących (urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego) w rejonie skrzyżowania ul. Mostnika i ul. Dominikańskiej wynika z zatwierdzonego projektu organizacji ruchu?

15/ Jeżeli tak - proszę o wskazanie:

1. - liczby przewidzianych słupków,
2. - ich rozstawu,
3. - zasad ich rozmieszczenia.

16/ Jakie odległości (w metrach) występują pomiędzy poszczególnymi słupkami oraz pomiędzy słupkami a krawędzią infrastruktury (drzewem)?

17/ Czy przy projektowaniu uwzględniono minimalne odstępy uniemożliwiające wjazd pojazdów na chodnik lub przestrzeń wyłączoną z ruchu pojazdów?

18/ Jaki był cel zastosowania słupków w tej lokalizacji?

19/ Czy ich funkcją było:

1. - uniemożliwienie parkowania,
2. - uniemożliwienie wjazdu pojazdów na chodnik,
3. - uporządkowanie toru ruchu,
4. - czy inny cel (jaki)?

20/ Czy zastosowane rozmieszczenie słupków w ocenie organu skutecznie uniemożliwia wjazd pojazdów na chodnik lub przestrzeń wyłączoną z ruchu?

21/ Czy ZIM posiada analizy, obserwacje lub zgłoszenia dotyczące wjazdu pojazdów przez przestrzenie pomiędzy słupkami w tej lokalizacji?

22/ Czy rozważano zastosowanie ciągłej i szczelnej linii słupków lub innych urządzeń uniemożliwiających wjazd i wyjazd pojazdów?

Następnie, pismem z dnia 7 kwietnia 2026 r. wnioskodawca wniósł do organu ponaglenie wskazując, że pomimo upływu ustawowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. 14 dni od dnia złożenia wniosku, do dnia sporządzenia niniejszego pisma informacja publiczna nie została udostępniona, nie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji, a także nie przekazano informacji o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Jednocześnie wezwał organ do niezwłocznego udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w pełnym zakresie oraz wskazania przyczyn dotychczasowego braku realizacji obowiązku ustawowego.

W odpowiedzi na powyższe, organ w piśmie z dnia 8 maja 2026 r. (nr RI.0143.5.2026.RI1) wyjaśnił:

Ad 1, 2, 3: W zatwierdzonym projekcie stałej organizacji ruchu dla rejonu ul. Dominikańskiej z ul. Mikołajskiej nie przewidziano progów zwalniających.

Ad. 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13: Budowa ulicy Dominikańskiej w Słupsku została wykonana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym na którą zamawiający uzyskał wymagane prawem pozwolenie na budowę nr 158/2018 z dnia 16.05.2018 r. wydane przez Prezydenta Miasta Słupska obejmujące: przebudowę ulic: Kowalskiej, Dominikańskiej i Mostnika w Słupsku wraz z budową kanałów deszczowych, kanalizacji teletechnicznej oraz przebudową oświetlenia drogowego. Projekt utrzymał rozwiązanie, które funkcjonowało na ul. Dominikańskiej na którym ruch pieszy koncentruje się głównie po stronie kościoła, natomiast po stronie przeciwnej ciągi piesze zostały ukształtowane jako dojścia do miejsc postojowych. Przyjęte rozwiązanie nie ogranicza możliwości poruszania się pieszych po stronie drogi, co wynika z obowiązywania strefy zamieszkania. Zgodnie z jej zasadami piesi mają bezwzględne pierwszeństwo przed pojazdami na całej szerokości drogi, prędkość maksymalna wynosi 20 km/h, a parkowanie dozwolone jest tylko w miejscach wyznaczonych, gdzie postój pojazdów jest dozwolony tylko w miejscach wyznaczonych odpowiednimi znakami drogowymi.

Rozdział funkcjonalny uzyskano poprzez zróżnicowanie nawierzchni, zastosowanie elementów małej architektury poprzez montaż m.in. słupków blokujących oraz wykonanie zieleni. Z uwagi na ograniczoną szerokość pasa drogowego lokalizacja miejsc postojowych wynika z potrzeby zapewnienia obsługi parkingowej w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu użyteczności publicznej, jakim jest kościół św. Jacka.

Lokalizacja balustrad na wysokości wyjścia z budynku kościoła miała na celu ograniczenia ryzyka zdarzeń drogowych poprzez uporządkowanie ruchu oraz wydłużenie czasu reakcji jego uczestników. Montaż balustrady wzdłuż chodnika ul. Dominikańskiej na wysokości wejścia do kościoła św. Jacka został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem organizacji ruchu i wykonany w ramach realizowanej inwestycji.

Ad. 14, 16, 17, 18, 19: W rejonie skrzyżowania ul. Mostnika i ul. Dominikańskiej zamontowane słupki blokujące zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonymi projektami organizacji ruchu przez Prezydenta Miasta Słupska oraz uzupełnione projektem Strefy Płatnego Parkowania i projektem stałej organizacji ruchu na skrzyżowaniu ulic: Łukasiewicza-Mikołajska, Łukasiewicza-Filmowa, Piekiełko-Waryńskiego. Lokalizacja słupków blokujących miała na celu ograniczenie możliwości postoju pojazdów w miejscach nie wyznaczonych oznakowaniem oraz wykluczenia możliwości postoju pojazdów m. in. na chodniku.

Ad. 15, 16 i 17: W obszarze skrzyżowania ul. Dominikańskiej i Mostnika zamontowanych zostało 9 szt. słupków po stronie lewej, 4 szt. pomiędzy wjazdami do Muzeum Pomorza Środkowego i Hotelu "Zamkowego" oraz 5 szt. po stronie prawej skrzyżowania.

Rozstaw pomiędzy słupkami po stronie lewej wynosi 195-224 cm, natomiast po stronie prawej 151 -187 cm.

Montaż słupków ma na celu uniemożliwienie postoju i parkowania pojazdów w miejscach do tego nie przewidzianych.

Ad. 20: Wykonane zabezpieczenia miały na celu skuteczne uniemożliwienie wjazdu pojazdów na teren wyłączony z ruchu i w ocenie organu są wystarczające.

Ad. 21: Zarząd Infrastruktury Miejskiej w Słupsku nie posiada informacji w zakresie łamania przepisów prawa i wjazdu pojazdów pomiędzy słupkami. Przedmiotowe statystyki mogą być w posiadaniu Straży Miejskiej.

Ad. 22: Montaż ciągłej i szczelnej linii słupków lub innych urządzeń aktualnie nie jest planowane.

Jednocześnie poinformowano, że z powodu problemów technicznych związanych z oprogramowaniem obsługi kancelaryjnej przychodzącej korespondencji, ZIM w Słupsku nie otrzymywał korespondencji przychodzącej za pomocą e-PUAP, w związku z czym nie została udzielona odpowiedź na powyższe pytania w ustawowym terminie.

Pismem z dnia 3 maja 2026 r. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o: 1/ zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej, 2/ stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3/ wymierzenie organowi grzywny, 4/ zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni. W niniejszej sprawie termin ten upłynął bezskutecznie a organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do realizacji obowiązku ustawowego. Organ nie udzielił odpowiedzi, nie wydał decyzji administracyjnej ani nie poinformował o przedłużeniu terminu, co stanowi oczywiste naruszenie przepisów prawa. Pomimo skierowania ponaglenia, organ nie podjął żadnych działań, co wskazuje na utrwalony stan bezczynności.

Skarżący podniósł, że nie jest to pierwsza sytuacja, w której Zarząd Infrastruktury Miejskiej w Słupsku pozostaje bezczynny w zakresie udostępniania informacji publicznej w odpowiedzi na wniosek złożony przez niego. Wskazał, że w związku z wcześniejszą bezczynnością organu składał skargę do organu nadrzędnego, w odpowiedzi na którą zostałem zapewniony, że podobne sytuacje nie będą miały miejsca. Pomimo tego, organ ponownie nie realizuje obowiązków wynikających z przepisów prawa, co wskazuje na utrwalony charakter bezczynności i uzasadnia stwierdzenie jej rażącego naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Infrastruktury Miejskiej w Słupsku wniósł o jej oddalenie.

Organ wyjaśnił, że w dniu 3 maja 2026 r. wpłynęła skarga M. P. na bezczynności organu w związku z nieudzielaniem informacji publicznej. Po otrzymaniu skargi organ podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wpłynął wniosek skarżącego z dnia 19 marca 2026 r., a także ponaglenie z dnia 7 kwietnia 2026 r. Z ustaleń organu wynika, że w dniu 3 maja 2026 r., czyli w dniu wniesienia skargi na bezczynność organu, na skrzynkę ePUAP organu wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Również pismo stanowiące ponaglenie wpłynęło do organu z opóźnieniem. Organ niezwłocznie przystąpił do rozpatrzenia wniosku i pismem z dnia 8 maja 2026 r. została udzielona odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej, która została wysłana w dniu 13 maja 2026 r., a więc z zachowaniem 14-dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., liczonego od dnia faktycznego doręczenia wniosku.

Jednocześnie organ wyjaśnił, że nie mógł rozpatrzeć wniosku w terminie, w jakim oczekiwał tego skarżący, albowiem z przyczyn niezależnych od organu jego doręczenie nastąpiło dopiero w dniu 4 maja 2026 r. i od tego dnia organ mógł procedować nad jego rozpatrzeniem.

W piśmie procesowym z dnia 28 maja 2026 r. M. P. wskazał, że z przedłożonego UPP wynika jednoznacznie, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skutecznie doręczony za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 19 marca 2026 r. Okoliczności związane z wewnętrznym obiegiem dokumentów, organizacją pracy organu lub problemami technicznymi pozostają okolicznościami leżącymi po stronie organu i nie mogą wpływać na ocenę skuteczności doręczenia pism i terminów wynikających z u.d.i.p. Skarżący podkreślił, że odpowiedź na wniosek została udzielona dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność, co potwierdza, że organ pozostawał wcześniej w stanie bezczynności. Mając to na uwadze skarżący podtrzymał wniosek o stwierdzenie bezczynności organu z naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Kontrola ta, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), obejmuje m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

1. 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
2. 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 149 § 1b p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a.w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.

Skarga taka nie wymaga dla jej skutecznego wniesienia uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.

Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej w skrócie "u.d.i.p."). Ustawa ta definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych oraz stanowi, że podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie (art. 1 ust.1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej.

Przepisy u.d.i.p. stanowią, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do art. 13 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1), przy czym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Z wyżej powołanych przepisów wynika wprost, że organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/21).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, a tymi są niewątpliwie organy samorządowe – organy gminy, jej struktur pomocniczych lub jednostek organizacyjnych, które nie są odrębnymi osobami prawnymi wymienionymi w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. (zob. pkt 21 i 27 komentarza do art. 4 u.d.i.p. [w:] A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, WKP 2023). Zarząd Infrastruktury Miejskiej w Słupsku jest jednostką organizacyjną Miasta Słupska, nie posiadającą osobowości prawnej i działającą w formie jednostki budżetowej, która jest odpowiedzialna za zarządzanie, administrowanie i utrzymanie miejskiej infrastruktury, w tym m.in. za zarządzanie drogami poprzez m.in. utrzymanie nawierzchni dróg, chodników, drogowych obiektów inżynieryjnych, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą czy realizację zadań w zakresie inżynierii ruchu (por. § 4 pkt 1 załącznika do uchwały Nr LXVIII/952/24 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 31 stycznia 2024 r. "Statut Zarządu Infrastruktury Miejskiej w Słupsku").

Właściwym zatem - w tym zakresie - podmiotem do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. pozostaje odpowiedni organ władzy publicznej - samorządu terytorialnego, a zatem w niniejszej sprawie kierujący działalnością ww. jednostki organizacyjnej miasta Dyrektor Zarząd Infrastruktury Miejskiej w Słupsku.

Prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w art. 61 Konstytucji RP, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych organów. Ustawodawca pojęcie "informacji publicznej" określił w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Ustawa o dostępie do informacji publicznej definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych oraz stanowi, że podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W tym też kontekście rozpatrywać należy uszczegółowienie informacji stanowiących informację publiczną zawarte w art. 6 ust. 1 tej ustawy.

W świetle tego przepisu przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydująca jest zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji. Dziedziny aktywności, które dotyczą spraw publicznych wymienione w art. 6 u.d.i.p. obejmują zatem: politykę zewnętrzną i wewnętrzną państwa (ust. 1), sposób organizacji i zasady funkcjonowania podmiotów publicznych (ust. 2-3), dokumenty wytworzone w ramach działalności podmiotów publicznych (ust.

4) i majątek publiczny (ust. 5). Niewątpliwie zatem treść złożonego przez skarżącego wniosku dostępowego wskazuje, iż dotyczył on działalności organu - Zarządu Infrastruktury Miejskiej w Słupsku w zakresie obejmującym realizację zadań publicznych w zakresie zarządzania drogami publicznymi na terenie miasta Słupska.

Jak wynika z akt sprawy, w niniejszej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem dostępowym do organu w dniu 19 marca 2026 r., a nie otrzymawszy odpowiedzi na złożony wniosek w przepisanym prawem terminie, w dniu 3 maja 2026 r. złożył skargę na bezczynność organu w rozpoznaniu tegoż wniosku. W konsekwencji pismem z dnia 8 maja 2026 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, a udzieloną odpowiedź należy uznać za czyniącą w pełni zadość żądanym przez skarżącego we wniosku dostępowym informacjom, co potwierdza w istocie treść pisma procesowego skarżącego z dnia 28 maja 2026 r.

Jak już to powyżej zaznaczono zasadą jest, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Maksymalnie zatem w tym terminie organ winien udzielić wnioskowanej informacji lub powiadomić wnioskodawcę o braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, m.in. z powodu braku posiadania żądanej informacji przez adresata wniosku, udostępnienia żądanej informacji w BIP-ie bądź portalu danych, braku statusu podmiotu zobowiązanego czy braku publicznego charakteru żądanej informacji, czy także powiadomić o niemożności udostępnienia informacji publicznej w powyższym terminie wraz ze wskazaniem przyczyn opóźnień i wyznaczeniem nowego terminu udostępnienia informacji, nie dłuższego niż 2 miesiące od złożenia wniosku, zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. (por. pkt 5 komentarza do art. 13 u.d.i.p. [w:] A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, LEX/el. 2025).

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek dostępowy skarżącego został wysłany do organu drogą elektroniczną (ePUAP) i został doręczony w dniu 19 marca 2026 r. (co wynika z przedłożonego jako załącznik do skargi Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia ww. wniosku dostępowego). Zestawienie zatem daty wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej ze wskazanym w przepisie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowym terminem na załatwienie wniosku dostępowego wskazuje, że skutek ten powinien nastąpić najpóźniej do dnia 2 kwietnia 2026 r. (w sprawie nie zachodziły bowiem okoliczności dające podstawę do przedłużenia terminu na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Odpowiedź organu na wniosek skarżącego została natomiast udzielona dopiero pismem z dnia 8 maja 2026 r., a zatem już po upływie 14-dniowego terminu na załatwienie wniosku dostępowego. Organ co prawda usprawiedliwiał swoje działanie awarią techniczną oprogramowania dedykowanego do obsługi kancelaryjnej przychodzącej korespondencji ("organ nie otrzymywał korespondencji przychodzącej za pomocą ePUAP"), w związku z czym "faktyczne" doręczenie wniosku organowi nastąpiło dopiero w dniu 4 maja 2026 r., jednakże dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt w ogóle nie powinien zostać dokonany (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt III OSK 3169/23). Organ bowiem popada w stan bezczynności każdorazowo w sytuacji, gdy nie załatwi sprawy w przewidzianym prawem terminie, co niewątpliwie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Mając to na uwadze Sąd zobligowany był do stwierdzenia, że Dyrektor Zarządu Infrastruktury Miejskiej w Słupsku dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 19 marca 2026 r., o czym – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.

W ocenie Sądu stwierdzona w sprawie bezczynność nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać jednak pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie zatem naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, a także naruszenie niepozwalające na zaakceptowanie go w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż przekroczenie to musi być znaczne i niezaprzeczalne.

Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Rażące naruszenie prawa oznacza zatem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku, że orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt III OSK 1783/24). Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami należało dojść do wniosku, że okoliczności sprawy nie wskazują na to, by stwierdzona w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu posiadała charakter kwalifikowany.

Zwrócić należy uwagę, że stan stwierdzonej bezczynności organu nie był w istocie znaczny (ok. 1 miesiąca i 1 tygodnia), a co w tym najistotniejsze, nie był spowodowany zamierzonym działaniem organu (lekceważeniem wnioskodawcy), lecz w istocie wynikał z niesprawności programu teleinformatycznego obsługującego korespondencję elektroniczną kierowaną do organu, zaś ostatecznie wnioskowana informacja została udostępniona skarżącemu.

Mając to na uwadze Sąd – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. - stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku.

Sąd nie znalazł ponadto podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przeciwko zastosowaniu tego środka przemawia przedstawiona ocena dotycząca braku rażącego naruszenia prawa przez organ. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba też zauważyć, że sam fakt bezczynności nie stanowi dostatecznej przesłanki do wymierzenia organowi grzywny. Gdyby taki był zamiar ustawodawcy, wówczas przepis obligowałby wprost sąd do wymierzenia grzywny (przyznania sumy pieniężnej), a nie jedynie przewidywał taką możliwość. Przewidziane w ustawie jedynie fakultatywne działanie sądu w tym zakresie - bez sprecyzowania przesłanek przyznania sumy pieniężnej czy wymierzenia grzywny - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy od oceny sądu, a przesądzające są konkretne, szczególne okoliczności faktyczne danej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej (co tyczy się również wymierzenia organowi grzywny) winno być zastrzeżone jedynie do istotnych uchybień zasadzie efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Wr 40/17).

Przyznanie sumy pieniężnej (czy wymierzenie grzywny) jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 294/16). Z taka sytuacją w oczywisty sposób nie mamy do czynienia w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności.

W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w zakresie żądania wymierzenia organowi grzywny, o czym orzeczono w punkcie 3. sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 4. sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się wpis sądowy w tej właśnie wysokości.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).